Pytania pomocnicze - BUD.03

Kalenica to najwyższa, zwykle pozioma linia przecięcia dwóch przeciwległych połaci dachowych. Jest grzbietem dachu i często wykańcza się ją gąsiorami.

Kalenica znajduje się u góry dachu, na styku połaci. Okap jest dolną krawędzią dachu wysuniętą poza ścianę budynku.

Kosz jest wklęsłym miejscem styku połaci i zbiera wodę. Naroże jest wypukłym stykiem połaci i rozdziela spływ wody na boki.

Każdy element dachu wymaga innego sposobu wykonania pokrycia i obróbki. Pomyłka może prowadzić do błędów montażowych i przecieków.

Najczęściej stosuje się gąsiory dachowe oraz elementy wentylacyjne, np. taśmy kalenicowe lub grzebienie z kratką wentylacyjną.

Kalenica jest położona najwyżej i przebiega wzdłuż linii styku dwóch połaci. Na rysunkach dachów często jest najdłuższą górną linią grzbietową.

Po małych połaciach dachowych przy szczytach, umieszczonych przy końcach kalenicy. Te połacie nazywa się naczółkami.

Naczółek to krótka, ukośna połać dachowa zamykająca górną część ściany szczytowej. Jest charakterystycznym elementem dachu naczółkowego.

Dach dwuspadowy ma pełne ściany szczytowe, a dach naczółkowy ma ich górne części ścięte małymi połaciami. Oba mają dwie główne połacie, ale dach naczółkowy ma dodatkowe naczółki.

Dach mansardowy ma połacie załamane, zwykle o dwóch różnych kątach nachylenia. Na rysunku widać natomiast małe połacie przy szczytach, czyli cechę dachu naczółkowego.

Tak, ale nie są one pełne jak w dachu dwuspadowym. Ich górna część jest przykryta małą połacią dachową, czyli naczółkiem.

Należy zwrócić uwagę na liczbę połaci, kształt szczytów, przebieg kalenicy oraz obecność załamań lub dodatkowych małych połaci. Te cechy pozwalają odróżnić dach naczółkowy od mansardowego, półszczytowego czy czterospadowego.

Wiatrownica usztywnia konstrukcję dachu i zabezpiecza ją przed odkształceniem pod wpływem działania wiatru.

Najczęściej jest to ukośny element biegnący przez kilka krokwi. Nie leży poziomo na ścianie i nie stanowi bezpośredniego podparcia krokwi.

Murłata jest poziomą belką opartą na ścianie, na której spoczywają krokwie. Wiatrownica jest ukośnym stężeniem usztywniającym więźbę.

Stabilizują układ krokwi i ograniczają możliwość przesuwania się elementów więźby, zanim konstrukcja zostanie całkowicie usztywniona pokryciem i dodatkowymi elementami.

Wieniec jest elementem żelbetowym wykonywanym w ścianie budynku. Elementy więźby, takie jak krokwie, murłaty czy wiatrownice, są zwykle drewniane.

Murłata przenosi obciążenia z krokwi na ściany budynku i umożliwia zakotwienie więźby do konstrukcji.

Podwalina to element położony u podstawy konstrukcji, a na rysunku wskazano ukośne stężenie więźby dachowej, czyli wiatrownicę.

Po naprzemiennym układzie półokrągłych elementów: wklęsłych mniszek i wypukłych mnichów. Pokrycie tworzy wyraźne podłużne fale.

Mniszka jest dolnym elementem pokrycia. Tworzy rynienkę, którą spływa woda opadowa.

Mnich jest elementem górnym. Przykrywa styki sąsiednich mniszek i zabezpiecza pokrycie przed przeciekaniem.

Holenderka jest pojedynczą dachówką profilowaną o falistym kształcie. Mnich-mniszka składa się z dwóch oddzielnych elementów: dolnej mniszki i górnego mnicha.

