Pytania pomocnicze - BUD.03

Całe pokrycie wymienia się tylko przy rozległych zniszczeniach lub zużyciu. Pojedyncze uszkodzenie dachówki naprawia się miejscowo, co jest szybsze, tańsze i wystarczające technicznie.

Wystarczy wymiana jednej dachówki, gdy uszkodzony jest tylko jeden element, a dachówki sąsiednie, łaty i warstwa wstępnego krycia nie mają widocznych uszkodzeń.

Pęknięta dachówka może dopuścić wodę opadową pod pokrycie. Skutkiem może być zawilgocenie izolacji, łat, kontrłat lub elementów więźby dachowej.

Dachówka musi pasować profilem, wymiarem i zamkami do istniejącego pokrycia. Nieodpowiedni element może powodować nieszczelność lub nierówne ułożenie pokrycia.

Należy sprawdzić stan łaty, membrany lub innej warstwy wstępnego krycia oraz sąsiednich dachówek. Jeśli są uszkodzone, zakres naprawy trzeba rozszerzyć.

Nie, jeśli nie są uszkodzone. Mogą być jedynie chwilowo uniesione lub przesunięte, aby umożliwić wyjęcie uszkodzonej dachówki.

Kierunek układania papy zależy głównie od nachylenia połaci dachowej. Im większy spadek, tym bardziej istotne jest właściwe prowadzenie arkuszy względem okapu.

Papę układa się krzyżowo przy nachyleniu połaci od 15% do 30%. W tym zakresie mieści się na przykład nachylenie 16%.

Oznacza to, że pasy papy prowadzi się wzdłuż linii okapu. Taki sposób stosuje się zwykle przy małych spadkach, do 15%.

Papę układa się prostopadle do okapu przy nachyleniu połaci powyżej 30%. Taki układ sprzyja spływaniu wody w kierunku okapu.

Zakłady muszą być wykonane tak, aby woda spływała po powierzchni pokrycia, a nie wpływała pod arkusze. Błędne ułożenie może prowadzić do przecieków.

Należy sprawdzić, która z podanych wartości mieści się w tym przedziale. W tym przypadku 16% należy do zakresu 15–30%, więc odpowiada układaniu krzyżowemu.

Ruszt tworzą głównie łaty, a często także kontrłaty. Łaty są bezpośrednim podparciem dla dachówek.

Rozstaw łat decyduje o prawidłowym oparciu i ułożeniu dachówek. Musi być zgodny z zaleceniami producenta danego modelu dachówki.

Łaty powinny być zamocowane stabilnie, trwale i w równych liniach. Najczęściej przybija się je lub przykręca do kontrłat albo krokwi.

Kontrłaty biegną zwykle wzdłuż krokwi i tworzą szczelinę wentylacyjną. Łaty układa się poprzecznie i to na nich opierają się dachówki.

Dachówki cementowe układa się na łatach, a nie bezpośrednio na deskowaniu. Dlatego przy ocenie rusztu najważniejsze są łaty, ich rozstaw i mocowanie.

Krokwie są elementem więźby dachowej, a nie bezpośrednim rusztem pod dachówki. Ruszt pod pokrycie tworzą przede wszystkim łaty i kontrłaty.

Powierzchnię prostokątnej połaci oblicza się ze wzoru: długość razy szerokość. Wynik podaje się najczęściej w metrach kwadratowych.

Ponieważ powierzchnię dachu i zużycie materiału podaje się zwykle w m². Zamiana jednostek zapobiega błędom rachunkowym.

Oznacza to, że na każdy 1 m² dachu trzeba przygotować 1,1 m² blachy. Nadwyżka uwzględnia zakłady, docinki i odpady.

Należy obliczyć powierzchnię obu połaci i je zsumować. Następnie sumę mnoży się przez współczynnik zużycia materiału.

Powierzchnia dachu to rzeczywista powierzchnia połaci. Ilość blachy jest zwykle większa, ponieważ obejmuje straty montażowe i zakłady.

Najczęstsze błędy to nieuwzględnienie wszystkich połaci, brak zamiany jednostek oraz pominięcie współczynnika zużycia materiału.

Wpust dachowy odprowadza wodę opadową z powierzchni dachu do instalacji odwodnienia. Stosuje się go głównie na dachach płaskich i o małym spadku.

Najczęściej ma okrągły kołnierz montażowy, króciec odpływowy oraz kosz lub kratkę zabezpieczającą przed zanieczyszczeniami. Kosz jest charakterystycznym elementem widocznym od góry.

Nieszczelność przy wpuście jest częstą przyczyną przecieków dachu. Kołnierz wpustu musi być prawidłowo zespolony z papą, membraną lub inną warstwą wodoszczelną.

Montuje się je w najniższych punktach połaci, do których prowadzone są spadki. Dzięki temu woda nie zalega na dachu, tylko spływa do odpływu.

Wpust dachowy odbiera wodę z powierzchni dachu. Czyszczak służy do uzyskania dostępu do przewodu odpływowego w celu jego kontroli lub udrożnienia.

Zatkany wpust powoduje zaleganie wody na dachu, zwiększa obciążenie konstrukcji i ryzyko przecieków. Dlatego kosze wpustów należy regularnie czyścić.

