Pytania pomocnicze - BUD.13

Układ poziomy ogranicza niekontrolowany przepływ wody przez nasyp. Zmniejsza to ryzyko rozmycia, zawilgocenia i utraty stateczności skarp.

Są to głównie grunty niespoiste i gruboziarniste, np. piaski, pospółki, żwiry. Mają duże pory, przez które woda łatwo przepływa.

Mogłaby działać jak droga odpływu wody po skosie. To może prowadzić do rozmywania nasypu i powstawania wysięków na skarpach.

Przepuszczalność wpływa na sposób przemieszczania się wody w nasypie. Niekontrolowany przepływ wody może osłabić grunt i pogorszyć stateczność konstrukcji ziemnej.

Warstwowe wbudowywanie umożliwia równomierne rozłożenie materiału i skuteczne zagęszczenie każdej warstwy. Dzięki temu nasyp ma większą nośność i mniejsze ryzyko nierównomiernego osiadania.

Nie zawsze. Mogą być przydatne, ponieważ dobrze odprowadzają wodę i łatwo się zagęszczają, ale muszą być prawidłowo rozmieszczone, najlepiej w warstwach poziomych.

Taki kierunek poprawia dogęszczenie stref przy krawędziach i ogranicza wypychanie gruntu na zewnątrz skarp. Dzięki temu nasyp jest bardziej stateczny.

Może dojść do przesuwania gruntu w stronę skarp, rozluźnienia krawędzi i pogorszenia stateczności nasypu.

Układanie gruntu warstwami umożliwia skuteczne zagęszczenie całej objętości nasypu. Zbyt gruba warstwa może pozostać niedogęszczona w dolnej części.

Zależy od rodzaju gruntu, wilgotności, wymaganego stopnia zagęszczenia oraz rodzaju i skuteczności użytego sprzętu zagęszczającego.

Najczęściej stosuje się walce statyczne, wibracyjne, okołkowane, ogumione oraz zagęszczarki, dobierane do rodzaju gruntu i warunków robót.

Grunt zbyt suchy lub zbyt mokry trudno zagęścić do wymaganej gęstości. Najlepsze efekty uzyskuje się przy wilgotności zbliżonej do optymalnej.

Kolejną warstwę można układać dopiero po właściwym rozłożeniu i zagęszczeniu warstwy niższej oraz po spełnieniu wymagań odbiorowych.

Kołki lub stopki wciskają się w grunt, rozgniatają bryły i intensywnie ugniatają warstwę. Walec gładki działa głównie powierzchniowo, dlatego jest mniej skuteczny w takim gruncie.

Ma bęben z widocznymi wypustami, kołkami lub stopkami. Nie jest gładki jak typowy walec stalowy.

Do gruntów spoistych należą m.in. gliny, iły oraz grunty pylaste z domieszką frakcji ilastej. Charakteryzują się spójnością i plastycznością po zawilgoceniu.

Walec okołkowany zagłębia wypusty w grunt i ugniata go w całej warstwie. Walec gładki zagęszcza głównie przez nacisk powierzchniowy i wibracje.

Grunt spoisty najlepiej zagęszcza się przy wilgotności zbliżonej do optymalnej. Zbyt suchy tworzy twarde bryły, a zbyt mokry ugina się i traci nośność.

Bryły tworzą pustki i nierównomierną strukturę warstwy. Przed skutecznym zagęszczeniem trzeba je rozgnieść lub rozdrobnić.

Walec gładki stosuje się po zasadniczym zagęszczeniu, gdy trzeba wyrównać i dogęścić powierzchnię warstwy.

Należy pomnożyć normę przez rzeczywistą objętość robót i podzielić przez 100. Wzór: czas = norma × objętość / 100.

r-g oznacza roboczogodzinę, czyli jedną godzinę pracy jednego pracownika. Jest to jednostka nakładu robocizny.

Ponieważ norma 128,92 r-g dotyczy 100 m³, więc dla 45 m³ trzeba zastosować proporcję i podzielić przez 100. Pominięcie tego dzielenia daje wynik stukrotnie zawyżony.