Karpiówka jest dachówką płaską, często z zaokrąglonym dolnym końcem. Mnich-mniszka ma przekrój półokrągły i tworzy korytkowo-falisty układ.

Najczęściej na obiektach zabytkowych, sakralnych oraz budynkach stylizowanych na historyczne lub śródziemnomorskie.

Woda spływa po mniszkach, a mnichy osłaniają styki między nimi. Nieprawidłowe ułożenie może powodować podciekanie i nieszczelności.

Karpiówka jest płaska, wąska i ma najczęściej zaokrąglony dolny brzeg. Na połaci tworzy charakterystyczny rytmiczny układ przypominający łuski.

W układzie pojedynczym w każdym rzędzie występuje jedna warstwa dachówek. W układzie podwójnym pokrycie jest szczelniejsze i cięższe, ponieważ dachówki bardziej się nakładają.

Gont bitumiczny ma postać pasów z nacięciami, a nie pojedynczych ceramicznych lub cementowych elementów układanych na łatach. Na rysunku widoczne są typowe dachówki karpiówki.

Łupek kamienny zwykle ma nieregularny lub płytkowy kształt i inny sposób układania. Na ilustracji widać powtarzalne dachówki o zaokrąglonych dolnych krawędziach.

Łaty stanowią podparcie i miejsce zaczepienia dachówek. Ich rozstaw musi być dobrany do rodzaju dachówki, długości zakładu i kąta nachylenia połaci.

Od rodzaju pokrycia zależą technologia montażu, rozstaw łat, sposób mocowania, ciężar pokrycia oraz wymagania dotyczące podkładu i nachylenia dachu.

Najpierw należy znaleźć przedział pochylenia połaci, w którym mieści się dany kąt. Następnie z tego samego wiersza odczytuje się podany zakres rozstawu łat.

Ponieważ 42° jest większe lub równe 35° i mniejsze niż 45° lub mieści się w tym zakresie według tabeli. Dlatego należy korzystać z wiersza z rozstawem łat 28,0–30,0 cm.

Minimalny rozstaw to najmniejsza wartość z podanego zakresu. Dla zakresu 28,0–30,0 cm minimalny rozstaw wynosi 28,0 cm.

Przy mniejszym nachyleniu połaci zakładka zwykle musi być większa, aby ograniczyć ryzyko przecieków. Przy większym nachyleniu woda szybciej spływa, więc zakładka może być mniejsza.

Rozstaw łat musi odpowiadać wymiarom pokrycia i wymaganej zakładce. Nieprawidłowy rozstaw może powodować złe ułożenie dachówek, nieszczelności i problemy z mocowaniem.

LA oznacza najczęściej rozstaw łat, czyli odległość między kolejnymi łatami mierzona zgodnie z zaleceniami producenta pokrycia.

Pokrycie papowe chroni dach przed wodą opadową i wilgocią. Pełni funkcję warstwy hydroizolacyjnej oraz zewnętrznego pokrycia dachu.

Papa jest zwykle przedstawiana jako cienka, ciemna warstwa ułożona na górze przegrody dachowej. Znajduje się nad izolacją termiczną lub warstwą konstrukcyjną.

Pokrycie papowe zabezpiecza dach przed wodą, a izolacja termiczna ogranicza ucieczkę ciepła. Na rysunkach izolacja jest zwykle grubsza i oznaczana innym symbolem graficznym.

Pokrycia papowe stosuje się głównie na dachach płaskich oraz dachach o niewielkim pochyleniu. Są też używane jako warstwy podkładowe w układach wielowarstwowych.

Papa termozgrzewalna jest mocowana przez podgrzanie spodniej warstwy asfaltowej palnikiem. Po zgrzaniu tworzy szczelną warstwę hydroizolacyjną.

Pozwala poprawnie odczytać układ dachu i dobrać właściwą technologię wykonania. Błędne rozpoznanie warstwy może prowadzić do niewłaściwego montażu lub naprawy pokrycia.

