Pytania pomocnicze - BUD.13

Areometr służy do pomiaru gęstości elektrolitu w akumulatorze kwasowo-ołowiowym. Na tej podstawie można ocenić stan naładowania i wykryć możliwe uszkodzenia.

Dobrze naładowany akumulator ma zwykle gęstość elektrolitu około 1,28 g/cm³ w temperaturze około 25°C.

Wartość 1,10 g/cm³ jest bardzo niska i oznacza głębokie rozładowanie lub uszkodzenie akumulatora. W pytaniu egzaminacyjnym taki wynik wskazuje akumulator uszkodzony.

Tak, temperatura wpływa na gęstość elektrolitu. Dlatego pomiary odnosi się do temperatury wzorcowej, najczęściej około 25°C, albo stosuje poprawkę temperaturową.

Duże różnice między celami mogą świadczyć o uszkodzeniu jednej z cel, zwarciu wewnętrznym albo zasiarczeniu płyt. Taki akumulator wymaga dalszej diagnostyki.

Należy używać rękawic i okularów ochronnych, ponieważ elektrolit zawiera kwas siarkowy. Trzeba unikać rozlania cieczy i kontaktu ze skórą.

Pług lemieszowy spycha śnieg na bok za pomocą lemiesza. Wirnikowy pług odśnieżny zbiera śnieg wirnikiem i wyrzuca go przez komin wyrzutowy na większą odległość.

Charakterystyczne są widoczne wirniki lub ślimaki w przedniej obudowie oraz wysoki komin wyrzutowy do odrzucania śniegu.

Służą do usuwania grubych warstw śniegu, zasp oraz odśnieżania dróg, placów, lotnisk i poboczy, gdy samo spychanie śniegu jest niewystarczające.

Ponieważ mechanizm wirnikowy rozdrabnia i pobiera śnieg, a następnie wyrzuca go poza oczyszczany obszar, zamiast tylko przesuwać go przed maszyną.

Komin wyrzutowy kieruje strumień śniegu w określoną stronę i pozwala odrzucić go na odpowiednią odległość od jezdni lub placu.

Piaskarka służy do rozsypywania piasku, soli lub mieszanki uszorstniającej. Nie ma wirnika roboczego ani komina wyrzutowego do usuwania śniegu.

Najważniejsze zagrożenia to kontakt z obracającym się wirnikiem, wyrzut brył lodu lub kamieni oraz ograniczona widoczność podczas pracy w śniegu.

Regulator napięcia utrzymuje właściwe napięcie w instalacji elektrycznej. Chroni akumulator i odbiorniki przed zbyt wysokim lub zbyt niskim napięciem.

Alternator jest napędzany przez silnik, dlatego przy wyższych obrotach może wytwarzać większe napięcie. Regulator ogranicza te zmiany, aby instalacja pracowała stabilnie.

Może dojść do niedoładowania albo przeładowania akumulatora. Możliwe są też problemy z oświetleniem, kontrolkami i elektroniką maszyny.

Regulator napięcia należy do układu elektrycznego i stabilizuje napięcie. Zawór bezpieczeństwa należy zwykle do układu hydraulicznego lub pneumatycznego i chroni przed nadmiernym ciśnieniem.

Akumulator jest ładowany przez alternator lub prądnicę. Regulator napięcia kontroluje parametry tego ładowania.

Zbyt wysokie napięcie może uszkodzić akumulator, żarówki, czujniki i sterowniki elektroniczne. Może też prowadzić do przegrzewania elementów instalacji.

Łyżka powinna być opuszczona nisko, blisko podłoża, a jej krawędź tnąca powinna być skierowana tak, aby mogła wejść w grunt. Nie powinna być wysoko uniesiona ani ustawiona jak do wysypywania.

Zbyt strome ustawienie zwiększa opory robocze i może powodować przeciążenie maszyny. Utrudnia też płynne nabieranie materiału.

Operator stopniowo unosi ramiona ładowarki i odchyla łyżkę do tyłu. Dzięki temu materiał zostaje zebrany i utrzymany w łyżce.

