Łożyska ślizgowe układu tłokowo-korbowego

Słownik kwalifikacji TWO.09 - Obsługa siłowni statkowych, urządzeń pomocniczych i mechanizmów pokładowych

Łożyska ślizgowe w silniku okrętowym umożliwiają ruch względny współpracujących elementów przy małym tarciu. Pracują dzięki warstwie oleju smarowego, która oddziela powierzchnie metalowe. W układzie tłokowo-korbowym przenoszą bardzo duże siły od spalania i ruchu tłoka.

Najważniejsze rodzaje

  • Łożyska główne – podpierają wał korbowy w kadłubie silnika. Utrzymują wał w osi i przenoszą obciążenia promieniowe.
  • Łożysko stopy korbowodu – znajduje się w dolnej części korbowodu, na czopie korbowym wału. Łączy korbowód z wałem korbowym.
  • Łożysko wodzika – występuje w silnikach z wodzikiem, typowo w dużych wolnoobrotowych silnikach okrętowych. Łączy korbowód z wodzikiem, który prowadzi ruch tłoczyska i przejmuje siły boczne.
  • Łożysko oporowe – przenosi siły osiowe wału, np. napór od śruby okrętowej. Nie jest typowym łożyskiem układu tłokowo-korbowego, ale występuje w linii wału.

Jak rozpoznać łożysko wodzika na rysunku?

Łożysko wodzika znajduje się w górnej części korbowodu, przy połączeniu z wodzikiem i tłoczyskiem. Na rysunkach montażowych ma zwykle postać dzielonej panewki obejmującej sworzeń wodzikowy.

Znaczenie eksploatacyjne

Nieprawidłowe smarowanie lub nadmierny luz łożysk ślizgowych może prowadzić do przegrzania, zatarcia, stuków i uszkodzenia wału lub korbowodu. Dlatego kontroluje się temperaturę, ciśnienie oleju, stan panewek oraz luzy łożyskowe.