Działanie steru okrętowego
Słownik kwalifikacji TWO.07 - Pełnienie wachty morskiej i portowej
Ster okrętowy działa dzięki naporowi wody na wychyloną płetwę sterową. Podczas ruchu jednostki do przodu woda opływa kadłub i ster od dziobu ku rufie. Gdy ster zostanie wyłożony, czyli wychylony na burtę, strumień wody uderza w płetwę pod kątem.
Kierunek siły naporu
Najważniejsza zasada egzaminacyjna:
- siła naporu wody na ster działa prostopadle do płaszczyzny steru,
- podczas ruchu naprzód działa przeciwko kierunkowi wyłożenia steru.
Oznacza to, że jeżeli ster zostanie wyłożony w prawo, siła działająca na ster i rufę będzie skierowana w lewo. W efekcie rufa zostaje odrzucona w stronę przeciwną, a dziób zaczyna skręcać w stronę wyłożenia steru.
Skutek manewrowy
Ster nie skręca statku bezpośrednio jak koła samochodu. Powoduje powstanie siły bocznej na rufie. Ta siła wywołuje moment obracający kadłub wokół środka obrotu jednostki.
Przykład:
- ster w prawo,
- siła na rufę działa w lewo,
- rufa odchodzi w lewo,
- dziób obraca się w prawo,
- statek rozpoczyna zwrot w prawo.
Co zapamiętać na egzamin
W pytaniach o ruch jednostki do przodu i siłę naporu na ster poprawne jest stwierdzenie, że siła działa przeciwko kierunkowi wyłożenia steru i prostopadle do niego. Nie działa równolegle do steru, ponieważ napór hydrodynamiczny na powierzchnię płetwy ma zasadniczy kierunek normalny, czyli prostopadły do jej powierzchni.