Pytania pomocnicze - BUD.13

Wskaźnik piaskowy służy do oceny zawartości drobnych, pylasto-ilastych cząstek w gruncie lub kruszywie. Im niższy wskaźnik, tym większe ryzyko niekorzystnych właściwości gruntu, np. wysadzinowości.

Grunt wątpliwy ma wskaźnik piaskowy w zakresie od 25 do 35. Wartości graniczne 25 i 35 zalicza się do tego zakresu.

Ponieważ wartość 34 mieści się w przedziale 25–35, który w tabeli odpowiada gruntom wątpliwym.

Grunt o WP większym niż 35 klasyfikuje się jako niewysadzinowy. Oznacza to mniejsze ryzyko powstawania wysadzin mrozowych.

Grunt o WP mniejszym niż 25 klasyfikuje się jako wysadzinowy. Taki grunt może być niekorzystny w podłożu drogowym, szczególnie przy przemarzaniu.

Grunty wysadzinowe to grunty podatne na zwiększanie objętości podczas zamarzania wody w porach. Mogą powodować deformacje nawierzchni i podłoża drogowego.

Są to grunty powstałe wskutek działalności człowieka, np. z odpadów przemysłowych, gruzu lub nasypów niekontrolowanych.

Ponieważ nie powstały naturalnie, lecz są skutkiem procesów przemysłowych i działalności człowieka.

Do gruntów antropogenicznych nie zalicza się naturalnych piasków, żwirów, pospółek, glin ani iłów.

Mogą mieć niejednorodny skład, zmienną nośność, zanieczyszczenia oraz niepewne właściwości zagęszczania.

Tak. Gruz budowlany jest materiałem pochodzenia sztucznego, dlatego może być zaliczany do gruntów antropogenicznych.

Grunt naturalny powstaje w wyniku procesów przyrodniczych, a antropogeniczny jest skutkiem działalności człowieka.

Koparka może odspoić grunt, wydobyć go z wykopu oraz załadować bezpośrednio na samochód. Jej osprzęt roboczy pozwala pracować poniżej poziomu terenu.

Koparka służy głównie do wykonywania wykopów i wydobywania gruntu. Ładowarka przede wszystkim nabiera i ładuje materiał, który jest już odspojony lub znajduje się na powierzchni.

Równiarka służy głównie do profilowania i wyrównywania powierzchni, np. poboczy, skarp lub podłoża drogi. Nie jest przeznaczona do wybierania gruntu z głębszego wykopu i załadunku na środek transportu.

Zgarniarka odspaja, nabiera, przewozi i rozściela grunt, ale sprawdza się głównie przy robotach ziemnych na większych powierzchniach i dłuższych odcinkach. Nie jest typowym wyborem do wybierania ziemi z wąskiego rowu przydrożnego.

Rów przydrożny jest zwykle wykopem liniowym, wykonywanym wzdłuż drogi w celu odprowadzenia wód opadowych. Wymaga zachowania odpowiedniego spadku podłużnego i właściwego ukształtowania skarp.

Najczęściej stosuje się łyżkę koparkową, dobraną szerokością do wymiarów wykopu. Przy rowach i wykopach liniowych często używa się koparki podsiębiernej.

Oznacza to, że maszyna wybiera grunt z wykopu i bez odkładania go na odkład przenosi go bezpośrednio do skrzyni pojazdu transportowego. Taką pracę typowo wykonuje koparka.

Od szerokości projektowanej odejmuje się dopuszczalne odchylenie ujemne i dodaje dopuszczalne odchylenie dodatnie. Dla 5,00 m oraz tolerancji +10 cm i -5 cm zakres wynosi od 4,95 m do 5,10 m.

Ponieważ jest mniejsza od minimalnej dopuszczalnej szerokości 4,95 m. Nawierzchnia jest więc za wąska o 5 cm względem dopuszczalnej granicy.

Tak. Jeżeli dopuszczalny zakres wynosi od 4,95 m do 5,10 m, to wartości 4,95 m i 5,10 m są jeszcze prawidłowe.

Należy pamiętać, że 1 cm to 0,01 m. Dlatego 10 cm to 0,10 m, a 5 cm to 0,05 m.

STWiOR określa wymagania techniczne, metody kontroli i dopuszczalne odchyłki. Na jej podstawie ocenia się, czy wykonane roboty można odebrać.

Wymagania techniczne mogą dopuszczać większe przekroczenie szerokości niż jej zmniejszenie. Zbyt wąska nawierzchnia może pogorszyć bezpieczeństwo i funkcjonalność drogi.

Warstwa odcinająca zapobiega mieszaniu się sąsiadujących warstw gruntu i kruszywa. Chroni warstwy konstrukcyjne przed zanieczyszczeniem drobnymi cząstkami ilastymi i pylastymi.

Drobne cząstki gruntu mogą wypełniać wolne przestrzenie w kruszywie, pogarszając jego nośność i wodoprzepuszczalność. Może to prowadzić do osiadania i uszkodzeń nawierzchni.

Warstwa odcinająca przede wszystkim oddziela materiały i zapobiega ich mieszaniu. Warstwa odsączająca służy głównie do odprowadzania wody z konstrukcji nawierzchni.

Najczęściej stosuje się geowłókniny i geotkaniny. Układa się je między podłożem gruntowym a warstwą kruszywa lub inną warstwą konstrukcyjną.

