Pytania pomocnicze - BUD.13
Eksploatacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 4350.
Strona 25 z 70.
Co oznacza proporcja mieszanki paliwowo-olejowej 50:1?
Oznacza 50 części benzyny na 1 część oleju. Ilość oleju oblicza się, dzieląc ilość benzyny przez 50.
Jak obliczyć ilość oleju do 10 litrów benzyny przy proporcji 50:1?
Należy wykonać działanie: 10 l ÷ 50 = 0,2 l. Do 10 litrów benzyny trzeba dodać 0,2 litra oleju.
Ile mililitrów ma 0,2 litra oleju?
0,2 litra to 200 mililitrów. Jest to częsta forma podawania ilości oleju przy przygotowywaniu mieszanki.
Dlaczego silnik dwusuwowy wymaga dodatku oleju do benzyny?
W wielu silnikach dwusuwowych olej smarujący jest dostarczany razem z paliwem. Brak oleju może doprowadzić do zatarcia silnika.
Co może się stać, gdy do mieszanki dodano zbyt mało oleju?
Zbyt mała ilość oleju powoduje niedostateczne smarowanie elementów silnika. Może to skutkować przegrzaniem, zwiększonym zużyciem lub zatarciem silnika.
Co może się stać, gdy do mieszanki dodano zbyt dużo oleju?
Nadmiar oleju może powodować dymienie, odkładanie nagaru, zabrudzenie świecy zapłonowej i nierówną pracę silnika.
Po czym rozpoznać śrubę z gniazdem Torx?
Ma w łbie zagłębienie w kształcie sześcioramiennej gwiazdy. Do takiego gniazda wkłada się końcówkę klucza Torx trzpieniowego.
Dlaczego do śruby z wewnętrznym gniazdem Torx nie używa się klucza płaskiego?
Klucz płaski chwyta łeb śruby od zewnątrz, zwykle sześciokątny. Śruba Torx wymaga narzędzia wkładanego do gniazda w łbie.
Czym różni się klucz oczkowy od klucza Torx trzpieniowego?
Klucz oczkowy obejmuje zewnętrzny łeb śruby lub nakrętkę. Klucz Torx trzpieniowy ma końcówkę w kształcie gwiazdy i pracuje wewnątrz gniazda śruby.
Jak dobrać rozmiar klucza Torx do śruby?
Rozmiar klucza musi dokładnie pasować do gniazda śruby, np. T20, T30, T40. Zbyt mały klucz może uszkodzić gniazdo, a zbyt duży nie wejdzie w śrubę.
Jakie są skutki użycia niewłaściwego klucza do śruby Torx?
Można wyrobić gniazdo śruby, uszkodzić narzędzie albo nie uzyskać wymaganego momentu dokręcenia. W maszynach roboczych może to prowadzić do poluzowania połączenia.
Dlaczego połączenia Torx są często stosowane w maszynach i pojazdach?
Dobrze przenoszą moment obrotowy i zmniejszają ryzyko ześlizgnięcia się narzędzia. Ułatwiają pewny montaż oraz demontaż elementów.
Jak oblicza się napięcie zestawu akumulatorów połączonych szeregowo?
W połączeniu szeregowym napięcia akumulatorów sumują się. Dwa akumulatory 12 V dają razem 24 V.
Dlaczego dwa akumulatory 12 V połączone równolegle nie dają napięcia 24 V?
W połączeniu równoległym napięcie pozostaje takie samo jak napięcie jednego akumulatora. Zwiększa się głównie pojemność i zdolność oddawania prądu.
Jak należy połączyć bieguny akumulatorów, aby uzyskać połączenie szeregowe?
Plus jednego akumulatora łączy się z minusem drugiego. Wolne bieguny: minus pierwszego i plus drugiego tworzą wyjście całego zestawu.
Po co w maszynach drogowych stosuje się instalacje rozruchowe 24 V?
Instalacja 24 V ułatwia rozruch dużych silników wysokoprężnych, które wymagają dużego prądu rozruchowego. Jest typowa dla wielu maszyn roboczych i pojazdów ciężkich.
