Do czyszczenia mechanizmów zegarka należy użyć
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - zegarmistrz (MEP.04).
Do czyszczenia mechanizmów zegarka używa się benzyny ekstrakcyjnej. To rozpuszczalnik, który dobrze rozpuszcza stary, zgęstniały olej i smar, a po wyjęciu części szybko i bez śladu odparowuje.
Czyszczenie polega na usunięciu zanieczyszczeń i resztek oleju z kół, łożysk i płyt, tak aby nowe smarowanie trafiło na czystą powierzchnię. Benzyna ekstrakcyjna nie pozostawia osadu i nie powoduje korozji, więc części po wyschnięciu są gotowe do montażu i smarowania.
Do zapamiętania: benzyna ekstrakcyjna jest łatwopalna i jej opary są szkodliwe - pracuje się z nią przy dobrej wentylacji, z dala od źródeł ognia i w zamkniętych naczyniach. W czyszczarkach stosuje się też specjalne płyny zegarmistrzowskie, ale zasada pozostaje ta sama: rozpuścić stary smar, wypłukać i wysuszyć.
Najczęstszy błąd w tym pytaniu to pomylenie czyszczenia ze smarowaniem. Olej zegarowy nakłada się po czyszczeniu, punktowo, w określonych miejscach mechanizmu. Zanurzenie w nim całego mechanizmu nie usunęłoby brudu, tylko rozprowadziło go razem z olejem po wszystkich częściach.
Ciekły hel to gaz skroplony w temperaturze bliskiej zera bezwzględnego. Stosuje się go w badaniach naukowych i chłodzeniu magnesów nadprzewodzących, a nie w warsztacie zegarmistrza - nie rozpuszcza smarów, a kontakt z nim grozi odmrożeniem.
Woda mineralna zawiera rozpuszczone sole, które po wyschnięciu zostawiają osad. Woda nie rozpuszcza też olejów i powoduje korozję stalowych części, np. osi i sprężyn.
Przy czyszczeniu pamiętaj też o bezpieczeństwie: benzynę ekstrakcyjną trzyma się w zamkniętych naczyniach i pracuje z nią z dala od ognia.
Właściwym środkiem jest benzyna ekstrakcyjna: rozpuszcza stary olej, nie powoduje korozji i odparowuje bez śladu, przygotowując części do ponownego smarowania.