Podczas napełniania łyżka pracuje przy podłożu i wchodzi w materiał. W pozycji transportowej łyżka jest już napełniona, lekko uniesiona i odchylona do tyłu, aby materiał się nie wysypywał.

Może dojść do zwiększonego zużycia paliwa, poślizgu kół, przeciążenia układu hydraulicznego oraz spadku wydajności pracy. Nieprawidłowa technika może też pogorszyć bezpieczeństwo pracy.

Krawędź tnąca umożliwia wcinanie się łyżki w grunt lub pryzmę materiału. Jej prawidłowe ustawienie ułatwia szybkie i pełne napełnienie łyżki.

Skrapiarka służy do równomiernego nanoszenia lepiszcza bitumicznego na nawierzchnię. Wykorzystuje się ją głównie przy skropieniu międzywarstwowym i powierzchniowym utrwaleniu nawierzchni.

Kolektor jest zwykle umieszczony z tyłu pojazdu, nisko nad jezdnią. Ma postać belki z dyszami skierowanymi w dół na nawierzchnię.

Równomierne skropienie zapewnia dobre połączenie warstw nawierzchni asfaltowej. Braki lub nadmiar lepiszcza mogą powodować odspojenia, poślizg warstw albo wypływanie asfaltu.

Kolektor rozprowadza lepiszcze po nawierzchni, a palnik służy do podgrzewania materiału lub instalacji roboczej. Są to elementy o zupełnie różnych funkcjach.

Dysze rozpylają lepiszcze na nawierzchnię w odpowiednim strumieniu i pod właściwym kątem. Ich stan techniczny wpływa bezpośrednio na równomierność skropienia.

Najczęściej stosuje się emulsje asfaltowe, a w niektórych przypadkach także inne lepiszcza bitumiczne. Rodzaj materiału zależy od technologii robót i wymagań dokumentacji.

Tłoczysko jest widoczne po obu stronach cylindra i przechodzi przez tłok. W siłowniku dwustronnego działania widać też doprowadzenie oleju do obu komór roboczych.

Siłownik jednostronnego działania wykonuje ruch roboczy pod ciśnieniem oleju tylko w jednym kierunku, a powrót następuje np. sprężyną lub ciężarem. Siłownik dwustronnego działania jest zasilany olejem w obu kierunkach.

W siłowniku z jednostronnym tłoczyskiem pręt wychodzi tylko z jednej strony cylindra. W siłowniku z dwustronnym tłoczyskiem pręt wystaje z obu stron.

Jedno przyłącze doprowadza olej do jednej komory cylindra, a drugie do komory przeciwnej. Zmiana kierunku przepływu powoduje ruch tłoka w przeciwną stronę.

Tłok rozdziela wnętrze cylindra na komory robocze i przenosi siłę ciśnienia oleju na tłoczysko. Dzięki temu energia hydrauliczna zamienia się w ruch liniowy.

Ponieważ tłoczysko zajmuje podobną powierzchnię po obu stronach tłoka. Dzięki temu siły i prędkości ruchu w obu kierunkach mogą być bardziej zbliżone niż w siłowniku z jednym tłoczyskiem.

Stosuje się je do podnoszenia, opuszczania, przesuwania, dociskania i ustawiania elementów roboczych. Występują m.in. w koparkach, ładowarkach, równiarkach i walcach.

Oznacza liczbę godzin pracy maszyny, po których należy wykonać określoną czynność obsługową, np. wymianę oleju lub smarowanie łożyska.

Trzeba znaleźć dokładny wiersz dotyczący danego zespołu maszyny i odczytać przypisany do niego czasokres. W tym przypadku dla przekładni rozdzielczej pompy jest to 1500 maszynogodzin.

Różne podzespoły mają różne wymagania eksploatacyjne. Układ hydrauliczny, przekładnia jazdy i łożyska mogą mieć inne okresy obsługi.

Smarowanie zwykle polega na uzupełnieniu smaru w punkcie smarnym, np. łożysku. Wymiana oleju oznacza spuszczenie zużytego oleju i zalanie układu świeżym olejem.

Olej zmniejsza tarcie, odprowadza ciepło i chroni elementy przed zużyciem. Zużyty lub zanieczyszczony olej może doprowadzić do awarii przekładni.