Osadnik zatrzymuje zanieczyszczenia spływające z wodą deszczową, takie jak liście, piasek i muł. Chroni dalszą część instalacji przed zapchaniem.

Osadnik montuje się zwykle u dołu rury spustowej, przed podłączeniem do kanalizacji deszczowej, drenażu lub zbiornika na deszczówkę.

Mufa służy do łączenia rur lub kształtek, natomiast osadnik służy do zatrzymywania zanieczyszczeń z wody opadowej.

Wpust dachowy odbiera wodę bezpośrednio z połaci dachu płaskiego lub tarasu. Osadnik znajduje się zwykle niżej w instalacji i oczyszcza wodę z większych zanieczyszczeń.

Dostęp rewizyjny umożliwia czyszczenie osadnika z nagromadzonych liści, piasku i innych zabrudzeń. Bez tego element szybko straciłby drożność.

Zaniedbany osadnik może się zapchać, co prowadzi do cofania wody, przelewania się jej przy budynku oraz przeciążenia systemu odwodnienia.

Hak doczołowy jest przykręcony do pionowej deski czołowej przy okapie. Charakterystyczne jest mocowanie od przodu, a nie od góry krokwi.

Hak rynnowy podtrzymuje rynnę i utrzymuje ją w odpowiednim położeniu. Dzięki niemu rynna może mieć właściwy spadek w kierunku rury spustowej.

Hak doczołowy mocuje się do deski czołowej, czyli pionowego elementu okapu. Hak nakrokwiowy mocuje się do krokwi, zwykle przed ułożeniem pokrycia dachowego.

Spadek umożliwia swobodny odpływ wody do rury spustowej. Brak spadku może powodować zaleganie wody, przelewanie rynny i szybsze uszkodzenia systemu.

Deska czołowa znajduje się przy okapie, na końcach krokwi, od strony zewnętrznej budynku. Służy m.in. jako miejsce mocowania haków doczołowych.

Najczęstsze błędy to zbyt duży rozstaw haków, brak spadku rynny, użycie niewłaściwych wkrętów lub mocowanie do niestabilnej deski czołowej.

Spadek rynny umożliwia grawitacyjny odpływ wody do rury spustowej. Bez spadku woda mogłaby zalegać w rynnie.

Spadek powinien być skierowany w stronę odpływu, czyli do rury spustowej lub sztucera odpływowego.

Najczęściej stosuje się spadek około 2–3 mm na każdy metr długości rynny.

Długość rynny należy pomnożyć przez przyjęty spadek na metr. Na przykład 6 m × 3 mm/m = 18 mm różnicy wysokości.

Sprawdzanie poziomu oznacza kontrolę, czy element jest poziomy. Rynna powinna mieć jednak niewielkie nachylenie, więc przy montażu wyznacza się spadek, a nie idealny poziom.

Można użyć sznura traserskiego, poziomicy, poziomicy laserowej lub niwelatora. Ważne jest dokładne wyznaczenie punktu najwyższego i najniższego.

Woda może zalegać w rynnie, co sprzyja gromadzeniu liści, piasku i lodu. Może to prowadzić do przecieków oraz uszkodzeń systemu rynnowego.

Uwzględnia się zewnętrzne krawędzie okapu, czyli miejsca, w których rzeczywiście montuje się rynny. Nie dolicza się kalenic, koszy ani linii podziału połaci.

Część linii oznacza elementy geometrii dachu, np. kalenice lub kosze. Rynny montuje się tylko przy zewnętrznym okapie, dlatego liczy się obrys dachu.

Wynik w centymetrach należy podzielić przez 100. Na przykład 5900 cm to 59 m.

Należy zsumować długości zewnętrznych odcinków okapu z rysunku. Suma wynosi 5900 cm, czyli po przeliczeniu 59 m.

Rynna jest poziomym elementem zbierającym wodę z połaci dachu przy okapie. Rura spustowa odprowadza tę wodę pionowo do kanalizacji deszczowej, studzienki lub na teren.

W zadaniach egzaminacyjnych zwykle podaje się długość wynikającą z rysunku bez zapasu, chyba że treść zadania mówi inaczej. W praktyce wykonawczej niewielki zapas może być potrzebny na docinki i łączenia.

Należy zsumować długości wszystkich zewnętrznych krawędzi okapu, przy których przewidziano rynnę. Wymiary podane w centymetrach trzeba przeliczyć na metry.

Suma długości krawędzi z rynną wynosi 4200 cm, czyli 42 m. Koszt to 42 m × 20,00 zł/m = 840,00 zł.

Cena podana jest za 1 metr rynny, więc wszystkie długości należy przeliczyć na metry. 100 cm to 1 m.

Nie. Rynny oblicza się według długości krawędzi okapu, a nie według powierzchni połaci dachowych.

Uwzględnia się te zewnętrzne krawędzie dachu, przy których ma być zamontowana rynna. W zadaniach są to zwykle krawędzie okapu widoczne na obrysie dachu.

Najczęściej uczniowie zapominają o przeliczeniu centymetrów na metry albo dodają odcinki, które nie są krawędziami okapu.