Śruba napędowa to podstawowy pędnik stosowany na wielu statkach. Zamienia energię obrotową wału napędowego na siłę ciągu, która porusza jednostkę do przodu lub do tyłu. Na ilustracjach egzaminacyjnych rozpoznaje się ją zwykle po charakterystycznych, skręconych łopatach osadzonych na piaście.
Budowa
Typowa śruba napędowa składa się z:
- piasty – centralnej części mocowanej do wału,
- łopat – elementów wytwarzających ciąg w wodzie,
- krawędzi natarcia i spływu łopat,
- często także osłony lub elementów kadłuba w pobliżu rufy.
Śruba może mieć różną liczbę łopat, najczęściej od 3 do 5. W statkach spotyka się śruby o stałym skoku lub śruby nastawne, w których kąt ustawienia łopat można zmieniać.
Zasada działania
Podczas obrotu łopaty śruby odrzucają wodę do tyłu. Zgodnie z zasadą akcji i reakcji statek otrzymuje ciąg w przeciwnym kierunku. Zmiana kierunku obrotów albo zmiana skoku śruby pozwala uzyskać ruch wsteczny.
Jak odróżnić od innych pędników?
- Koło łopatkowe ma duże koło z łopatkami, zwykle po bokach lub na rufie.
- Pędnik typu Z to zespół napędowo-sterujący obracany wokół osi pionowej.
- Pędnik odrzutowy zasysa wodę i wyrzuca ją dyszą, bez widocznej klasycznej śruby na zewnątrz kadłuba.
W pytaniach obrazkowych widoczna piasta i śrubowo wygięte łopaty najczęściej oznaczają śrubę napędową.