Jakie akumulatory powinno się łączyć w jeden zestaw rozruchowy?
Powinny mieć takie samo napięcie znamionowe, podobną pojemność, stan techniczny i stopień naładowania. Zmniejsza to ryzyko nierównomiernej pracy i uszkodzeń.
Co może się stać przy błędnym podłączeniu akumulatorów w maszynie?
Może dojść do zwarcia, uszkodzenia instalacji elektrycznej, regulatora, rozrusznika lub elektroniki maszyny. Istnieje też ryzyko iskrzenia i wybuchu gazów z akumulatora.
Do czego służy zawór krzyżowy w układzie hydraulicznym?
Chroni układ przed nadmiernym wzrostem ciśnienia wywołanym przeciążeniem lub działaniem sił zewnętrznych. Odprowadza nadmiar ciśnienia między liniami roboczymi.
Dlaczego siły zewnętrzne mogą być niebezpieczne dla układu hydraulicznego?
Mogą wymusić ruch siłownika lub silnika hydraulicznego i spowodować nagły wzrost ciśnienia oleju. Bez zabezpieczenia może dojść do uszkodzenia przewodów, uszczelnień lub elementów wykonawczych.
Czym zawór krzyżowy różni się od zaworu redukcyjnego?
Zawór redukcyjny obniża i utrzymuje określone ciśnienie w części układu. Zawór krzyżowy zabezpiecza linie robocze przed przeciążeniem spowodowanym nagłym wzrostem ciśnienia.
Czym zawór krzyżowy różni się od zaworu dławiącego?
Zawór dławiący ogranicza przepływ oleju i reguluje prędkość ruchu. Zawór krzyżowy działa jako zabezpieczenie przeciążeniowe.
Jaką funkcję pełni zawór zwrotny w hydraulice?
Zawór zwrotny umożliwia przepływ oleju tylko w jednym kierunku. Nie służy bezpośrednio do ochrony przed wzrostem ciśnienia od sił zewnętrznych.
W jakich elementach maszyn roboczych można spotkać zawory krzyżowe?
Najczęściej przy silnikach hydraulicznych, napędach obrotu oraz siłownikach narażonych na przeciążenia. Stosuje się je tam, gdzie obciążenie może wymusić ruch elementu roboczego.
Do czego służy kalamitka w maszynie drogowej?
Kalamitka jest punktem podawania smaru do elementów współpracujących, np. sworzni, tulei, łożysk lub przegubów. Umożliwia wtłoczenie smaru bez demontażu części.
Jakie narzędzie stosuje się do smarowania przez kalamitkę?
Stosuje się smarownicę, najczęściej ręczną z przewodem elastycznym lub sztywną końcówką. W pytaniu prawidłowym narzędziem jest smarownica pokazana jako odpowiedź A.
Dlaczego przed smarowaniem trzeba oczyścić smarowniczkę?
Zanieczyszczenia na kalamitce mogłyby zostać wtłoczone razem ze smarem do wnętrza mechanizmu. Może to przyspieszyć zużycie tulei, sworzni lub łożysk.
Po czym poznać, że punkt smarowania został napełniony smarem?
Często oznaką jest pojawienie się świeżego smaru przy uszczelnieniu lub w szczelinie smarowanego elementu. Zawsze należy jednak stosować się do instrukcji smarowania maszyny.
Jakie skutki może mieć brak regularnego smarowania maszyny?
Brak smarowania powoduje wzrost tarcia, szybsze zużycie części, przegrzewanie i możliwość zatarcia elementów. Może też prowadzić do kosztownych awarii i przestojów.
Czym różni się smarownica od pistoletu lakierniczego lub przedmuchowego?
Smarownica tłoczy gęsty smar pod ciśnieniem do kalamitki. Pistolet lakierniczy służy do nanoszenia farby, a pistolet przedmuchowy do podawania sprężonego powietrza.
Jaka jest prawidłowa gęstość elektrolitu w naładowanym akumulatorze kwasowo-ołowiowym?
