Wysokość metacentryczna
Słownik kwalifikacji TWO.07 - Pełnienie wachty morskiej i portowej
Wysokość metacentryczna oznaczana jako GM jest jedną z podstawowych miar początkowej stateczności statku. Określa odległość między środkiem ciężkości statku G a metacentrum M.
Znaczenie GM
Im większa dodatnia wysokość metacentryczna, tym statek ma większą zdolność do powrotu do położenia pionowego po niewielkim przechyle. W uproszczeniu:
- GM dodatnie – statek ma stateczność dodatnią,
- GM równe zero – statek znajduje się w równowadze obojętnej,
- GM ujemne – statek jest niestateczny.
Wzór często zapisywany jest jako:
GM = KM - KG
gdzie KM to wysokość metacentrum nad stępką, a KG to wysokość środka ciężkości nad stępką.
Wpływ balastu dennego
Napełnienie dennych zbiorników balastowych powoduje umieszczenie dodatkowej masy nisko w kadłubie. Obniża to położenie środka ciężkości G, czyli zmniejsza wartość KG. Skoro GM = KM - KG, to przy obniżeniu KG wartość GM rośnie.
Dlatego napełnienie dennych zbiorników balastowych wodą podnosi wartość wysokości metacentrycznej statku i zwiększa jego początkową stateczność.
Ważna uwaga
Jeżeli zbiornik jest tylko częściowo napełniony, może wystąpić efekt wolnej powierzchni cieczy, który zmniejsza stateczność. W pytaniu egzaminacyjnym chodzi jednak o wpływ masy balastu umieszczonej nisko w statku.