Pytania pomocnicze - BUD.13

Zapis 1:1,5 oznacza stosunek wysokości skarpy do jej rzutu poziomego. Na 1 m głębokości wykopu przypada 1,5 m odsunięcia skarpy w poziomie.

Piaski i żwiry nie wykazują wyraźnej spoistości, ponieważ ich ziarna nie są trwale ze sobą związane. Dlatego łatwiej się osypują i wymagają łagodniejszych skarp.

Dla piasków i żwirów, czyli gruntów niespoistych, należy przyjąć pochylenie 1:1,5.

Im głębszy wykop, tym większe ryzyko osunięcia się gruntu. Podana specyfikacja dotyczy tylko wykopów tymczasowych o głębokości do 4 m.

Grunty spoiste, np. iły i gliny, mogą utrzymywać bardziej strome skarpy dzięki spoistości. Grunty niespoiste, np. piaski i żwiry, łatwiej się zsypują, więc wymagają łagodniejszego nachylenia.

Łagodniejsze nachylenie może być potrzebne przy nawodnieniu gruntu, drganiach od maszyn, obciążeniu krawędzi wykopu, większej głębokości lub niekorzystnych warunkach geotechnicznych.

Służy do bocznego podparcia krawężnika, obrzeża lub podobnego elementu. Zapobiega jego przesuwaniu i przechylaniu pod wpływem obciążeń.

Ława betonowa jest podstawą, na której ustawia się element, np. krawężnik. Opór ławy to boczne wzmocnienie tej podstawy, wykonywane przy elemencie.

Ponieważ można go przesuwać wzdłuż wykonywanego odcinka, zachowując stały przekrój betonu. Przyspiesza to pracę i zapewnia powtarzalny kształt.

Szalunek ślizgowy ma zwykle metalową ramę, prowadnice lub rolki i jest przeznaczony do przesuwania wzdłuż wykonywanego elementu. Zwykłe deskowanie jest montowane nieruchomo.

Na ilustracji może być widoczny krawężnik lub obrzeże jako element odniesienia, ale szalunek nie wykonuje samego prefabrykatu. Formuje betonowy opór ławy przy tym elemencie.

Najczęściej wykonuje się go z betonu cementowego o parametrach określonych w dokumentacji projektowej lub specyfikacji technicznej.

Kołki walca wbijają się w grunt, rozbijają bryły i powodują intensywne ugniatanie. Dzięki temu zagęszczanie jest skuteczniejsze niż przy użyciu walca gładkiego.

Walec gładki ma jednolity stalowy bęben i dobrze sprawdza się przy kruszywach oraz nawierzchniach. Walec okołkowany ma wystające kołki, które penetrują i ugniatają grunt spoisty.

Do gruntów spoistych należą m.in. gliny, iły i pyły gliniaste. Charakteryzują się zdolnością do zlepiania cząstek i dużą wrażliwością na wilgotność.

Walec ogumiony dobrze ugniata powierzchniowo i jest często stosowany przy mieszankach mineralno-asfaltowych oraz niektórych warstwach podbudowy. Nie rozbija jednak brył gruntu tak skutecznie jak walec okołkowany.

Grunty spoiste najlepiej zagęszczają się przy wilgotności zbliżonej do optymalnej. Zbyt suchy grunt trudno się ugniata, a zbyt mokry może się mazać i tracić nośność.

Po bębnie z wyraźnymi wystającymi kołkami lub stopkami. W pokazanym pytaniu taki walec znajduje się na ilustracji B.

Do gruntów niespoistych, takich jak piaski i żwiry, najczęściej stosuje się walce wibracyjne gładkie. Wibracje ułatwiają przemieszczanie ziaren i uzyskanie większego zagęszczenia.

Problem może wynikać z niewłaściwej wilgotności gruntu, a nie tylko ze zbyt małej energii zagęszczania. Bez spulchnienia i korekty wilgotności grunt nadal może nie osiągnąć wymaganego zagęszczenia.

Polega na osuszeniu gruntu, gdy jest zbyt mokry, albo na jego dowilżeniu, gdy jest zbyt suchy. Celem jest uzyskanie wilgotności, przy której grunt najlepiej się zagęszcza.

Spulchnienie pozwala równomiernie wymieszać grunt i skorygować jego wilgotność w całej grubości warstwy. Dzięki temu ponowne zagęszczanie jest skuteczniejsze.

