Wysokość metacentryczna GM
Słownik kwalifikacji TWO.07 - Pełnienie wachty morskiej i portowej
Wysokość metacentryczna oznaczana jako GM jest jednym z podstawowych parametrów stateczności początkowej statku. Określa odległość między środkiem ciężkości statku G a metacentrum poprzecznym M.
Jeżeli GM jest dodatnie, statek po niewielkim przechyle ma tendencję do powrotu do położenia pionowego. Jeżeli GM jest ujemne, statek znajduje się w stanie równowagi chwiejnej i może się przewrócić.
Znaczenie GM
W praktyce GM informuje, czy jednostka ma wystarczającą stateczność początkową:
- zbyt mała GM — statek jest „miękki”, wolno się kołysze i łatwo uzyskuje duże przechyły,
- zbyt duża GM — statek jest „sztywny”, szybko i gwałtownie się kołysze, co może być niebezpieczne dla ładunku, załogi i konstrukcji,
- dodatnia i odpowiednio duża GM — zapewnia bezpieczną stateczność początkową.
Skorygowana wysokość metacentryczna
W obliczeniach stateczności uwzględnia się tzw. skorygowaną wartość GM, czyli wartość pomniejszoną m.in. o wpływ wolnych powierzchni cieczy w zbiornikach. Wolna powierzchnia powoduje przesuwanie się cieczy podczas przechyłu, co zmniejsza rzeczywistą stateczność statku.
Wymaganie PRS
Zgodnie z zaleceniami PRS dla jednostki pływającej, która nie jest kontenerowcem, statkiem pasażerskim ani statkiem rybackim, skorygowana początkowa wysokość metacentryczna powinna wynosić co najmniej 0,15 m.
W pytaniach egzaminacyjnych należy zwrócić uwagę na słowo „skorygowana” — chodzi o wartość po uwzględnieniu poprawek, a nie tylko teoretyczne GM wynikające z geometrii i rozmieszczenia mas.