Eliminowaniu lub ograniczaniu ingerencji człowieka w strefach niebezpiecznych służy przede wszystkim
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - zegarmistrz (MEP.04).
Ograniczaniu ingerencji człowieka w strefach niebezpiecznych służy przede wszystkim mechanizacja pracy i automatyzacja systemów diagnozowania niesprawności. Jeżeli czynność wykonuje maszyna, a usterkę wykrywa układ automatyczny, pracownik nie musi wkładać rąk w strefę ruchomych części ani zbliżać się do zagrożenia.
To rozwiązanie działa u źródła: zamiast chronić człowieka w strefie niebezpiecznej, usuwa się go z niej. W hierarchii środków ochrony eliminacja zagrożenia i rozwiązania techniczne stoją wyżej niż środki ochrony indywidualnej i oznakowanie.
Do zapamiętania: najpierw eliminuj zagrożenie lub odsuwaj od niego człowieka (mechanizacja, automatyzacja, osłony), dopiero potem stosuj środki ochrony osobistej i instrukcje. W warsztacie zegarmistrzowskim przykładem jest automatyczna czyszczarka, która przenosi mechanizm między słojami z cieczami bez kontaktu rąk z rozpuszczalnikiem.
Najczęstszy błąd w tym pytaniu to wybór środka, który rzeczywiście poprawia bezpieczeństwo, ale nie zmniejsza obecności człowieka w strefie zagrożenia. Oznaczenie drogi ewakuacji pomaga szybko opuścić budynek w razie pożaru lub awarii. Nie wpływa jednak na to, czy pracownik musi wchodzić w strefę niebezpieczną podczas codziennej pracy.
Skracanie okresów międzynaprawczych oznacza częstsze przeglądy i naprawy maszyn. Może zmniejszyć liczbę awarii, ale paradoksalnie zwiększa liczbę sytuacji, w których człowiek wchodzi w strefę maszyny, żeby ją obsłużyć.
Zabezpieczenia przeciwpożarowe - gaśnice, czujki dymu, instalacje tryskaczowe - chronią przed skutkami pożaru. To ważny, ale inny rodzaj ochrony, niezwiązany z ograniczaniem ręcznej pracy w strefie ruchomych elementów.
Odpowiedzią jest mechanizacja pracy i automatyzacja diagnozowania niesprawności. Maszyna wykonuje czynność, a system sam wykrywa usterkę, więc człowiek nie musi przebywać w strefie zagrożenia.