Dla akumulatora naładowanego przy umownej temperaturze 25°C przyjmuje się około 1,28 g/cm³.
Dlaczego gęstość elektrolitu informuje o stanie naładowania akumulatora?
Podczas rozładowania zmniejsza się stężenie kwasu siarkowego w elektrolicie, więc spada jego gęstość. Im większa gęstość w typowym zakresie, tym wyższy stan naładowania.
Jakim przyrządem mierzy się gęstość elektrolitu?
Gęstość elektrolitu mierzy się areometrem, nazywanym też kwasomierzem akumulatorowym.
Dlaczego przy pomiarze gęstości elektrolitu podaje się temperaturę odniesienia?
Gęstość cieczy zależy od temperatury. Dlatego wynik pomiaru odnosi się zwykle do temperatury umownej, np. 25°C.
Co może oznaczać zbyt mała gęstość elektrolitu w akumulatorze?
Zbyt mała gęstość może świadczyć o rozładowaniu akumulatora, zużyciu lub uszkodzeniu ogniw. W eksploatacji maszyn może to powodować problemy z rozruchem silnika.
Jak obliczyć całkowite zużycie paliwa maszyny roboczej?
Należy pomnożyć zużycie paliwa w litrach na godzinę przez liczbę godzin pracy maszyny.
Dlaczego w tym zadaniu zbiornik trzeba napełnić 8 razy?
Piła zużywa 5 litrów paliwa na godzinę, a jej zbiornik mieści 5 litrów. Na każdą godzinę pracy potrzeba więc jednego pełnego zbiornika, czyli przez 8 godzin 8 napełnień.
Jak wpływa na wynik informacja, że zbiornik na początku jest pusty?
Oznacza to, że trzeba doliczyć także pierwsze napełnienie przed rozpoczęciem pracy. Gdyby zbiornik był pełny, liczba dodatkowych tankowań byłaby mniejsza.
Co oznacza jednostka l/h przy zużyciu paliwa?
Jednostka l/h oznacza litry na godzinę, czyli ilość paliwa zużywaną przez maszynę podczas jednej godziny pracy.
Jak obliczyć liczbę tankowań, gdy zużycie paliwa nie dzieli się równo przez pojemność zbiornika?
Wynik należy zaokrąglić w górę, ponieważ nawet częściowe zapotrzebowanie na paliwo wymaga kolejnego napełnienia zbiornika.
Czy czas postoju maszyny wlicza się do zużycia paliwa?
Jeżeli silnik podczas postoju pracuje, paliwo nadal jest zużywane. Jeśli maszyna jest wyłączona, nie zużywa paliwa roboczego.
Jaką minimalną odległość należy zachować od czynnej linii elektroenergetycznej o napięciu do 1 kV?
Należy zachować co najmniej 3 m odległości poziomej od skrajnych przewodów linii do najdalej wysuniętej części maszyny.
Od czego mierzy się odległość bezpieczeństwa przy pracy koparki w pobliżu linii napowietrznej?
Odległość mierzy się w poziomie od skrajnych przewodów linii elektroenergetycznej do najdalej wysuniętego elementu maszyny lub osprzętu.
Dlaczego praca koparki w pobliżu linii elektroenergetycznej jest niebezpieczna?
Grozi porażeniem prądem, powstaniem łuku elektrycznego oraz uszkodzeniem sieci. Niebezpieczeństwo może wystąpić nawet bez bezpośredniego dotknięcia przewodu.
Co powinien zrobić operator, jeśli nie może zachować wymaganej odległości od linii energetycznej?
Powinien przerwać pracę i zgłosić problem przełożonemu lub kierownikowi robót. Kontynuowanie pracy bez zachowania odległości jest niedopuszczalne.
Czy napięcie linii wpływa na wymaganą odległość bezpieczeństwa?
Tak. Im wyższe napięcie znamionowe linii, tym większa wymagana odległość bezpieczeństwa.
Jakie elementy koparki należy uwzględnić przy ocenie odległości od linii elektroenergetycznej?
