Pytania pomocnicze - BUD.13
Eksploatacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 4582. Strona 73 z 74.
Do czego służy lekka płyta dynamiczna?
Służy do szybkiej terenowej kontroli nośności i zagęszczenia podłoża, zwłaszcza gruntów niespoistych oraz warstw nasypów i podbudów.
Jak rozpoznać badanie lekką płytą dynamiczną na ilustracji?
Charakterystyczne są: okrągła płyta oparta na podłożu, pionowa prowadnica, spadający obciążnik oraz elektroniczny rejestrator pomiaru.
Dlaczego badanie z ilustracji nie jest makroskopowym badaniem gruntu?
Badanie makroskopowe polega na ocenie cech gruntu, np. barwy, wilgotności, uziarnienia i spoistości, bez użycia płyty dynamicznej i spadającego ciężaru.
Czym różni się lekka płyta dynamiczna od badania CBR?
Lekka płyta dynamiczna obciąża grunt dynamicznie przez spadający ciężar na płytę. Badanie CBR polega na wciskaniu trzpienia w grunt i wyznaczaniu wskaźnika nośności w procentach.
Na jakich gruntach najczęściej stosuje się lekką płytę dynamiczną?
Najczęściej stosuje się ją na gruntach niespoistych, takich jak piaski i pospółki, oraz na warstwach konstrukcyjnych z kruszyw.
Jaki parametr można określić lekką płytą dynamiczną?
Najczęściej określa się dynamiczny moduł odkształcenia podłoża, oznaczany jako Evd.
Dlaczego kontrola nośności podłoża jest ważna w robotach drogowych?
Zbyt mała nośność podłoża może powodować nadmierne osiadanie, koleiny, spękania i uszkodzenia nawierzchni drogowej.
Czym pas awaryjny różni się od pasa ruchu?
Pas ruchu służy do normalnego poruszania się pojazdów. Pas awaryjny jest przeznaczony głównie do zatrzymania pojazdu w razie awarii lub zagrożenia.
Gdzie w przekroju poprzecznym autostrady znajduje się pas awaryjny?
Pas awaryjny znajduje się po zewnętrznej stronie jezdni, za pasami ruchu, zwykle przed poboczem lub skarpą.
Co oznacza pas dzielący w przekroju autostrady?
Pas dzielący to część drogi rozdzielająca dwie jezdnie przeznaczone dla przeciwnych kierunków ruchu.
Dlaczego autostrada jest drogą dwujezdniową?
Autostrada ma oddzielne jezdnie dla przeciwnych kierunków ruchu, rozdzielone pasem dzielącym lub barierą.
Jak rozpoznać jezdnię na schemacie przekroju poprzecznego drogi?
Jezdnia to część drogi przeznaczona do ruchu pojazdów. Na schematach obejmuje zwykle pasy ruchu, a na autostradach może sąsiadować z pasem awaryjnym.
Czy pobocze i pas awaryjny oznaczają to samo?
Nie. Pas awaryjny jest utwardzoną częścią przy jezdni przeznaczoną do zatrzymania awaryjnego, a pobocze znajduje się poza zasadniczą jezdnią i może mieć inną konstrukcję.
Dlaczego beton asfaltowy trzeba przewozić w pojeździe utrzymującym temperaturę?
Beton asfaltowy jest mieszanką układaną na gorąco. Jeśli zbyt mocno ostygnie, trudniej go rozłożyć i prawidłowo zagęścić.
Co może się stać, gdy mieszanka mineralno-asfaltowa zostanie nadmiernie wychłodzona podczas transportu?
Może dojść do problemów z zagęszczeniem, powstania nierówności oraz obniżenia trwałości nawierzchni.
Czym samochód termos różni się od zwykłego wozidła?
Samochód termos ma izolowaną skrzynię i jest przystosowany do utrzymywania temperatury gorącej mieszanki asfaltowej. Wozidło służy głównie do przewozu gruntu, kruszywa lub urobku.
Dlaczego cysterna z pompą nie nadaje się do przewozu betonu asfaltowego?
