Zużycie tulei cylindrowej to powiększenie średnicy wewnętrznej tulei w wyniku pracy tłoka, pierścieni tłokowych, tarcia, wysokiej temperatury, produktów spalania i działania oleju smarowego. W silnikach okrętowych jest to jeden z ważniejszych parametrów oceny stanu technicznego cylindra.
Jak ocenia się zużycie?
Zużycie określa się przez pomiar średnicy tulei w wyznaczonych przekrojach i kierunkach, a następnie porównanie wyników z wymiarem nominalnym podanym w dokumentacji techniczno-ruchowej. Do takich pomiarów stosuje się najczęściej średnicówkę lub inne przyrządy do pomiarów wewnętrznych.
Wartość graniczna
Dopuszczalne zużycie tulei nie jest ustalane „na oko”, lecz według danych producenta silnika. W DTR może być podany warunek, np.:
- tuleję należy wymienić, gdy zużycie przekracza 0,5% średnicy nominalnej.
Wtedy obliczenie wykonuje się według wzoru:
zużycie graniczne = średnica nominalna × 0,5 / 100
Dla tulei o średnicy nominalnej 620 mm:
620 mm × 0,005 = 3,1 mm
Oznacza to, że tuleja kwalifikuje się do wymiany, gdy jej zużycie jest większe niż 3,1 mm. Spośród przykładowych wartości wymianę uzasadnia więc 3,5 mm.
Znaczenie eksploatacyjne
Nadmierne zużycie tulei może powodować spadek sprężania, większe zużycie oleju, przedmuchy spalin do skrzyni korbowej, pogorszenie smarowania oraz ryzyko uszkodzenia pierścieni tłokowych.