Pytania pomocnicze - BUD.13

Zależy przede wszystkim od dopuszczalnej prędkości na drodze, rodzaju robót oraz tego, która część pasa drogowego jest zajęta. Im większa prędkość, tym wcześniej kierowca musi zostać ostrzeżony.

Zajęte pobocze może ograniczać skrajnię i wpływać na bezpieczeństwo ruchu. Oznakowanie informuje kierowców o pracach i pozwala im odpowiednio wcześniej zareagować.

Dla zajęcia pobocza utwardzonego przy pracach eksploatacyjnych na drodze o prędkości do 70 km/h należy przyjąć odległość 150 m.

Znak A-14 ostrzega kierowców o robotach prowadzonych na drodze lub w jej bezpośrednim sąsiedztwie. Jest jednym z podstawowych znaków w czasowej organizacji ruchu.

Znak B-33 wprowadza ograniczenie prędkości. W rejonie robót zmniejsza ryzyko wypadku i daje kierowcy więcej czasu na reakcję.

Znak ostrzegawczy informuje o zagrożeniu, np. robotach drogowych. Urządzenia bezpieczeństwa ruchu, takie jak zapory lub tablice prowadzące, fizycznie wyznaczają tor jazdy albo zabezpieczają miejsce robót.

Schemat zawiera konkretne odległości, znaki i sposób zabezpieczenia robót. Odpowiedź często wynika bezpośrednio z oznaczeń podanych na rysunku.

Należy obliczyć pole przekroju poprzecznego nasypu, a następnie pomnożyć je przez długość nasypu: V = P × L.

Oznacza, że na 1 m wysokości skarpa odsuwa się poziomo o 1,5 m. Jest to stosunek wysokości do rzutu poziomego skarpy.

Najpierw oblicza się poziomy rzut jednej skarpy, czyli połowę różnicy szerokości dolnej i górnej. Następnie dzieli się go przez wartość poziomą z nachylenia skarpy, np. przez 1,5.

Nasyp ma zwykle płaską górną powierzchnię i dwie pochylone skarpy boczne. Taki kształt w przekroju poprzecznym odpowiada trapezowi.

Stosuje się wzór P = ((a + b) / 2) × h, gdzie a i b to szerokości równoległych podstaw, a h to wysokość nasypu.

Oznacza to, że objętość liczy się bez korekty na zwiększenie objętości gruntu po odspojeniu. Przyjmuje się objętość geometryczną wbudowanego nasypu.

Pole przekroju wynosi ((9 + 15) / 2) × 2 = 24 m². Po pomnożeniu przez długość 30 m otrzymuje się 24 × 30 = 720 m³.

Grunty niespoiste mają dużą przepuszczalność, ponieważ między ziarnami znajdują się wolne przestrzenie. Umożliwia to szybki przepływ i odprowadzenie wody.

Najczęściej stosuje się żwir, pospółkę, piaski grube i średnie oraz kruszywo łamane. Materiał powinien być dobrze przepuszczalny i odporny na zamulenie.

Grunty spoiste, np. gliny i iły, słabo przepuszczają wodę. Zatrzymują wilgoć, przez co nie spełniają funkcji odwadniającej.

Grunt spoisty ma znaczną spójność i po zawilgoceniu może się lepić oraz odkształcać plastycznie. Grunt niespoisty składa się głównie z ziaren, które łatwo przepuszczają wodę.

Odprowadza wodę z konstrukcji drogi lub podłoża, zmniejszając ryzyko zawilgocenia, osłabienia nośności i uszkodzeń nawierzchni.

Geowłóknina działa jako filtr i separator. Zapobiega mieszaniu się gruntu drobnoziarnistego z materiałem warstwy odwadniającej, co ogranicza jej zamulanie.

Torf ma bardzo małą nośność, dużą wilgotność i jest silnie ściśliwy. Powoduje to osiadanie oraz uszkodzenia nawierzchni.

Torf zalicza się do gruntów organicznych. Są to grunty zawierające znaczne ilości substancji roślinnych lub organicznych.

