Pytania pomocnicze - BUD.03

Popękane lub krzywe łaty mogą osłabić mocowanie pokrycia i spowodować nierówności połaci. W skrajnych przypadkach mogą prowadzić do uszkodzeń dachówek lub blachy.

Długość łat zależy od wymiarów i kształtu połaci dachowej. Łaty często są docinane, dlatego ich równa długość nie świadczy o jakości montażu.

Rozstaw łat musi być dopasowany do rodzaju pokrycia dachowego. Nieprawidłowy rozstaw może uniemożliwić poprawne ułożenie dachówek lub blachodachówki.

Zabezpieczenie przeciwgrzybiczne chroni drewno przed pleśnią, grzybami i rozkładem biologicznym. Zwiększa trwałość elementów drewnianych dachu.

Impregnacja przeciwpożarowa ogranicza palność drewna i poprawia bezpieczeństwo konstrukcji dachowej. Jest istotna szczególnie tam, gdzie wymagają tego przepisy lub projekt.

Słabo zamocowane łaty mogą się przemieszczać, co prowadzi do nieszczelności, pękania dachówek lub odkształceń pokrycia. Może to obniżyć trwałość całego dachu.

Należy obliczyć pole jednej połaci, a następnie pomnożyć wynik przez 2, jeśli obie połacie są jednakowe. Pole prostokątnej połaci liczy się ze wzoru długość razy szerokość.

Ponieważ wynik powierzchni dachu najczęściej podaje się w metrach kwadratowych. Jeśli wymiary są w centymetrach, trzeba je przeliczyć, np. 1500 cm to 15 m.

Powierzchnia jednej połaci wynosi 15 × 3,75 = 56,25 m².

Powierzchnia jednej połaci dotyczy tylko jednej części dachu. Powierzchnia całego dachu to suma powierzchni wszystkich połaci.

Najczęściej są to prostokąty, trójkąty i trapezy. Dach dzieli się na takie figury, oblicza ich pola i sumuje wyniki.

Częstym błędem jest policzenie tylko jednej połaci albo przyjęcie całkowitego wymiaru dachu jako wymiaru jednej połaci. Trzeba dokładnie odczytać podział pokazany na rysunku.

Należy pomnożyć liczbę grzbietów przez długość jednego grzbietu, jeśli wszystkie mają tę samą długość. W tym zadaniu: 4 × 4 m = 16 m.

Zużycie w szt./m mnoży się przez łączną długość odcinków, które mają być pokryte danym materiałem. Wynik otrzymuje się w sztukach.

Ponieważ dach ma 4 grzbiety, a gąsiory trzeba ułożyć na każdym z nich. Najpierw trzeba zsumować długości wszystkich grzbietów.

Kalenica to zwykle najwyższa pozioma krawędź dachu, w której stykają się połacie. Grzbiet to ukośna wypukła krawędź, często występująca w dachach kopertowych.

Najpierw oblicza się długość wszystkich grzbietów: 4 × 4 m = 16 m. Następnie mnoży się ją przez zużycie: 16 m × 2,5 szt./m = 40 szt.

Tylko wtedy, gdy treść zadania wyraźnie o tym mówi. Jeśli nie podano zapasu, należy liczyć dokładnie z danych w zadaniu.

Służy do połączenia dwóch odcinków rynny na zewnętrznym narożu budynku. Zapewnia ciągłość odprowadzania wody wzdłuż okapu.

Narożnik zewnętrzny montuje się na wypukłym narożu budynku, a wewnętrzny w narożu wklęsłym. Oba łączą rynny pod kątem, ale są ukształtowane przeciwnie.

Narożnik rynny jest elementem poziomego odcinka orynnowania i ma przekrój rynny. Kolano rury spustowej należy do pionowego systemu odprowadzania wody i ma przekrój rurowy.

Montuje się go przy okapie, na zewnętrznym narożniku budynku, gdzie rynna zmienia kierunek prowadzenia. Najczęściej łączy dwa prostopadłe odcinki rynny.

Nieszczelny narożnik powoduje przecieki, zawilgocenie elewacji i możliwość uszkodzenia warstw budynku. Dlatego połączenia muszą być zgodne z systemem producenta.

Najczęściej wykonuje się je z PVC, stali powlekanej, aluminium, cynku, tytan-cynku lub miedzi. Materiał narożnika powinien być zgodny z materiałem całego systemu rynnowego.

Hak rynnowy podtrzymuje rynnę i utrzymuje ją w odpowiednim położeniu przy okapie. Dzięki niemu rynna może bezpiecznie przenosić ciężar wody, śniegu i lodu.

Hak rynnowy służy do mocowania rynny poziomej przy okapie. Obejma służy najczęściej do mocowania pionowej rury spustowej do ściany budynku.

Spadek umożliwia odpływ wody w kierunku leja spustowego. Brak spadku powoduje zaleganie wody w rynnie i może prowadzić do przecieków lub uszkodzeń.

Haki rynnowe montuje się przy okapie dachu, np. do deski czołowej, krokwi lub łat, zależnie od rodzaju haka i konstrukcji dachu.

Zbyt duży rozstaw haków może powodować uginanie się rynny, jej odkształcenie oraz nieszczelności. Rynna może też nie wytrzymać obciążenia śniegiem lub lodem.

Hak rynnowy znajduje się pod lub przy rynnie i ma kształt wspornika obejmującego jej profil. Nie należy go mylić z lejem spustowym, narożnikiem ani obejmą rury spustowej.

Obróbki blacharskie zabezpieczają miejsca szczególnie narażone na przecieki, np. okapy, kominy, kosze dachowe, krawędzie połaci i połączenia różnych elementów dachu.

