Odległość biegunowa ciała niebieskiego

Odległość biegunowa to kątowa odległość ciała niebieskiego od najbliższego bieguna niebieskiego. W nawigacji astronomicznej wyznacza się ją na podstawie deklinacji ciała niebieskiego.

Deklinacja, oznaczana zwykle jako Dec lub δ, określa położenie ciała niebieskiego względem równika niebieskiego:
- N — deklinacja północna,
- S — deklinacja południowa.

Wzór podstawowy

Jeżeli ciało niebieskie znajduje się na tej samej półkuli niebieskiej co rozpatrywany biegun, odległość biegunowa wynosi:

p = 90° − |Dec|

Przykład:
Gwiazda Achernar ma deklinację S 57°11,0′.
Odległość od południowego bieguna niebieskiego:

p = 90°00,0′ − 57°11,0′ = 32°49,0′

Jak czytać dane z tablic?

W tablicach gwiazd, np. w roczniku astronomicznym, często podaje się:
- Name — nazwę gwiazdy,
- SHA — kąt godzinny gwiazdy liczony od punktu Barana,
- Dec — deklinację gwiazdy.

Do obliczenia odległości biegunowej potrzebna jest przede wszystkim wartość Dec.

Typowy błąd egzaminacyjny

Nie należy mylić odległości biegunowej z samą deklinacją. Dla Achernara wartość S 57°11,0′ to deklinacja, a nie odległość biegunowa. Odległość biegunowa jest dopełnieniem tej wartości do 90°.