Metoda Proctora służy do wyznaczenia maksymalnej gęstości objętościowej szkieletu gruntowego oraz wilgotności optymalnej. Wyniki te są punktem odniesienia dla badań terenowych.

Może dojść do osiadań, deformacji korpusu drogowego, pękania nawierzchni i utraty nośności. Niedostateczne zagęszczenie obniża trwałość całej konstrukcji drogi.

Nadmiar wody może pogorszyć zagęszczalność gruntu i doprowadzić do jego uplastycznienia. Woda musi być dozowana tak, aby osiągnąć wilgotność optymalną, a nie przypadkowe zawilgocenie.

Jest to konieczne, gdy grunt jest nieprzydatny, zanieczyszczony, przemoczony w stopniu uniemożliwiającym poprawę albo nie spełnia wymagań dokumentacji. Przy typowym niedostatecznym zagęszczeniu najpierw stosuje się spulchnienie, korektę wilgotności i ponowne zagęszczenie.

To parametr określający stopień zagęszczenia gruntu w stosunku do maksymalnej gęstości uzyskanej laboratoryjnie. Służy do oceny jakości wykonania nasypu lub podłoża.

Znajduje się najbliżej konstrukcji nawierzchni i przenosi największe obciążenia od ruchu pojazdów. Zbyt słabe zagęszczenie może powodować osiadanie i uszkodzenia nawierzchni.

KR6 oznacza bardzo duże obciążenie ruchem drogowym. Dla takich dróg wymagania dotyczące nośności i zagęszczenia warstw są wysokie.

Najpierw wybiera się właściwy wiersz, np. górną warstwę nasypu do 0,5 m, a następnie kolumnę odpowiadającą kategorii ruchu, np. KR5–KR7. Wartość na przecięciu to wymagany wskaźnik.

Dla kategorii KR6 należy korzystać z kolumny KR5–KR7. W górnej warstwie nasypu do 0,5 m wymagana wartość wynosi Iₛ = 1,03.

Metoda Proctora pozwala określić maksymalną gęstość objętościową szkieletu gruntowego w laboratorium. Do tej wartości porównuje się zagęszczenie uzyskane na budowie.

Może dojść do nierównomiernego osiadania, pękania nawierzchni, koleinowania i obniżenia trwałości drogi. Dlatego kontrola zagęszczenia jest obowiązkowa.

Gabiony rozpoznaje się po koszach z siatki stalowej wypełnionych kamieniem. Często tworzą ściany oporowe, umocnienia skarp lub zabezpieczenia brzegów.

Gabiony stabilizują skarpę, chronią ją przed osuwaniem i erozją oraz mogą pełnić funkcję muru oporowego. Dzięki wypełnieniu kamieniem są ciężkie i przepuszczalne dla wody.

Gabion jest przestrzenną konstrukcją z siatki wypełnioną kamieniem. Geowłóknina to płaski materiał geosyntetyczny stosowany głównie do separacji, filtracji, drenażu lub wzmocnienia gruntu.

Gabion jest konstrukcyjnym zabezpieczeniem skarpy. Hydroobsiew polega na natrysku mieszaniny nasion, wody, nawozów i środków wiążących w celu biologicznego umocnienia i zazielenienia powierzchni.

Metody biologiczne, takie jak darninowanie, humusowanie lub hydroobsiew, stosuje się przy mniejszym zagrożeniu osuwaniem, głównie do ochrony powierzchni przed erozją wodną i wietrzną.

Wypełnienie kamienne ma wolne przestrzenie, przez które może przepływać woda. Dzięki temu za konstrukcją nie tworzy się tak duże parcie hydrostatyczne jak przy szczelnych murach.

Najczęściej stosuje się kamień łamany, otoczaki lub inne trwałe kruszywo odporne na warunki atmosferyczne. Materiał powinien mieć odpowiednią wielkość, aby nie wypadał przez oczka siatki.

Ściana oporowa przejmuje parcie gruntu i zapobiega zsuwaniu się lub przemieszczaniu mas ziemnych. Stosuje się ją szczególnie tam, gdzie nasyp znajduje się na zboczu albo nie ma miejsca na łagodne skarpy.

