Pytania pomocnicze - BPO.03

To miejsce, z którego ratownik podaje środek gaśniczy na pożar. Może znajdować się na różnych poziomach względem ogniska pożaru.

Wyróżnia się stanowiska niższe, równe i wyższe. Podział zależy od położenia stanowiska względem miejsca pożaru.

Ponieważ są zbudowane powyżej poziomu terenu lub powyżej części obiektu objętej działaniami. Umożliwiają podawanie środka gaśniczego z góry albo z podwyższenia.

Najważniejsze zagrożenia to upadek z wysokości, załamanie konstrukcji, ograniczona ewakuacja oraz oddziaływanie dymu i temperatury.

Należy ocenić nośność i stabilność dachu, warunki pożarowe, możliwość odwrotu oraz potrzebę asekuracji ratowników.

Stanowisko równe znajduje się na podobnym poziomie jak ognisko pożaru. Stanowisko wyższe znajduje się powyżej niego lub na podwyższeniu, np. na drabinie.

Linia ssawna służy do pobierania wody ze zbiornika otwartego i doprowadzenia jej do pompy pożarniczej.

Minimalna liczba odcinków wynosi 2. Jest to jedna z typowych informacji sprawdzanych na egzaminie.

Nieszczelna linia zasysa powietrze, przez co pompa może nie wytworzyć odpowiedniego podciśnienia i nie zassać wody.

Smok ssawny zatrzymuje większe zanieczyszczenia i umożliwia pobór wody z odpowiedniej głębokości.

Aby nie zasysać mułu, piasku i innych zanieczyszczeń, które mogłyby uszkodzić pompę lub ograniczyć przepływ wody.

Linia ssawna doprowadza wodę ze zbiornika do pompy, a linia tłoczna prowadzi wodę pod ciśnieniem od pompy do prądownicy lub innego sprzętu gaśniczego.

Ponieważ ograniczona widoczność zwiększa ryzyko upadku, porażenia, poparzenia, przygniecenia lub wejścia w strefę zagrożenia. Oświetlenie tych miejsc bezpośrednio poprawia bezpieczeństwo ratowników i poszkodowanych.

Są to m.in. wykopy, krawędzie dachów, strefy zawalenia, rozlewiska substancji niebezpiecznych, miejsca z elementami pod napięciem oraz drogi ewakuacji o złej widoczności.

Lampy należy kierować tak, aby oświetlały strefę pracy, ale nie oślepiały ratowników, operatorów sprzętu ani kierowców. Ważne jest też stabilne ustawienie statywów i zabezpieczenie przewodów.

Może dojść do potknięć, upadków z wysokości, wejścia w strefę niebezpieczną, potrącenia przez pojazd lub błędnej oceny sytuacji. Niewłaściwie ustawione lampy mogą także oślepiać.

Kierunki podawania środków gaśniczych są ważne operacyjnie, ale priorytetem bezpieczeństwa są miejsca, w których istnieje największe ryzyko wypadku. Dlatego w działaniach nocnych szczególną uwagę kieruje się na strefy niebezpieczne.

Przewody powinny być prowadzone tak, aby nie tworzyły przeszkód komunikacyjnych, nie były narażone na uszkodzenie mechaniczne i nie znajdowały się w wodzie ani w strefach wysokiej temperatury.

W strefach, w których może występować atmosfera wybuchowa, np. przy wyciekach gazów, par cieczy palnych lub pyłów palnych. Zwykły sprzęt elektryczny może w takich warunkach stanowić źródło zapłonu.

Dane radiowe umożliwiają prawidłową identyfikację użytkowników oraz prowadzenie łączności na właściwym kanale i w odpowiedniej sieci. Dzięki nim korespondencja radiowa jest uporządkowana.

Dane radiowe obejmują numer sieci, nazwę użytkownika, numer kanału radiowego, kryptonimy oraz sygnały radiowe.

Numer kanału wskazuje, na jakim kanale należy prowadzić łączność. Błędne ustawienie kanału może spowodować brak kontaktu z dowódcą lub innymi zastępami.

Kryptonim to umowna nazwa użytkownika, pojazdu, jednostki lub stanowiska stosowana w korespondencji radiowej. Ułatwia szybkie i jednoznaczne rozpoznanie nadawcy lub adresata.

Numer sieci określa przynależność do danej sieci łączności, a numer kanału wskazuje konkretny kanał używany do korespondencji. Oba elementy są potrzebne do prawidłowej organizacji łączności.

Sama nazwa użytkownika nie określa, w jakiej sieci i na jakim kanale ma być prowadzona łączność. Do pełnej identyfikacji potrzebne są także numer sieci, numer kanału, kryptonimy i sygnały radiowe.

Polega na spalaniu gazu, który nie jest wcześniej wymieszany z powietrzem. Powietrze dopływa do strefy płomienia dopiero w chwili spalania.

W spalaniu dyfuzyjnym gaz i powietrze mieszają się dopiero przy płomieniu. W spalaniu kinetycznym gaz jest wcześniej wymieszany z powietrzem, co może prowadzić do gwałtownego zapłonu.

Ponieważ może powstać mieszanina wybuchowa. Jej zapłon może spowodować gwałtowne spalanie, wzrost ciśnienia i wybuch.

Przykładami są płomień świecy, płomień gazu wypływającego z dyszy oraz spalanie gazu w palniku, gdy powietrze dopływa dopiero w strefie płomienia.

Tlen jest utleniaczem niezbędnym do spalania. Bez dostępu tlenu proces spalania nie może się utrzymać.

Oznacza spalanie prowadzone w warunkach przewidywalnych, np. w palniku, gdzie ilość gazu i dostęp powietrza są ograniczone lub regulowane.