Najczęściej należy go usunąć i wymienić na grunt przydatny do budowy nasypu lub podłoża. Alternatywnie można zastosować specjalne wzmocnienie, np. geosyntetyki.

Geosyntetyki mogą wzmacniać podłoże, separować warstwy gruntu i ograniczać deformacje. Nie zawsze jednak zastępują konieczność usunięcia bardzo słabego gruntu.

Może dojść do nierównomiernego osiadania, pękania nawierzchni, koleinowania i utraty stateczności konstrukcji drogi.

Pospółka i piaski mineralne mają zwykle większą nośność i lepiej nadają się do zagęszczania. Torf jest gruntem organicznym, słabym i ściśliwym.

Ponieważ pokazują powierzchnie wykopu lub nasypu w konkretnych miejscach drogi. Na ich podstawie można obliczyć objętość gruntu między kolejnymi przekrojami.

Przekrój podłużny pokazuje przebieg niwelety drogi oraz rzędne terenu i projektowanej drogi wzdłuż osi. Umożliwia określenie odległości między przekrojami oraz miejsc występowania wykopów i nasypów.

Przekrój poprzeczny dotyczy konkretnego miejsca na trasie i uwzględnia rzeczywisty teren. Przekrój normalny pokazuje typowy, schematyczny układ elementów drogi.

Polega na obliczeniu objętości między dwoma przekrojami jako iloczynu średniego pola tych przekrojów i odległości między nimi. Jest często stosowana przy obmiarze wykopów i nasypów.

Najważniejsze jest pole powierzchni wykopu albo nasypu w danym przekroju. Potrzebna jest także odległość do kolejnego przekroju.

Mapa sytuacyjna pokazuje głównie położenie drogi w terenie w rzucie z góry. Nie daje pełnych informacji o różnicach wysokości i polach przekrojów potrzebnych do obliczenia objętości gruntu.

Są dobrze przepuszczalne i nie zatrzymują dużej ilości wody. Dzięki temu ograniczają ryzyko wysadzin mrozowych.

Piasek gruboziarnisty łatwo odprowadza wodę i jest korzystny w strefie przemarzania. Piasek pylasty zawiera dużo drobnych cząstek, przez co może zatrzymywać wodę i wymagać zastrzeżeń lub ulepszenia.

Niekorzystne są grunty drobnoziarniste, pylaste, gliniaste i ilaste. Mogą powodować wysadziny mrozowe, jeśli zawierają wodę.

Oznacza to, że można go zastosować bez dodatkowego ulepszania lub spełniania szczególnych warunków. W tym przypadku dotyczy to m.in. piasków grubo- i średnioziarnistych.

Ulepszanie spoiwami, np. cementem lub wapnem, poprawia nośność, zmniejsza wrażliwość na wodę i ogranicza podatność gruntu na przemarzanie.

Przydatne są również żwiry, pospółki oraz niektóre wysiewki kamienne odpowiadające uziarnieniem żwirom lub pospółkom.

Polega na dosypywaniu gruntu od czoła nasypu i przesuwaniu frontu robót w jednym kierunku. Transport porusza się zwykle po już wykonanej części nasypu.

Na rysunku widać, że nasyp narasta od jednej strony, a grunt jest dokładany przy przedniej krawędzi nasypu. Charakterystyczne jest przesuwanie się czoła robót.

W metodzie czołowej nasyp postępuje od czoła, czyli od jednego końca. W metodzie warstwowej grunt układa się poziomymi warstwami na większej długości lub powierzchni nasypu.

Stosuje się ją tam, gdzie trudno wjechać sprzętem na naturalne podłoże, np. na gruncie słabonośnym, podmokłym lub nierównym. Maszyny mogą wtedy poruszać się po wcześniej usypanym nasypie.

Do dowozu gruntu stosuje się samochody samowyładowcze lub wozidła, a do rozgarniania najczęściej spycharki. Do zagęszczania używa się odpowiednich walców.

Zagęszczanie zwiększa nośność i stateczność nasypu oraz ogranicza późniejsze osiadanie. Każda warstwa lub partia gruntu powinna być zagęszczona zgodnie z wymaganiami technicznymi.

