Urządzenie kotwiczne to zespół mechanizmów i elementów służących do rzucania, wybierania oraz zabezpieczania kotwicy i łańcucha kotwicznego. Znajduje się głównie w części dziobowej statku.
Podstawowe elementy
Do urządzenia kotwicznego należą m.in.:
- kotwica – utrzymuje statek w miejscu przez zaczepienie o dno,
- łańcuch kotwiczny – łączy kotwicę ze statkiem,
- winda kotwiczna – wybiera i wydaje łańcuch,
- stoper zapadkowy – blokuje łańcuch i zabezpiecza go przed ruchem,
- kluza kotwiczna – prowadzi łańcuch i kotwicę przez kadłub lub pokład,
- komora łańcuchowa – miejsce składowania łańcucha kotwicznego.
Zasada działania
Podczas rzucania kotwicy łańcuch jest wydawany przez kluzę, a jego ruch kontroluje winda kotwiczna oraz hamulec. Po osiągnięciu wymaganej długości łańcucha należy go zabezpieczyć, np. stoperem zapadkowym. Przy wybieraniu kotwicy winda nawija lub podciąga łańcuch, a kotwica wraca do kluzy.
Typowe pytania egzaminacyjne
Na egzaminie często trzeba rozpoznać elementy urządzenia kotwicznego na schemacie. Warto zwracać uwagę na położenie elementu:
- przy burcie lub kadłubie – zwykle kluza,
- przy łańcuchu na pokładzie – często stoper,
- mechanizm z bębnem lub kołem łańcuchowym – winda kotwiczna,
- przestrzeń pod pokładem – komora łańcuchowa.
Znajomość rozmieszczenia tych elementów ułatwia poprawne odczytywanie rysunków technicznych urządzeń pokładowych.