Pompa zębata to pompa wyporowa, w której ciecz jest przetłaczana dzięki pracy dwóch zazębiających się kół zębatych obracających się w szczelnej obudowie. Na przekroju charakterystyczne są dwa koła zębate umieszczone obok siebie oraz kanały ssawny i tłoczny.
Zasada działania
Podczas obrotu kół zębatych ciecz wpływa do przestrzeni między zębami po stronie ssawnej. Następnie jest przenoszona wzdłuż obudowy na stronę tłoczną. W miejscu zazębienia kół ciecz nie może cofnąć się do ssania, dlatego zostaje wypchnięta do króćca tłocznego.
Cechy rozpoznawcze na rysunku
- dwa współpracujące koła zębate,
- strzałki pokazujące kierunek obrotu i przepływu cieczy,
- szczelna obudowa dopasowana do kół,
- przepływ prowadzony po zewnętrznej stronie kół, a nie przez środek zazębienia.
Zastosowanie w siłowni statkowej
Pompy zębate stosuje się głównie do tłoczenia cieczy o właściwościach smarnych, np.:
- oleju smarowego,
- paliwa ciekłego,
- oleju hydraulicznego.
W siłowni statkowej mogą pracować jako pompy olejowe, paliwowe lub pomocnicze pompy instalacji hydraulicznych.
Ważne cechy eksploatacyjne
Pompa zębata daje dość równomierny przepływ i może wytwarzać wysokie ciśnienie. Nie powinna jednak pracować na zamknięty zawór tłoczny bez zabezpieczenia, dlatego zwykle stosuje się zawór przelewowy chroniący pompę i instalację przed nadmiernym ciśnieniem.