Cysterna z pompą służy do transportu cieczy lub materiałów pompowalnych. Beton asfaltowy jest gorącą mieszanką mineralno-asfaltową, której nie przewozi się w taki sposób.
Jak należy zabezpieczyć mieszankę mineralno-asfaltową podczas transportu?
Należy ograniczyć jej wychłodzenie, zabezpieczyć przed opadami i zapewnić możliwie szybki transport z wytwórni na budowę.
Do jakiego urządzenia najczęściej rozładowuje się beton asfaltowy na budowie drogi?
Najczęściej rozładowuje się go do kosza zasypowego rozściełacza mas bitumicznych, który równomiernie układa mieszankę na podłożu.
Dlaczego książka maszyny powinna być przechowywana przy maszynie?
Ponieważ operator i osoby kontrolujące stan techniczny muszą mieć do niej szybki dostęp. Ułatwia to bieżące wpisywanie przeglądów, napraw, usterek i godzin pracy.
Jakie informacje zapisuje się w książce maszyny roboczej?
Wpisuje się m.in. dane maszyny, przebieg pracy, przeglądy, naprawy, awarie, wymiany części oraz informacje o dopuszczeniu maszyny do eksploatacji.
Kto korzysta z książki maszyny podczas eksploatacji?
Korzysta z niej operator, mechanik, serwisant, osoba odpowiedzialna za nadzór techniczny oraz kontrolujący bezpieczeństwo pracy maszyny.
Czym różni się książka maszyny od instrukcji obsługi lub DTR?
Książka maszyny dokumentuje historię eksploatacji konkretnego egzemplarza. Instrukcja obsługi lub DTR opisuje budowę, zasady użytkowania, konserwacji i napraw danego typu maszyny.
Jakie mogą być skutki braku książki maszyny przy maszynie?
Może to utrudnić ocenę stanu technicznego, potwierdzenie wykonania przeglądów i bezpieczne dopuszczenie maszyny do pracy. W razie kontroli może być traktowane jako nieprawidłowość organizacyjna.
Dlaczego nie należy wymieniać tylko jednego paska klinowego w napędzie wielopaskowym?
Ponieważ nowy pasek będzie miał inne wymiary robocze i inną elastyczność niż paski zużyte. Może to spowodować nierównomierne obciążenie i szybką awarię napędu.
Jakie mogą być skutki pracy maszyny na dwóch paskach, gdy napęd przewiduje trzy paski klinowe?
Pozostałe paski zostaną przeciążone, może wystąpić poślizg i przegrzewanie. Taka praca grozi uszkodzeniem pasków, kół pasowych lub napędzanego mechanizmu.
Co należy sprawdzić przed założeniem nowego kompletu pasków klinowych?
Należy sprawdzić stan kół pasowych, ich ustawienie, czystość rowków oraz zgodność typu i wymiaru pasków z dokumentacją maszyny.
Dlaczego prawidłowe napięcie paska klinowego jest ważne?
Zbyt luźny pasek będzie się ślizgał, a zbyt mocno napięty może przeciążać łożyska i sam pasek. Obie sytuacje skracają trwałość napędu.
Czy uszkodzony pasek klinowy można naprawić przez klejenie?
Nie. Pasek klinowy jest elementem przenoszącym napęd i po uszkodzeniu należy go wymienić, ponieważ klejenie nie zapewnia wymaganej wytrzymałości i bezpieczeństwa.
Jak rozpoznać zużycie paska klinowego podczas obsługi maszyny?
Objawami są pęknięcia, przetarcia, wystrzępienia, nadmierne rozciągnięcie, ślady przegrzania oraz piszczenie lub poślizg podczas pracy.
Dlaczego podczas długiego postoju tłoczyska siłowników powinny być wsunięte?
Wsunięcie tłoczysk chroni ich gładką, chromowaną powierzchnię przed korozją, zabrudzeniem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ogranicza też ryzyko uszkodzenia uszczelnień przy ponownym uruchomieniu maszyny.
