Rumpel to dźwignia połączona bezpośrednio z trzonem sterowym albo mechanizmem steru, służąca do ręcznego wychylania płetwy sterowej. Jest prostym elementem układu sterowego, wykorzystywanym szczególnie na mniejszych jednostkach oraz jako rozwiązanie awaryjne.
Zastosowanie w awarii układu sterowego
W pytaniach egzaminacyjnych rumpel często pojawia się w kontekście awarii ciągów układu sterowego, czyli elementów przenoszących ruch z koła sterowego lub stanowiska sterowania na ster. Gdy takie połączenie zawiedzie, sterowanie statkiem może być nadal możliwe przez bezpośrednie poruszanie sterem za pomocą rumpla.
Dlatego poprawna odpowiedź na pytanie: „W czasie awarii ciągów układu sterowego sterowanie statkiem jest możliwe za pomocą...” brzmi: rumpla.
Cechy rumpla
- umożliwia bezpośrednie ręczne sterowanie,
- działa niezależnie od części pośrednich układu sterowego,
- jest rozwiązaniem prostym i niezawodnym,
- może pełnić funkcję awaryjną,
- wymaga użycia siły fizycznej przez sternika lub załogę.
Czego nie mylić z rumplem?
- Manetka służy głównie do sterowania napędem, np. obrotami silnika i kierunkiem pracy śruby.
- Korba może być elementem różnych mechanizmów, ale nie jest typową odpowiedzią dla awaryjnego sterowania sterem.
- Kolumna może oznaczać część stanowiska sterowania, ale sama nie zastępuje uszkodzonych ciągów sterowych.
Najważniejsze do zapamiętania
Jeżeli zawiodą cięgna lub ciągi układu sterowego, ster można obsłużyć awaryjnie rumplem, czyli dźwignią działającą bezpośrednio na ster.