Należy uwzględnić wysięgnik, ramię, łyżkę, osprzęt roboczy oraz każdy element, który podczas pracy może znaleźć się najbliżej przewodów.
Do czego służy walec drogowy z wałem przeznaczonym do pracy w gruncie?
Służy do zagęszczania warstw gruntu w robotach ziemnych, zwłaszcza przy budowie nasypów, podłoża drogowego i koryta drogi.
Czym różnią się grunty spoiste od niespoistych?
Grunty spoiste, np. gliny i iły, mają spójność i mogą tworzyć bryły. Grunty niespoiste, np. piaski i żwiry, nie mają wyraźnej spójności i łatwo się rozsypują.
Dlaczego dobór walca zależy od rodzaju gruntu?
Różne grunty wymagają innego sposobu przekazywania nacisku i drgań. Grunty spoiste lepiej zagęszczają się przez ugniatanie, a niespoiste przez wibrację i docisk.
Dlaczego walec do gruntów nie jest tym samym co walec do nawierzchni asfaltowych?
Walce do asfaltu muszą zapewniać równą powierzchnię i nie uszkadzać mieszanki mineralno-asfaltowej. Walce do gruntów mogą silniej oddziaływać na materiał, ponieważ ich zadaniem jest zagęszczenie podłoża, a nie wykończenie nawierzchni.
Jakie znaczenie ma wilgotność gruntu podczas zagęszczania?
Najlepsze zagęszczenie uzyskuje się przy wilgotności zbliżonej do wilgotności optymalnej. Zbyt suchy lub zbyt mokry grunt zagęszcza się gorzej.
Jak rozpoznać, że grunt został prawidłowo zagęszczony?
Sprawdza się to przez badania zagęszczenia, np. określenie wskaźnika zagęszczenia lub nośności podłoża. Ocenia się też brak nadmiernych odkształceń i koleinowania.
Dlaczego walec wibracyjny pozwala zagęszczać grubszą warstwę gruntu niż walec statyczny?
Walec wibracyjny oprócz nacisku własnego wykorzystuje drgania, które przenoszą energię głębiej w warstwę gruntu. Dzięki temu cząstki gruntu lepiej się przemieszczają i układają, co zwiększa skuteczność zagęszczania.
Do jakich gruntów najczęściej stosuje się walce wibracyjne?
Walce wibracyjne są szczególnie skuteczne przy gruntach niespoistych i gruboziarnistych, takich jak piaski, żwiry i pospółki. Dobrze działają tam, gdzie drgania ułatwiają wzajemne przemieszczanie ziaren.
Czym różni się zagęszczanie statyczne od wibracyjnego?
Zagęszczanie statyczne polega głównie na działaniu ciężaru maszyny. Zagęszczanie wibracyjne wykorzystuje dodatkowo drgania, dlatego może być skuteczniejsze i oddziaływać na większą głębokość.
Kiedy stosuje się walec ogumiony?
Walec ogumiony stosuje się m.in. do zagęszczania mieszanek mineralno-asfaltowych oraz niektórych gruntów. Działa przez nacisk i ugniatanie oponami, ale zwykle nie daje największej grubości jednorazowo zagęszczanej warstwy ziemi.
Do czego służy walec okołkowany?
Walec okołkowany stosuje się głównie do gruntów spoistych, np. glin. Kołki ugniatają i rozdrabniają grunt, poprawiając jego zagęszczenie warstwowe.
Jak wilgotność gruntu wpływa na skuteczność zagęszczania?
Najlepsze efekty uzyskuje się przy wilgotności zbliżonej do wilgotności optymalnej. Zbyt suchy lub zbyt mokry grunt trudniej osiąga wymagane zagęszczenie.
Od czego zależy dopuszczalna grubość zagęszczanej warstwy gruntu?
Zależy od rodzaju gruntu, typu walca, masy maszyny, parametrów wibracji, liczby przejazdów oraz wymaganych parametrów zagęszczenia. W praktyce określają ją dokumentacja technologiczna i wymagania odbiorowe.