Powinien sprawdzić instrukcję obsługi, wymagany czasokres, rodzaj oleju lub smaru, miejsce obsługi oraz zasady bezpieczeństwa obowiązujące przy danej maszynie.

Zbyt niski poziom płynu chłodzącego grozi przegrzaniem silnika i poważną awarią. Przed uruchomieniem maszyny należy uzupełnić płyn i sprawdzić przyczynę ubytku.

Wyciek paliwa stwarza ryzyko pożaru, skażenia środowiska i poślizgu. Maszyna z takim uszkodzeniem nie powinna być eksploatowana.

Hamulec ręczny, czyli postojowy, zabezpiecza maszynę przed samoczynnym przemieszczeniem. Jego niesprawność jest usterką wpływającą bezpośrednio na bezpieczeństwo.

Nie. Uszkodzenie powłoki lakierniczej jest najczęściej wadą estetyczną i nie wpływa na bezpieczną pracę maszyny, o ile nie towarzyszą mu inne uszkodzenia konstrukcyjne.

Operator powinien ocenić, czy usterka wpływa na bezpieczeństwo, zgłosić ją przełożonemu lub służbom technicznym i nie rozpoczynać pracy, jeśli usterka jest niebezpieczna.

Usterka eksploatacyjna wpływa na działanie układów maszyny lub bezpieczeństwo pracy. Wada estetyczna, np. odprysk lakieru, nie ogranicza sprawności technicznej maszyny.

Kocioł termoizolacyjny służy do przewozu i utrzymywania wysokiej temperatury materiałów bitumicznych, zwłaszcza asfaltu lanego. Dzięki izolacji ogranicza wychładzanie mieszanki podczas transportu.

Asfalt lany musi zachować odpowiednią temperaturę i płynność, aby można było go prawidłowo wbudować. Wychłodzenie powoduje utratę urabialności i problemy z rozkładaniem.

Charakterystyczny jest izolowany, cylindryczny kocioł z osprzętem do podgrzewania i mieszania materiału. Często na urządzeniu znajduje się oznaczenie dotyczące asfaltu lanego lub materiału gorącego.

Asfalt lany wymaga utrzymania wysokiej temperatury, dlatego przewozi się go w kotłach termoizolacyjnych. Kruszywo przewozi się zwykle luzem, np. wywrotkami, bez podgrzewania.

Mieszankę betonową przewozi się najczęściej betonomieszarkami z obracającym się bębnem. Kocioł termoizolacyjny widoczny na rysunku jest typowy dla gorących mas bitumicznych, takich jak asfalt lany.

Asfalt lany stosuje się m.in. do wykonywania warstw nawierzchni, izolacji i nawierzchni na obiektach mostowych. Dzięki swojej konsystencji może być układany bez intensywnego zagęszczania.

Najważniejszą cechą rozpoznawczą jest bęben roboczy z wystającymi kołkami lub stopkami. Nie jest to gładki walec stalowy ani maszyna z ogumionymi kołami roboczymi.

Walec okołkowany stosuje się głównie do zagęszczania gruntów spoistych, np. glin i iłów. Kołki wnikają w grunt, ugniatają go i poprawiają efekt zagęszczenia.

Walec gładki ma jednolity stalowy bęben i dobrze nadaje się do zagęszczania warstw kruszyw oraz mieszanek mineralno-asfaltowych. Walec okołkowany ma bęben z kołkami, które lepiej oddziałują na grunty spoiste.

Kołki mogłyby uszkodzić i zdeformować warstwę asfaltową. Do mieszanek mineralno-asfaltowych stosuje się zwykle walce gładkie stalowe lub ogumione.

Walec drogowy ma bęben lub koła robocze służące do zagęszczania, kabinę operatora, układ napędowy i często układ wibracyjny. W walcu okołkowanym charakterystyczny jest bęben z wystającymi stopkami.

Najczęściej można go pomylić z walcem gładkim, walcem ogumionym lub inną maszyną drogową o dużych gabarytach. Kluczowe jest zwrócenie uwagi na kształt bębna roboczego.