Maszynka sterowa to zespół urządzeń służących do wychylania steru statku zgodnie z poleceniem z mostka lub stanowiska lokalnego. W nowoczesnych układach najczęściej jest to instalacja hydrauliczna, w której pompy tłoczą olej do elementu wykonawczego poruszającego sterem.
Podstawowe elementy maszynki sterowej
Typowy układ obejmuje:
- agregaty pompowe hydrauliczne,
- zbiornik oleju hydraulicznego,
- zawory sterujące kierunkiem przepływu,
- siłownik liniowy lub obrotowy,
- wskaźnik położenia steru,
- układ sterowania nadążnego i awaryjnego.
Zasada działania
Operator zadaje wymagane wychylenie steru. Układ sterowania uruchamia odpowiednie zawory i pompy, które kierują olej pod ciśnieniem do siłownika. Siłownik obraca trzon sterowy, a sprzężenie zwrotne informuje układ o aktualnym położeniu steru.
Znaczenie eksploatacyjne
Maszynka sterowa jest urządzeniem krytycznym dla bezpieczeństwa żeglugi. Jej awaria może prowadzić do utraty manewrowości statku. Dlatego stosuje się redundancję, np. dwa zespoły pompowe, sterowanie lokalne oraz sygnalizację alarmową.
W zadaniach egzaminacyjnych należy umieć rozpoznawać na schemacie główne elementy instalacji, szczególnie siłownik, zawory sterujące, pompy i wskaźnik położenia steru.