Deklinacja Słońca

Deklinacja Słońca to kątowa odległość środka tarczy Słońca od równika niebieskiego, mierzona po kole godzinnym. Oznacza się ją zwykle symbolem δ. W nawigacji astronomicznej jest jedną z podstawowych wielkości potrzebnych m.in. do obliczania szerokości geograficznej z kulminacji Słońca.

Znak deklinacji

• N lub znak dodatni — Słońce znajduje się na północ od równika niebieskiego.
• S lub znak ujemny — Słońce znajduje się na południe od równika niebieskiego.
• 0°00’ — Słońce znajduje się na równiku niebieskim.

Wartości charakterystyczne w roku

Deklinacja Słońca zmienia się w ciągu roku od około 23°27’ N do 23°27’ S. Wynika to z nachylenia osi Ziemi do płaszczyzny orbity.

Najważniejsze daty:

• równonoc wiosenna, około 21 marca — δ = 0°00’,
• przesilenie letnie, około 21 czerwca — δ ≈ 23°27’ N,
• równonoc jesienna, około 23 września — δ = 0°00’,
• przesilenie zimowe, około 22 grudnia — δ ≈ 23°27’ S.

Znaczenie dla pytania egzaminacyjnego

W punkcie równonocy wiosennej Słońce przecina równik niebieski, przechodząc z półkuli południowej na północną. Dlatego jego deklinacja wynosi dokładnie 0°00’.

W odpowiedziach egzaminacyjnych należy uważać na wartości mylące:

• 23°27’ N — to maksymalna północna deklinacja Słońca w przesileniu letnim,
• 23°27’ S — analogiczna wartość południowa w przesileniu zimowym,
• 66°33’ N — to szerokość koła podbiegunowego, a nie deklinacja Słońca w równonocy.