Luz zaworowy to niewielka szczelina w mechanizmie rozrządu między elementem sterującym zaworem a trzonkiem zaworu, np. między dźwigienką a zaworem albo między popychaczem a zaworem. Jest potrzebny, ponieważ elementy silnika podczas pracy nagrzewają się i rozszerzają.
Dlaczego luz zaworowy jest ważny?
Prawidłowy luz zaworowy zapewnia:
- pełne zamykanie zaworu,
- prawidłową szczelność komory spalania,
- właściwe odprowadzanie ciepła z grzybka zaworu do gniazda,
- poprawny moment otwarcia i zamknięcia zaworu.
Skutki za małego luzu zaworowego
Za mały luz zaworowy powoduje, że po nagrzaniu silnika zawór może się całkowicie nie domykać. Szczególnie groźne jest to dla zaworu wydechowego, który pracuje w bardzo wysokiej temperaturze.
Typowe skutki za małego luzu:
- utrata szczelności komory spalania,
- spadek sprężania i mocy silnika,
- przedmuch gorących gazów przez niedomknięty zawór,
- przegrzanie grzybka zaworu,
- wypalenie krawędzi zaworu lub gniazda.
Na rysunkach egzaminacyjnych uszkodzenie w postaci nadpalonej, wykruszonej krawędzi grzybka zaworu często wskazuje właśnie na za mały luz zaworowy.
Skutki za dużego luzu
Za duży luz zaworowy powoduje zwykle głośną pracę rozrządu, uderzenia elementów mechanizmu oraz niepełne otwarcie zaworu. Nie jest jednak typową przyczyną wypalenia krawędzi zaworu.
Wniosek egzaminacyjny
Jeżeli zawór jest wypalony lub nadtopiony na obrzeżu, najbardziej prawdopodobną przyczyną jest za mały luz zaworowy, ponieważ zawór nie zamykał się prawidłowo i nie oddawał ciepła do gniazda.