Zawór bezpieczeństwa hydrauliczny
Słownik kwalifikacji TWO.06 - Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych
Zawór bezpieczeństwa hydrauliczny to element układu hydrauliki siłowej chroniący instalację przed nadmiernym wzrostem ciśnienia. Gdy ciśnienie przekroczy wartość nastawy, zawór otwiera drogę przepływu oleju do zbiornika lub przewodu powrotnego, ograniczając przeciążenie pompy, przewodów, siłowników i armatury.
Zasada działania
Najczęściej jest to zawór sprężynowy. Sprężyna dociska element zamykający, np. grzybek lub suwak, do gniazda. Ciśnienie oleju działa przeciwnie do siły sprężyny. Po przekroczeniu nastawionej wartości zawór uchyla się i odprowadza część cieczy roboczej, stabilizując ciśnienie w układzie.
Rozpoznanie symbolu
Na schematach hydraulicznych zawór bezpieczeństwa zwykle przedstawia się jako zawór ciśnieniowy ze sprężyną oraz połączeniem z linią odpływową. Charakterystyczne są:
- symbol sprężyny oznaczający nastawę ciśnienia,
- droga przepływu otwierana po przekroczeniu ciśnienia,
- często linia przerywana oznaczająca sterowanie ciśnieniem,
- połączenie z przewodem powrotnym lub zbiornikiem.
Nie należy mylić go z zaworem zwrotnym, który przepuszcza ciecz tylko w jednym kierunku, ani z zaworem dławiącym, który ogranicza natężenie przepływu.
Zastosowanie na statku
W okrętowych układach hydrauliki siłowej zawory bezpieczeństwa stosuje się m.in. w maszynach sterowych, windach, żurawiach, klapach, rampach i urządzeniach pokładowych. Ich zadaniem jest ochrona układu przed skutkami przeciążenia, zablokowania odbiornika lub nagłego wzrostu oporów ruchu.
Ważne eksploatacyjnie
Zaworu bezpieczeństwa nie wolno dowolnie przestawiać. Zbyt wysoka nastawa grozi uszkodzeniem instalacji, a zbyt niska powoduje spadek siły działania urządzenia i częste przelewanie oleju.