Do sprawdzania i wyrównywania kątów prostych na powierzchni szkliwionej kafli stosuje się
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - zdun (BUD.26).
Do sprawdzania i wyrównywania kątów prostych na powierzchni szkliwionej kafli stosuje się węgielnicę zduńską. To przyrząd z dwóch ramion ustawionych pod kątem prostym, który przykłada się do krawędzi kafla - prześwit między ramieniem a kaflem pokazuje, gdzie kąt trzeba poprawić.
Reguła do zapamiętania: węgielnica sprawdza kąt prosty, poziomnica - poziom i pion, a miara suwakowa - długości i grubości. Każde z tych narzędzi mierzy coś innego, więc dobiera się je do kontrolowanego parametru.
Kafle przed ustawieniem w piecu dopasowuje się, obrabiając ich krawędzie, aby szczelnie przylegały do siebie i tworzyły równe spoiny. Kafel o nieprostych krawędziach dałby szerokie, nierówne spoiny i krzywą ścianę pieca.
Każde z błędnych narzędzi przydaje się zdunowi, ale do innego zadania niż kontrola kąta prostego. Poziomnica wskazuje, czy element leży poziomo lub stoi pionowo - pozwala sprawdzić ustawienie kafli w ścianie pieca, ale nie zmierzy kąta między krawędziami pojedynczego kafla.
Dłutko zduńskie służy do obróbki kafli i cegieł, np. do wykuwania otworów albo usuwania nadmiaru materiału - jest narzędziem do pracy, a nie przyrządem pomiarowym. Miarą suwakową, czyli suwmiarką, mierzy się długości, grubości i średnice z dużą dokładnością, ale nie sprawdza się kątów.
Do kontroli kątów prostych na kaflach służy węgielnica zduńska, bo jej dwa ramiona tworzą wzorcowy kąt prosty. Zapamiętaj zestaw: kąt - węgielnica, poziom i pion - poziomnica, długość i grubość - miara suwakowa, obróbka - dłutko. Dobór właściwego przyrządu skraca pracę i pozwala uzyskać równe spoiny między kaflami.