Zapas wody pod stępką to odległość pionowa między najniższym punktem kadłuba statku, czyli stępką, a dnem akwenu. W praktyce oznacza, ile metrów wody pozostaje pod statkiem po uwzględnieniu jego zanurzenia.
W pytaniach egzaminacyjnych może pojawić się też określenie „prześwit pod stępką”. Jeżeli w treści pojawia się sformułowanie „ciśnienie wody pod stępką” i odpowiedzi są w metrach, chodzi najczęściej właśnie o zapas wody, a nie o ciśnienie fizyczne.
Wzór podstawowy
Zapas wody pod stępką oblicza się według wzoru:
zapas pod stępką = głębokość rzeczywista - zanurzenie statku
Jeżeli podana jest głębokość z mapy i wysokość pływu, najpierw oblicza się głębokość rzeczywistą:
głębokość rzeczywista = głębokość z mapy + wysokość pływu
Czyli łącznie:
zapas pod stępką = głębokość z mapy + wysokość pływu - zanurzenie
Przykład
Dane:
- głębokość według mapy: 6 m,
- wysokość pływu: 3 m,
- zanurzenie jednostki: 3 m.
Obliczenie:
6 m + 3 m - 3 m = 6 m
Zapas wody pod stępką wynosi 6 m.
Na co uważać?
- Zanurzenie statku zawsze odejmuje się od dostępnej głębokości.
- Wysokość pływu dodatniego zwiększa głębokość rzeczywistą.
- Głębokości na mapie morskiej odnoszą się do poziomu odniesienia mapy, dlatego trzeba uwzględniać pływy.
- W praktyce nawigacyjnej zostawia się dodatkowy margines bezpieczeństwa, aby uniknąć wejścia na mieliznę.