Jeżeli objętość robót jest mniejsza niż 100 m³, wynik powinien być mniejszy niż norma podana dla 100 m³. Dla 45 m³ czas musi być mniejszy niż 128,92 r-g.

Oznacza wbudowanie przemieszczonego gruntu w część korpusu drogowego tworzącą nasyp. Grunt powinien być rozmieszczony zgodnie z wymaganym kształtem i technologią wykonania.

Najczęściej wynik zaokrągla się do dwóch miejsc po przecinku, jeśli odpowiedzi są zapisane z taką dokładnością. W tym przypadku 58,014 r-g zaokrągla się do 58,01 r-g.

Grunty bardzo spoiste stawiają duży opór przy ciągłym skrawaniu. Tworzenie bruzd i stopniowe odspajanie zmniejsza opór pracy lemiesza.

Po nierównym, ząbkowanym profilu odspajania oraz zmiennej głębokości zagłębiania lemiesza. Powierzchnia robocza przypomina grzebień.

Grunty spoiste mają większą spójność i trudniej je odspoić. Grunty niespoiste, np. piaski, łatwiej się przemieszczają i zwykle mogą być odspajane warstwowo.

Lemiesz skrawa, odspaja i przesuwa grunt przed maszyną. Jego ustawienie wpływa na głębokość skrawania i opór pracy.

Trudność zwiększają duża spoistość, wilgotność powodująca lepkość, zagęszczenie oraz obecność frakcji ilastej. Takie grunty wymagają odpowiedniej techniki pracy.

Grunty niespoiste nie wymagają zwykle ząbkowanego, przerywanego odspajania. Są łatwiejsze do skrawania i przemieszczania równą warstwą.

To grunt o dużej zawartości drobnych cząstek ilastych i dużej spójności. Jest trudny do urabiania, kleisty lub zwięzły, dlatego wymaga większej siły odspajania.

Po bębnie roboczym z wystającymi kołkami lub stopkami. Elementy te wciskają się w grunt i zostawiają charakterystyczne ślady.

Najczęściej do zagęszczania gruntów spoistych oraz warstw nasypów. Sprawdza się tam, gdzie potrzebne jest ugniatanie gruntu w głębszej strefie warstwy.

Zagęszczanie całego nasypu naraz byłoby nieskuteczne. Układanie i zagęszczanie cienkich warstw pozwala uzyskać wymaganą nośność i stateczność korpusu drogi.

Walec okołkowany ma bęben z kołkami i ugniata grunt punktowo. Walec ogumiony zagęszcza materiał przez nacisk kół pneumatycznych i lepiej nadaje się m.in. do mieszanek mineralno-asfaltowych oraz niektórych podbudów.

Podbudowa zasadnicza wymaga równej, zwartej powierzchni. Walec okołkowany zostawia odciski i jest typowy raczej dla robót ziemnych niż dla końcowego zagęszczania podbudowy.

Różne grunty wymagają innego sposobu zagęszczania. Grunty spoiste dobrze reagują na ugniatanie walcem okołkowanym, a grunty niespoiste częściej zagęszcza się walcami wibracyjnymi.

Widoczna jest rozłożona warstwa gruntu na szerokiej powierzchni oraz pryzmy materiału przygotowanego do wbudowania. Wykop kojarzy się raczej z usuwaniem gruntu poniżej poziomu terenu.

Czas transportu liczy się od załadunku asfaltu lanego do kotła do jego rozładunku i wbudowania.

Maksymalny czas transportu wynosi 8 godzin.

Maksymalny czas transportu wynosi 12 godzin.

Asfalt modyfikowany ma określone wymagania technologiczne i musi zachować odpowiednie właściwości podczas wbudowania, dlatego czas transportu jest ograniczony.

Do godziny załadunku należy dodać dopuszczalny czas transportu wynikający z rodzaju zastosowanego asfaltu.

6:45 + 8 godzin = 14:45, więc asfalt należy rozładować najpóźniej o 14:45.

