Efekt wolnej powierzchni cieczy
Słownik kwalifikacji TWO.07 - Pełnienie wachty morskiej i portowej
Efekt wolnej powierzchni cieczy występuje wtedy, gdy ciecz znajduje się w zbiorniku częściowo napełnionym i może swobodnie przemieszczać się na boki podczas przechyłu statku.
Jak działa efekt wolnej powierzchni?
Gdy statek się przechyla, ciecz w zbiorniku przepływa w stronę burty niższej. Powoduje to przesunięcie środka ciężkości cieczy w bok, a w efekcie pogorszenie stateczności statku.
W praktyce oznacza to, że częściowo napełniony zbiornik może zmniejszać skuteczną wysokość metacentryczną GM. Statek staje się bardziej podatny na przechyły i wolniej wraca do położenia pionowego.
Gdzie efekt jest szczególnie ważny?
Efekt wolnej powierzchni może dotyczyć między innymi:
- zbiorników balastowych,
- zbiorników paliwowych,
- zbiorników wody słodkiej,
- ładowni zalanych wodą,
- zbiorników z ładunkiem ciekłym.
Im szerszy zbiornik i im większa swobodna powierzchnia cieczy, tym większy niekorzystny wpływ na stateczność.
Związek z balastowaniem
Pełne napełnienie dennych zbiorników balastowych zwykle poprawia stateczność, ponieważ obniża środek ciężkości statku. Jednak zbiorniki częściowo napełnione mogą działać odwrotnie przez efekt wolnej powierzchni. Dlatego operacje balastowe muszą być prowadzone zgodnie z instrukcją statecznościową statku.