Taka blacha jest wystarczająco trwała, a jednocześnie łatwa do cięcia, gięcia i formowania. Grubsza blacha byłaby trudniejsza w obróbce i zwykle niepotrzebna przy standardowych obróbkach.

Warstwa cynku chroni stal przed korozją. Dzięki temu blacha ocynkowana może być stosowana na zewnątrz, gdzie jest narażona na wilgoć i opady.

Z blachy ocynkowanej można wykonywać m.in. pasy okapowe, obróbki kominów, wiatrownice, kosze dachowe, obróbki przyścienne i inne elementy zabezpieczające krawędzie oraz połączenia.

Uszkodzenie powłoki cynkowej może przyspieszyć korozję stali. Dlatego podczas cięcia, gięcia i montażu należy ograniczać zarysowania oraz uszkodzenia powierzchni.

Zbyt gruba blacha jest cięższa i trudniejsza do ręcznego kształtowania. Może też utrudniać uzyskanie dokładnych zagięć i szczelnych połączeń.

Wiatrownica górna zabezpiecza boczną krawędź połaci przed wodą, śniegiem i podrywaniem pokrycia przez wiatr. Pełni też funkcję estetycznego wykończenia szczytu dachu.

Montuje się ją przy krawędzi szczytowej dachu, na bocznym zakończeniu połaci. Przykrywa od góry skraj pokrycia dachowego.

Wiatrownica górna znajduje się przy bocznej krawędzi połaci, natomiast pas nadrynnowy montuje się przy okapie nad rynną. Pas nadrynnowy kieruje wodę z połaci do rynny.

Pas podrynnowy znajduje się pod rynną i osłania deskę okapową lub czołową. Wiatrownica górna jest elementem szczytowym, a nie okapowym.

Należy szukać elementu blacharskiego przy bocznym zakończeniu połaci, który zachodzi na pokrycie dachowe od góry. Nie będzie on położony przy rynnie.

Blacha trapezowa ma profilowane fale, przez które wiatr i woda mogą łatwo dostawać się pod pokrycie przy krawędzi. Wiatrownica zamyka tę strefę i chroni dach przed uszkodzeniami.

Obróbka okapu ma zwykle kształt pasa blachy z zagięciami kierującymi wodę do rynny lub poza krawędź dachu. Często występuje kapinos oraz część wsuwana pod pokrycie dachowe.

Chroni dolną krawędź połaci dachowej przed podciekaniem wody. Odprowadza wodę z pokrycia do rynny i zabezpiecza deskowanie oraz warstwy dachu.

Obróbka okapu znajduje się przy dolnej krawędzi połaci dachowej. Obróbka kosza montowana jest w miejscu styku dwóch połaci tworzących zagłębienie, którym spływa woda.

Okap to dolna krawędź połaci, a grzbiet to wypukła linia przecięcia dwóch połaci dachowych. Obróbki tych miejsc mają inny kształt i inne zadanie.

Kapinos powoduje oderwanie kropli wody od blachy. Dzięki temu woda nie podcieka pod obróbkę i nie zawilgaca elementów dachu.

Wymiary poszczególnych odcinków zagięć, np. szerokość pasa i wysokości zagięć, pokazują kształt elementu po wygięciu. Ułatwia to odróżnienie pasa okapowego od innych obróbek.

Należy zsumować długości wszystkich odcinków okapu, przy których mają być zamontowane rynny. Wymiary z rysunku trzeba najpierw sprowadzić do metrów, jeśli podano je w centymetrach.

Sumuje się odcinki obrysu dachu: 1280 cm + 680 cm + 400 cm + 300 cm + 880 cm + 980 cm = 4520 cm. Po przeliczeniu daje to 45,2 m.

Nie. Rynny montuje się przy okapie, czyli na dolnych krawędziach połaci dachowych. Kalenice, naroża połaci i kosze nie są liczone jako długość rynny.

Wartość w centymetrach należy podzielić przez 100. Na przykład 4520 cm = 45,2 m.

Trzeba uwzględnić wszystkie załamania obrysu, także wnęki i narożniki wewnętrzne. Pominięcie jednego odcinka może dać zbyt małą długość rynien.

Nie bezpośrednio. Długość rynien odczytuje się z rzutu poziomego okapu, a nie z długości połaci po spadku.

Zwykle uwzględnia się długości handlowe odcinków rynien oraz niewielki zapas na docinki i połączenia. W zadaniu egzaminacyjnym wybiera się jednak wynik wynikający z sumy wymiarów z rysunku.

Należy pomnożyć długość arkusza przez jego szerokość. Przed obliczeniem trzeba upewnić się, że obie wartości są w tych samych jednostkach, np. w metrach.

Ponieważ zapotrzebowanie na blachę podano w metrach kwadratowych. Wymiary arkusza 1000 × 2000 mm należy zamienić na 1 × 2 m.

Po przeliczeniu wymiarów na metry arkusz ma 1 m × 2 m, czyli powierzchnię 2 m².

Należy pomnożyć liczbę kominów przez powierzchnię blachy potrzebną na jeden komin. W tym zadaniu: 10 × 1 m² = 10 m².

Wynik zaokrągla się w górę, gdy po podzieleniu potrzebnej powierzchni przez powierzchnię jednego arkusza otrzymuje się liczbę niecałkowitą. Trzeba zapewnić wystarczającą ilość materiału.

Najpierw oblicza się potrzebną powierzchnię: 10 kominów × 1 m² = 10 m². Następnie powierzchnię jednego arkusza: 1 m × 2 m = 2 m², a na końcu 10 m² / 2 m² = 5 arkuszy.