Celem jest zwiększenie stateczności skarpy i ograniczenie ryzyka osuwania się gruntu. Geosyntetyk przejmuje część sił rozciągających, których sam grunt zwykle nie przenosi dobrze.

Zbrojenie wzmacnia grunt i poprawia stateczność konstrukcji ziemnej. Warstwa separacyjna służy głównie do oddzielania dwóch warstw materiałów, aby się nie mieszały.

Stosuje się między innymi geosiatki, geotkaniny, geokraty oraz niektóre geowłókniny o funkcji wzmacniającej. Dobór zależy od projektu, rodzaju gruntu i wymaganej stateczności.

Skarpa może być narażona na zsuwanie, erozję, odkształcenia lub utratę stateczności. Ryzyko wzrasta przy dużej wysokości nasypu, stromym pochyleniu lub słabych gruntach.

Geowłóknina może pełnić funkcję separacyjną, filtracyjną, drenażową, ochronną lub wzmacniającą. W pytaniach egzaminacyjnych należy zwracać uwagę, gdzie i w jakim celu została ułożona.

Zabezpieczenie zimowe ma charakter tymczasowy i chroni grunt przed przemarzaniem lub zawilgoceniem. Zbrojenie skarpy jest elementem konstrukcyjnym poprawiającym stateczność nasypu.

Tak. Wzmocnienie geosyntetyczne może pozwolić na wykonanie skarpy o większym nachyleniu, ale musi to wynikać z projektu i obliczeń stateczności.

Należy podzielić całkowitą długość ścieku przez długość roboczą jednego prefabrykatu. Wszystkie wymiary trzeba wcześniej sprowadzić do tych samych jednostek.

Długością roboczą elementu jest 50 cm, czyli 0,50 m. Obliczenie wygląda więc: 46,5 m ÷ 0,50 m = 93 sztuki.

Rysunek pozwala ustalić, który wymiar elementu odpowiada długości układania wzdłuż ścieku. Bez tego łatwo przyjąć niewłaściwy wymiar.

Jednostka m oznacza długość wykonanego ścieku, a nie liczbę elementów. Liczbę prefabrykatów trzeba dopiero obliczyć na podstawie długości jednego elementu.

Wymiar w centymetrach dzieli się przez 100. Na przykład 50 cm = 0,50 m, a 60 cm = 0,60 m.

Pomylenie metrów z centymetrami prowadzi do błędnego wyniku. W przedmiarach długości robót zwykle podaje się w metrach, a wymiary prefabrykatów często w centymetrach.

Często układa się je na podsypce cementowo-piaskowej. Zapewnia ona wyrównanie, stabilizację i właściwe osadzenie elementów.

Charakterystyczny jest podłużny wykop prowadzony równolegle do drogi, zwykle o przekroju trapezowym. Jego zadaniem jest przejęcie i odprowadzenie wody z korony drogi oraz poboczy.

Rów przydrożny odprowadza wodę opadową i roztopową z drogi oraz jej otoczenia. Chroni konstrukcję nawierzchni i korpus drogi przed zawilgoceniem.

Pochyłe skarpy zwiększają stateczność wykopu i ograniczają ryzyko osuwania się gruntu. Ułatwiają też późniejsze utrzymanie rowu, np. koszenie lub czyszczenie.

Najczęściej stosuje się koparki łyżkowe, koparko-ładowarki, równiarki lub specjalistyczne rowiarki. Dobór maszyny zależy od głębokości, szerokości rowu i rodzaju gruntu.

Rów odwadniający jest zwykle długim wykopem liniowym prowadzonym wzdłuż drogi. Wykop pod przepust wykonuje się miejscowo, najczęściej poprzecznie do drogi, w celu ułożenia rury lub konstrukcji przepustu.

Spadek podłużny zapewnia swobodny odpływ wody. Zbyt mały spadek może powodować zastoiska, a zbyt duży może prowadzić do erozji dna i skarp rowu.

Do zabezpieczenia stosuje się m.in. humusowanie i obsiew trawą, geowłókniny, płyty ażurowe, narzut kamienny lub korytka betonowe. Wybór zależy od prędkości przepływu wody i warunków gruntowych.