Nadir

Co to jest nadir?

Nadir to punkt na sferze niebieskiej położony dokładnie przeciwnie do zenitu. Jeśli zenit znajduje się pionowo nad obserwatorem, to nadir leży pionowo pod nim, po przeciwnej stronie sfery niebieskiej.

W najprostszym ujęciu:
- zenit – punkt nad głową obserwatora,
- nadir – punkt pod stopami obserwatora, przeciwny do zenitu.

Znaczenie w nawigacji astronomicznej

W nawigacji astronomicznej pojęcia zenitu i nadiru pomagają opisywać położenie ciał niebieskich względem obserwatora. Są związane z lokalnym układem horyzontalnym, czyli takim, którego podstawą jest horyzont obserwatora.

Nadir nie jest zwykle bezpośrednio obserwowany, ponieważ znajduje się poniżej horyzontu. Jest jednak ważny jako punkt geometryczny, przeciwległy do zenitu.

Nadir a inne pojęcia

Nie należy mylić nadiru z innymi terminami astronomicznymi:

• wertykał – koło wielkie przechodzące przez zenit i nadir,
• deklinacja – współrzędna ciała niebieskiego mierzona od równika niebieskiego,
• rektascensja – współrzędna astronomiczna podobna do długości geograficznej na sferze niebieskiej.

Jak zapamiętać?

Najłatwiej zapamiętać parę pojęć:

Zenit jest nad obserwatorem, nadir jest pod obserwatorem.

W pytaniu egzaminacyjnym: „Punkt na sferze niebieskiej położony przeciwnie do zenitu” poprawną odpowiedzią jest nadir.