Okap to dolna krawędź połaci dachowej wysunięta poza lico ściany budynku. Jego zadaniem jest odprowadzenie wody opadowej poza ścianę, najczęściej do rynny.

Okap rozpoznaje się po położeniu przy dolnej krawędzi połaci oraz obecności rynny, pasa okapowego lub blachy okapowej. Często widoczne są też deskowanie i warstwy pokrycia schodzące w kierunku rynny.

Blacha okapowa kieruje wodę z połaci dachowej lub z warstwy wstępnego krycia do rynny. Chroni krawędź dachu, deskowanie i podkonstrukcję przed zawilgoceniem.

Okap znajduje się przy dolnej krawędzi połaci dachowej, natomiast kalenica jest najwyższą linią styku dwóch połaci. Przy okapie montuje się zwykle rynny, a przy kalenicy gąsiory lub elementy wentylacyjne.

Okap jest dolnym zakończeniem połaci, a kosz dachowy to wewnętrzna linia przecięcia dwóch połaci, którą spływa woda z sąsiednich części dachu. Kosz wymaga osobnej obróbki blacharskiej odprowadzającej wodę.

Warstwa wstępnego krycia powinna odprowadzać wodę w stronę okapu i rynny, a nie pod pokrycie lub na deskowanie. Błędne ułożenie może powodować zawilgocenie krawędzi dachu.

Kapinos powoduje oderwanie kropli wody od spodniej powierzchni blachy. Dzięki temu woda nie podcieka pod obróbkę i nie zawilgaca elementów okapu.

Pas podrynnowy znajduje się pod rynną lub za nią, przy desce czołowej okapu. Jest to blaszana osłona dolnej części okapu, a nie element odprowadzający wodę z połaci bezpośrednio do rynny.

Pas nadrynnowy jest umieszczony nad rynną i kieruje wodę z dachu do rynny. Pas podrynnowy znajduje się pod rynną i zabezpiecza deskę czołową oraz dolną część okapu.

Chroni elementy okapu, szczególnie deskę czołową, przed zawilgoceniem i zaciekami. Pełni też funkcję estetycznej osłony obróbki przyrynnowej.

Uchwyt rynnowy, czyli hak rynnowy, służy do podtrzymywania rynny. Pas podrynnowy jest natomiast elementem blacharskim osłaniającym okap pod rynną.

Grzebień okapowy zamyka przestrzeń pod pokryciem dachowym i zabezpiecza ją przed ptakami, liśćmi oraz większymi zanieczyszczeniami. Często umożliwia także wentylację okapu.

Obróbki okapu zabezpieczają dach i elewację przed wodą opadową. Nieprawidłowy montaż może prowadzić do przecieków, zawilgocenia drewna i uszkodzenia elewacji.

Rynna jest zamocowana wyżej lub przed pasem podrynnowym. Pas podrynnowy znajduje się pod nią i osłania pionową część okapu.

Należy pomnożyć powierzchnię dachu przez normę zużycia. Dla 230 m² i normy 1,1 m²/m² obliczenie wynosi 230 × 1,1 = 253 m².

Oznacza, że na każdy 1 m² powierzchni dachu potrzeba 1,1 m² materiału. Dodatkowe 0,1 m² uwzględnia zakłady i straty montażowe.

Membranę układa się z zakładami, a część materiału traci się przy docinaniu. Dlatego rzeczywiste zużycie jest większe niż sama powierzchnia połaci.

Jeżeli norma zużycia jest większa niż 1, wynik musi być większy niż powierzchnia dachu. Dla 230 m² wynik 253 m² jest logiczny, bo 253 > 230.

Norma 1,1 m²/m² oznacza zużycie większe o 10% od powierzchni podstawowej. Można to policzyć jako 230 m² + 10% z 230 m² = 253 m².

Tak, przy mnożeniu powierzchni dachu przez normę m²/m² otrzymuje się wynik w m² materiału. Dlatego odpowiedź podaje się w metrach kwadratowych membrany.