Nawijanie lin na bęben dotyczy sposobu układania liny na bębnie wciągarki, windy lub urządzenia cumowniczego. Prawidłowe nawinięcie ma duże znaczenie, ponieważ ogranicza skręcanie, załamania, zakleszczanie się zwojów oraz nierównomierne obciążenie liny.
Kierunek skrętu liny
Liny mogą być:
- prawoskrętne – oznaczane często literą p,
- lewoskrętne – oznaczane literą l.
Kierunek skrętu określa, w którą stronę biegną splotki liny. Przy doborze sposobu nawijania trzeba uwzględnić zarówno skręt liny, jak i to, czy lina nawija się od góry, czy od dołu bębna.
Zasada praktyczna
Na rysunkach egzaminacyjnych kierunek rozpoznaje się zwykle za pomocą schematu bębna oraz pomocniczego rysunku dłoni. Dłoń wskazuje zgodność kierunku skrętu liny z kierunkiem układania się zwojów. Dla liny prawoskrętnej nawijanej do góry właściwy jest układ, w którym skręt liny nie jest rozkręcany podczas pracy bębna.
W pytaniu egzaminacyjnym poprawny wariant to rysunek C, ponieważ przedstawia zasadę nawijania liny prawoskrętnie do góry.
Skutki nieprawidłowego nawijania
Błędne nawinięcie może powodować:
- tworzenie pętli i załamań,
- zgniatanie liny między zwojami,
- nierówne układanie warstw na bębnie,
- szybsze zużycie liny,
- spadek bezpieczeństwa pracy urządzenia.
W eksploatacji statkowej dotyczy to szczególnie wciągarek cumowniczych, urządzeń kotwicznych i innych mechanizmów pokładowych pracujących z linami stalowymi lub włókiennymi.