Schodkowanie polega na wykonaniu stopni w gruncie rodzimym, aby poprawić połączenie nasypu ze zboczem. Ściana oporowa jest konstrukcją budowlaną, która fizycznie podtrzymuje grunt.

Na zboczu działa składowa siły ciężkości równoległa do nachylenia terenu. Jeśli opór gruntu jest zbyt mały, może dojść do zsuwu lub osiadania nasypu.

Krawężniki i obrzeża służą głównie do ograniczania nawierzchni, chodników lub poboczy. Nie są konstrukcjami przeznaczonymi do przenoszenia parcia dużych mas gruntu.

Nie. Bariery ochronne zabezpieczają uczestników ruchu przed wypadnięciem z drogi lub zderzeniem z przeszkodą, ale nie stabilizują gruntu.

Konstrukcje oporowe stosuje się, gdy brakuje miejsca na wykonanie skarpy o bezpiecznym nachyleniu albo gdy teren jest stromy i wymaga podparcia gruntu.

Powierzchnię oblicza się ze wzoru: długość × szerokość. Dla koryta o długości 100,00 m i szerokości 7,50 m powierzchnia wynosi 750 m².

Najpierw dzieli się powierzchnię robót przez 100 m², a następnie mnoży przez normę. W tym zadaniu: 750 / 100 × 0,53 = 3,975 m-g.

Ponieważ norma 0,53 m-g dotyczy już koryta o określonej głębokości i w danej kategorii gruntu. Obliczenie wykonuje się więc według powierzchni, a nie objętości.

Maszynogodzina oznacza jedną godzinę pracy jednej maszyny. W kosztorysowaniu i planowaniu robót określa nakład czasu pracy sprzętu.

Im trudniejszy do odspojenia grunt, tym większy nakład pracy maszyny. Dlatego normy pracy są różne dla różnych kategorii gruntu.

Objętość oblicza się wtedy, gdy norma lub rozliczenie robót podane jest w m³. Wtedy uwzględnia się długość, szerokość i głębokość wykopu lub koryta.

Najczęstszy błąd to mnożenie przez głębokość i liczenie objętości, mimo że norma podana jest na 100 m². Trzeba zawsze dopasować sposób obmiaru do jednostki normy.

Należy podzielić łączną liczbę roboczogodzin przez normę na 100 m². Wynik oznacza liczbę jednostek po 100 m², które można wykonać.

Długość odcinka oblicza się ze wzoru: długość = powierzchnia / szerokość jezdni. Dla powierzchni 7000 m² i szerokości 3,5 m długość wynosi 2000 m.

Ponieważ podano, że robotnicy pracowali łącznie 49 roboczogodzin. Ta wartość uwzględnia już liczbę pracowników i czas ich pracy.

Oznacza, że wykonanie oczyszczenia 100 m² nawierzchni wymaga nakładu pracy 0,7 roboczogodziny. Jest to norma pracy potrzebna do obliczenia wydajności lub zakresu robót.

49 r-g / 0,7 r-g = 70 jednostek po 100 m². 70 × 100 m² = 7000 m². 7000 m² / 3,5 m = 2000 m.

Częstym błędem jest ponowne mnożenie przez liczbę pracowników, mimo że całkowita liczba roboczogodzin jest już podana. Trzeba uważnie rozróżniać czas pracy jednej osoby od łącznego nakładu pracy zespołu.

Stosuje się je, aby ograniczyć wymywanie gruntu przez wodę opadową i zabezpieczyć skarpę do czasu ustabilizowania jej przez roślinność.

Mata tworzy cienką warstwę rozłożoną na powierzchni skarpy. Gabiony są przestrzennymi koszami z siatki stalowej wypełnionymi kamieniem.

Maty przeciwerozyjne chronią powierzchnię skarpy. Geowłóknina zbrojąca nasyp jest układana warstwowo wewnątrz gruntu, aby poprawić stateczność konstrukcji.

Skarpę należy wyprofilować, oczyścić z luźnego materiału i przygotować podłoże zgodnie z projektem, np. przez rozścielenie humusu.

Najczęściej używa się szpilek, kołków lub kotew. Mocowanie zapobiega zsuwaniu się maty i podrywaniu jej przez wodę lub wiatr.

Roślinność wzmacnia skarpę systemem korzeniowym. Mata zabezpiecza grunt w początkowym okresie, zanim rośliny zdążą się ukorzenić.