Wciągarka cumownicza to mechanizm pokładowy służący do wybierania, luzowania i utrzymywania napięcia lin cumowniczych podczas postoju statku przy nabrzeżu, boi lub innej jednostce. Może mieć napęd elektryczny, hydrauliczny albo parowy.
Podstawowe elementy
Do najczęściej spotykanych elementów wciągarki cumowniczej należą:
- bęben linowy / magazynowy - miejsce nawijania i przechowywania liny cumowniczej,
- głowica cumownicza - bęben roboczy używany do obkładania i wybierania liny,
- hamulec taśmowy - hamulec obejmujący bęben i unieruchamiający go,
- wykładzina taśmy hamulca - materiał cierny znajdujący się na taśmie hamulcowej,
- pokrętło hamulca - ręczne koło służące do zaciskania lub luzowania hamulca,
- silnik i przekładnia - układ napędzający wciągarkę.
Pokrętło hamulca
Pokrętło hamulca jest zwykle widoczne jako małe koło ręczne umieszczone przy mechanizmie hamulca. Obracanie pokrętła powoduje zmianę napięcia taśmy hamulcowej: hamulec może zostać zaciśnięty na bębnie albo zwolniony.
Wskazówka egzaminacyjna
Na rysunkach technicznych i zdjęciach wciągarek należy odróżniać cały hamulec taśmowy od jego elementu sterującego, czyli pokrętła hamulca. Jeśli strzałka wskazuje małe koło ręczne przy hamulcu, poprawną nazwą jest pokrętło hamulca, a nie cały hamulec.