Piaski gruboziarniste dobrze przepuszczają wodę i nie zatrzymują jej w porach tak jak grunty pylaste lub ilaste. Dzięki temu są mało podatne na wysadziny mrozowe.

G1 oznacza najlepszą grupę nośności podłoża gruntowego w typowej klasyfikacji drogowej. Takie podłoże ma korzystne właściwości i zwykle wymaga najmniejszych wzmocnień.

Najpierw należy ustalić rodzaj gruntu i jego wysadzinowość, a następnie wybrać kolumnę odpowiadającą warunkom wodnym. Wynik odczytuje się na przecięciu odpowiedniego wiersza i kolumny.

Dobre warunki wodne ograniczają zawilgocenie gruntu, co sprzyja utrzymaniu jego nośności. W takich warunkach grunt rzadziej traci wytrzymałość i jest mniej narażony na odkształcenia.

Grunty niewysadzinowe nie powodują istotnego podnoszenia nawierzchni podczas zamarzania wody w gruncie. Grunty wysadzinowe, zwłaszcza pylaste i niektóre spoiste, mogą powodować wysadziny mrozowe.

Piaski gruboziarniste są gruntami niewysadzinowymi. Z tabeli wynika, że dla gruntów niewysadzinowych w dobrych warunkach wodnych grupa nośności wynosi G1.

Piaski i pospółki są gruntami niespoistymi, których ziarna dobrze przemieszczają się pod wpływem drgań. Wibracje ułatwiają ich ciasne ułożenie i zwiększają zagęszczenie warstwy.

Lekkie ubijarki są niewystarczające przy grubszych warstwach, ponieważ energia zagęszczania nie dociera efektywnie na całą głębokość. Przy warstwach powyżej 15 cm lepiej stosować cięższy sprzęt, np. walec wibracyjny.

Grunty niespoiste, takie jak piaski i pospółki, najlepiej zagęszcza się sprzętem wibracyjnym. Grunty spoiste częściej wymagają ugniatania lub ubijania, ponieważ gorzej reagują na same drgania.

Im grubsza warstwa, tym większa energia zagęszczania jest potrzebna. Zbyt gruba warstwa zagęszczana lekkim sprzętem może pozostać niedostatecznie zagęszczona w dolnej części.

Przy odpowiedniej wilgotności ziarna gruntu łatwiej się przemieszczają i układają. Zbyt suchy lub zbyt mokry grunt trudniej osiąga wymagany stopień zagęszczenia.

Walec wibracyjny zagęszcza głównie przez drgania i nacisk, dlatego dobrze sprawdza się w gruntach niespoistych. Walec ogumiony działa przez ugniatanie i jest często stosowany przy mieszankach mineralno-asfaltowych oraz niektórych warstwach kruszyw.

Spycharka jest wydajna przy krótkim przemieszczaniu gruntu lemieszem. Nie wymaga załadunku na osobny środek transportu, dlatego dobrze sprawdza się na małych odległościach.

Spycharka służy do odspajania i przemieszczania gruntu. Równiarka służy głównie do profilowania, wyrównywania i nadawania spadków powierzchni.

Koryto drogowe to wykop przygotowany pod konstrukcję nawierzchni drogi. Wykonuje się je do wymaganej szerokości, głębokości i spadków.

Grunt kategorii III zalicza się do gruntów średnich pod względem trudności odspajania. Można go urabiać typowymi maszynami do robót ziemnych, np. spycharką lub koparką.

Zrywarka służy do rozluźniania twardego gruntu, ale nie do jego transportu na wysypisko. W pytaniu wymagane jest zarówno wykonanie wykopu, jak i przemieszczenie mas ziemnych.

Zgarniarkę stosuje się przy większych ilościach gruntu i zwykle przy dłuższych odległościach transportu. Wymaga też odpowiednich warunków terenowych i miejsca do pracy.

Liczy się rodzaj gruntu, zakres robót, odległość transportu, ilość urobku, warunki terenowe oraz wymagana dokładność wykonania.