Pompa tłokowa jest pompą wyporową, w której ciecz jest przemieszczana dzięki ruchowi posuwisto-zwrotnemu tłoka lub nurnika w cylindrze. Podczas ruchu ssawnego w cylindrze powstaje podciśnienie i otwiera się zawór ssawny. Podczas ruchu tłocznego ciecz jest wypychana przez zawór tłoczny do rurociągu.
Wydajność pompy tłokowej
Teoretyczna wydajność pompy tłokowej zależy głównie od:
- objętości roboczej cylindra,
- liczby suwów roboczych w jednostce czasu,
- prędkości obrotowej napędu,
- liczby cylindrów,
- sprawności objętościowej.
W uproszczeniu:
Q ≈ V · n · ηv
Gdzie:
- Q – wydajność pompy,
- V – objętość przetłaczana w jednym cyklu,
- n – prędkość obrotowa lub liczba cykli na jednostkę czasu,
- ηv – sprawność objętościowa.
Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych poprawna odpowiedź brzmi: wydajność pompy tłokowej zmienia się przez zmianę prędkości obrotowej.
Dlaczego nie ciśnienie?
Ciśnienie ssania i tłoczenia wpływa na warunki pracy pompy, obciążenie napędu oraz możliwość wystąpienia kawitacji, ale nie jest podstawowym sposobem regulacji wydajności pompy tłokowej. Pompa wyporowa przetłacza określoną objętość cieczy w każdym cyklu, więc zwiększenie liczby cykli zwiększa ilość przetłaczanej cieczy.
Zastosowanie na statku
Pompy tłokowe mogą być stosowane m.in. do podawania paliwa, oleju, wody zasilającej lub innych cieczy tam, gdzie wymagane jest uzyskanie wysokiego ciśnienia i dokładnego dawkowania.