Pozwala to ocenić ryzyko wybuchu i dobrać bezpieczny sposób działania. Szczególnie groźne są sytuacje, w których gaz zdążył wymieszać się z powietrzem w pomieszczeniu.

Proces endotermiczny pochłania ciepło z otoczenia. Aby zaszedł, trzeba dostarczyć energię, np. przez ogrzewanie.

Ponieważ do rozkładu materiału stałego potrzebna jest energia cieplna. Ciepło powoduje przemiany i rozrywanie wiązań w materiale.

Rozkład termiczny polega na przemianie substancji pod wpływem ciepła i zwykle pochłania energię. Spalanie jest reakcją utleniania, która zazwyczaj wydziela ciepło i światło.

Powoduje powstawanie gazów i par palnych, które mogą następnie zapalić się w obecności tlenu. Jest więc ważnym etapem rozwoju pożaru.

Mogą powstawać gazy palne, dym, pary substancji, zwęglona pozostałość oraz toksyczne produkty rozkładu.

Proces endotermiczny pochłania ciepło, a egzotermiczny je wydziela. Rozkład termiczny jest endotermiczny, natomiast spalanie najczęściej egzotermiczne.

Ponieważ na początku zwykle nie brakuje tlenu, a rozwój pożaru zależy głównie od ilości i właściwości materiału palnego.

W pożarze kontrolowanym przez paliwo ograniczeniem jest materiał palny. W pożarze kontrolowanym przez wentylację paliwa jest wystarczająco dużo, ale brakuje tlenu.

Znaczenie mają rodzaj materiału, jego rozdrobnienie, wilgotność, powierzchnia kontaktu z powietrzem oraz rozmieszczenie w pomieszczeniu.

Mają większą powierzchnię kontaktu z powietrzem, co ułatwia nagrzewanie, rozkład termiczny i zapłon.

Najczęściej w zamkniętym pomieszczeniu, gdy pożar się rozwija, zużywa tlen i zaczyna być ograniczany przez dopływ powietrza.

Może dostarczyć tlen i gwałtownie zwiększyć intensywność spalania, co stanowi duże zagrożenie dla ratowników.

Rozgorzenie polega na gwałtownym przejściu spalania powierzchniowego w spalanie powierzchniowo-przestrzenne. Pożar obejmuje wtedy nie tylko materiały, ale także przestrzeń wypełnioną palnymi gazami.

Najważniejsze jest sformułowanie: zmiana spalania powierzchniowego w spalanie powierzchniowo-przestrzenne. To dokładna definicja wymagana w tym pytaniu.

Powoduje gwałtowny wzrost temperatury i szybkie objęcie ogniem całego pomieszczenia. Może odciąć drogę odwrotu i stworzyć bezpośrednie zagrożenie życia.

Typowe objawy to gęsty ciemny dym, wysoka temperatura, języki ognia w warstwie podsufitowej oraz szybkie obniżanie się warstwy dymu. Są to sygnały ostrzegawcze dla roty pracującej wewnątrz.

Pod wpływem ciepła materiały palne wydzielają palne gazy. Ich nagromadzenie i zapalenie może doprowadzić do rozgorzenia.

Spalanie powierzchniowe obejmuje głównie powierzchnię materiału palnego. Spalanie powierzchniowo-przestrzenne obejmuje zarówno powierzchnie materiałów, jak i palne mieszaniny gazowe w przestrzeni pomieszczenia.

Stosuje się m.in. chłodzenie gazów pożarowych, kontrolowaną wentylację, ostrożne otwieranie pomieszczeń i stałą obserwację warunków pożarowych. Ważne jest też zachowanie drogi odwrotu.

Po nagrzaniu może gwałtownie odparować. Powstająca para wypycha palącą się ciecz ze zbiornika, powodując zjawisko wyrzutu.

Polega na gwałtownym wyrzuceniu palącej się cieczy ze zbiornika wskutek odparowania wody znajdującej się pod warstwą paliwa.

Może nagle zwiększyć zasięg pożaru, rozlać palącą się ciecz i objąć ogniem teren, który wcześniej wydawał się bezpieczny.

Sublimacja i resublimacja dotyczą przemian między ciałem stałym a gazem. W pytaniu chodzi o gwałtowne parowanie wody i wyrzut palącej się cieczy.

Najczęściej stosuje się pianę gaśniczą, która odcina dopływ tlenu i ogranicza parowanie cieczy palnej. Woda może być używana głównie do chłodzenia zbiorników.

Woda może nie mieszać się z cieczą i opaść na dno, a po nagrzaniu gwałtownie odparować. Może to nasilić zagrożenie wyrzutem lub rozpryskiem palącej się cieczy.

Adsorpcja fizyczna polega na zatrzymywaniu cząsteczek substancji na powierzchni adsorbenta. Nie dochodzi przy tym do tworzenia nowych związków chemicznych.

Adsorpcja zachodzi na powierzchni substancji, a absorpcja polega na pochłanianiu substancji przez całą objętość materiału. Przykładem absorpcji jest wchłanianie wody przez gąbkę.

Adsorbent to substancja, na której powierzchni zachodzi adsorpcja. Adsorbat to substancja zatrzymywana na tej powierzchni.

Im większa powierzchnia adsorbenta, tym więcej miejsc jest dostępnych do zatrzymania cząsteczek adsorbatu. Dlatego materiały porowate, np. węgiel aktywny, są dobrymi adsorbentami.

W adsorpcji fizycznej działają głównie siły fizyczne i nie powstają nowe związki chemiczne. W adsorpcji chemicznej dochodzi do wiązania chemicznego substancji z powierzchnią.

Adsorbentami mogą być np. węgiel aktywny, żel krzemionkowy, zeolity oraz inne materiały o dużej powierzchni właściwej i porowatej strukturze.