Jakie zagrożenia powoduje pozostawienie wysuniętych tłoczysk na dłuższy czas?
Wysunięte tłoczyska są narażone na wilgoć, pył, rdzę i uderzenia. Uszkodzona powierzchnia tłoczyska może niszczyć uszczelniacze i powodować wycieki oleju hydraulicznego.
Jak przygotować koparkę do dłuższego przechowywania?
Maszynę należy oczyścić, zaparkować na stabilnym podłożu, opuścić osprzęt roboczy, wsunąć tłoczyska siłowników i wykonać czynności konserwacyjne zgodnie z DTR. Ważne jest też zabezpieczenie układów przed korozją i rozładowaniem akumulatora.
Czy owinięcie tłoczyska taśmą jest prawidłowym sposobem zabezpieczenia?
Nie jest to właściwa metoda podstawowa. Taśma może zatrzymywać wilgoć i zanieczyszczenia, a najlepszym zabezpieczeniem podczas postoju jest wsunięcie tłoczyska do cylindra siłownika.
Dlaczego nie należy malować tłoczysk siłowników farbą?
Tłoczyska mają precyzyjnie obrobioną, gładką powierzchnię współpracującą z uszczelnieniami. Farba mogłaby uszkodzić uszczelnienia, pogorszyć pracę siłownika i doprowadzić do nieszczelności.
Gdzie operator powinien sprawdzić dokładne zasady przechowywania konkretnej koparki?
Szczegółowe wymagania znajdują się w DTR lub instrukcji obsługi danej maszyny. Producent określa czynności konserwacyjne, sposób ustawienia osprzętu i zasady zabezpieczenia układów roboczych.
Dlaczego wałek rozrządu w silniku czterosuwowym obraca się dwa razy wolniej niż wał korbowy?
Pełny cykl pracy silnika czterosuwowego trwa dwa obroty wału korbowego. W tym czasie zawory muszą wykonać jeden pełny cykl otwarcia i zamknięcia, więc wałek rozrządu wykonuje tylko jeden obrót.
Ile obrotów wału korbowego przypada na jeden pełny cykl pracy silnika czterosuwowego?
Na jeden pełny cykl pracy przypadają dwa obroty wału korbowego, czyli 720°. W tym czasie zachodzą suwy: ssania, sprężania, pracy i wydechu.
Jakie suwy występują w silniku czterosuwowym?
W silniku czterosuwowym występują kolejno: ssanie, sprężanie, praca i wydech. Każdy suw odpowiada jednemu ruchowi tłoka w górę lub w dół.
Jaką funkcję pełni wałek rozrządu w silniku?
Wałek rozrządu steruje otwieraniem i zamykaniem zaworów ssących oraz wydechowych. Dzięki temu wymiana ładunku i usuwanie spalin odbywają się we właściwych momentach.
Czym może być napędzany wałek rozrządu?
Wałek rozrządu może być napędzany paskiem rozrządu, łańcuchem rozrządu albo kołami zębatymi. Napęd musi zachować dokładne przełożenie względem wału korbowego.
Jakie mogą być skutki przestawienia rozrządu w silniku maszyny roboczej?
Przestawienie rozrządu może powodować trudny rozruch, spadek mocy, nierówną pracę silnika i zwiększone dymienie. W silnikach kolizyjnych może doprowadzić do uszkodzenia zaworów i tłoków.
Dlaczego przy dobudowie nowego nasypu do istniejącego wykonuje się stopnie w skarpie?
Stopnie zwiększają powierzchnię połączenia starego i nowego gruntu oraz zapobiegają zsuwaniu się nowej części nasypu. Ułatwiają też prawidłowe zagęszczenie warstw.
Jak odróżnić połączenie nasypu istniejącego z nowym od metody czołowej budowy nasypu?
Połączenie z istniejącym nasypem pokazuje charakterystyczne schodki wycięte w skarpie. Metoda czołowa polega na nasypywaniu gruntu od czoła, zwykle przez dowóz materiału na koniec wykonywanego nasypu.
Co może się stać, jeśli nowy nasyp zostanie dosypany do gładkiej, nieprzygotowanej skarpy?
Może dojść do poślizgu warstw, nierównomiernego osiadania oraz utraty stateczności połączenia. W efekcie mogą pojawić się deformacje korpusu drogi i nawierzchni.
W jakich robotach drogowych najczęściej stosuje się schodkowanie skarpy nasypu?
Najczęściej przy poszerzaniu istniejącej drogi, dobudowie pasa ruchu, przebudowie pobocza lub modernizacji korpusu drogowego prowadzonej na istniejącym nasypie.
Dlaczego nowy nasyp należy wykonywać warstwami?
Układanie warstwami umożliwia równomierne rozłożenie materiału i skuteczne zagęszczenie każdej warstwy. Dzięki temu nasyp uzyskuje wymaganą nośność i stateczność.
Czy humusowanie i darninowanie oznacza to samo co połączenie nasypów?
Nie. Humusowanie i darninowanie służą zabezpieczeniu powierzchni skarp przed erozją, natomiast schodkowanie służy konstrukcyjnemu połączeniu starego i nowego nasypu.
Do czego służy ściana oporowa przy nasypie drogowym?
Ściana oporowa przejmuje parcie gruntu i zabezpiecza nasyp przed zsuwaniem się lub osuwaniem po pochyłym podłożu.
Dlaczego bariery ochronne nie zabezpieczają nasypu przed zsuwaniem?
Bariery ochronne służą głównie do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, np. zatrzymania pojazdu. Nie przenoszą parcia gruntu i nie stabilizują nasypu.
Czym różni się ściana oporowa od krawężnika?
Ściana oporowa jest konstrukcją podpierającą grunt. Krawężnik wyznacza krawędź jezdni, chodnika lub opaski i nie jest przeznaczony do zabezpieczania dużych mas ziemi.
Kiedy stosuje się podparcie nasypu ścianą oporową?
Stosuje się je m.in. przy budowie nasypów na zboczach, w miejscach o ograniczonej przestrzeni oraz tam, gdzie istnieje ryzyko osunięcia gruntu.
Jakie siły działają na ścianę oporową?
Na ścianę oporową działa przede wszystkim parcie gruntu, a także obciążenia od wody, ruchu drogowego i ciężaru konstrukcji znajdujących się nad gruntem.
Jak można dodatkowo poprawić stateczność nasypu na zboczu?
Można zastosować odpowiednie zagęszczenie warstw, odwodnienie, geosyntetyki, zmniejszenie nachylenia skarp lub konstrukcje oporowe.
Jak obliczyć ilość spoiwa, gdy dozowanie podano w kg/m²?
Należy pomnożyć powierzchnię robót przez dawkę spoiwa. Wynik otrzymuje się w kilogramach, które można przeliczyć na tony.
Dlaczego w tym zadaniu głębokość 20 cm nie wpływa na wynik?
Ponieważ dozowanie podano w kg/m², czyli na jednostkę powierzchni. Taka recepta zwykle uwzględnia już zakładaną głębokość ulepszania.
Jak przeliczyć kilogramy spoiwa na tony?
Kilogramy dzieli się przez 1000. Na przykład 24 000 kg to 24 t.
Jak wygląda obliczenie dla powierzchni 1 200 m² i dawki 20 kg/m²?
1 200 × 20 = 24 000 kg. Po przeliczeniu daje to 24,00 t spoiwa.
Co zmieniłoby się, gdyby dozowanie podano w kg/m³?
Najpierw trzeba byłoby obliczyć objętość warstwy, czyli powierzchnię pomnożyć przez grubość. Dopiero objętość mnoży się przez dawkę w kg/m³.
Czym jest spoiwo hydrauliczne w robotach drogowych?
To materiał wiążący, który twardnieje w reakcji z wodą i poprawia właściwości gruntu lub mieszanki. Przykładem jest cement albo drogowe spoiwo hydrauliczne.