Sygnałem są określenia: zapobieganie mieszaniu się warstw, oddzielanie gruntów, separacja materiałów lub ochrona kruszywa przed zanieczyszczeniem drobnymi cząstkami.

Tak. Ten sam geosyntetyk może jednocześnie separować warstwy, filtrować wodę i wzmacniać podłoże, zależnie od rodzaju materiału i miejsca zastosowania.

Oznacza, że na 1 jednostkę wysokości skarpy przypada 1,5 jednostki odległości w poziomie. Im większa druga liczba, tym skarpa jest łagodniejsza.

Kontrola pozwala sprawdzić zgodność z projektem oraz zapewnić stateczność nasypu. Nieprawidłowe pochylenie może powodować osuwanie się gruntu lub erozję.

Pochylenie skarpy sprawdza się na powierzchni nachylonej, zwykle za pomocą łaty lub szablonu. Głębokość wykopu mierzy się pionowo od poziomu terenu do dna wykopu.

Szerokość dna rowu mierzy się poziomo na jego dnie. Pochylenie skarpy dotyczy nachylonej powierzchni bocznej rowu, wykopu lub nasypu.

Stosuje się m.in. łatę, poziomnicę, pion, przymiar lub specjalny szablon skarpy. Przyrząd porównuje rzeczywisty kształt skarpy z wymaganym pochyleniem.

Zagęszczenie nasypu ocenia się przez badania gruntu lub pomiary specjalistyczne, a nie przez przykładanie łaty do skarpy. Na ilustracji kontrolowana jest geometria skarpy.

ZWG oznacza zwierciadło wody gruntowej, czyli poziom, na którym w gruncie występuje woda gruntowa.

Lejek depresyjny to obniżenie zwierciadła wody gruntowej wokół miejsca pompowania lub odwadniania. Powstaje np. podczas pracy igłofiltrów.

Obniżenie poziomu wód gruntowych ogranicza napływ wody do wykopu, poprawia stateczność skarp i umożliwia bezpieczne prowadzenie robót ziemnych.

Najlepiej sprawdzają się w gruntach przepuszczalnych, takich jak piaski i żwiry, ponieważ woda może swobodnie dopływać do filtrów.

Rowy odwadniające służą głównie do odprowadzania wód powierzchniowych. Nie powodują skutecznego, kontrolowanego obniżenia zwierciadła wody gruntowej wokół wykopu.

Odwodnienie powierzchniowe odprowadza wodę z powierzchni terenu, np. rowami lub ściekami. Odwodnienie wgłębne, np. igłofiltrami, obniża poziom wody znajdującej się w gruncie.

Odwał to miejsce składowania nadmiaru gruntu uzyskanego z wykopów. Trafia tam urobek, którego nie wykorzystuje się do budowy nasypów ani zasypek.

Odwał służy do odkładania nadmiaru gruntu, a ukop do pozyskiwania brakującego gruntu. Są to pojęcia o przeciwnych funkcjach technologicznych.

Wykop jest miejscem, z którego grunt został usunięty w celu wykonania obiektu lub robót. Zasypanie go nadmiarem urobku byłoby sprzeczne z celem wykonania wykopu, chyba że projekt przewiduje późniejszą zasypkę.

Można go wykorzystać, gdy spełnia wymagania jakościowe, wilgotnościowe i zagęszczeniowe określone w dokumentacji technicznej. Nie każdy urobek nadaje się do wbudowania w nasyp.

Bilans mas ziemnych to porównanie ilości gruntu z wykopów z ilością gruntu potrzebną do nasypów i zasypek. Pozwala określić, czy występuje nadmiar gruntu na odwał, czy niedobór wymagający ukopu.

Prawidłowe składowanie ogranicza koszty transportu, zapewnia porządek na budowie i zmniejsza ryzyko osuwania się gruntu lub utrudniania robót. Miejsce składowania powinno być zgodne z projektem i zasadami BHP.

Gliny są gruntami spoistymi, czyli mają kohezję, która zwiększa stateczność skarpy. Piaski, żwiry i pospółki są gruntami niespoistymi, łatwiej się osypują i wymagają łagodniejszych skarp.

Oznacza najbardziej stromą dopuszczalną skarpę, przy której wykop może być wykonany bez utraty stateczności. Im większa spoistość gruntu, tym skarpa może być bardziej stroma.

Do gruntów spoistych zalicza się między innymi gliny, iły i pyły gliniaste. Charakteryzują się one zdolnością do zachowania kształtu dzięki siłom spójności między cząstkami.

Do gruntów niespoistych należą między innymi piaski, żwiry i pospółki. Nie mają one znaczącej kohezji, dlatego skarpy w takich gruntach są mniej stateczne.

Woda zmniejsza wytrzymałość gruntu i może powodować osuwanie lub obrywanie skarp. Szczególnie niebezpieczna jest w gruntach niespoistych, gdzie może prowadzić do wypłukiwania cząstek.

Obudowę stosuje się, gdy nie ma miejsca na wykonanie skarp, wykop jest głęboki, grunt jest mało stateczny albo występuje woda gruntowa. Obudowa zabezpiecza ściany przed osunięciem.

Im głębszy wykop, tym większe obciążenie i ryzyko utraty stateczności skarpy. Dlatego dopuszczalne nachylenia skarp zależą między innymi od głębokości wykopu i rodzaju gruntu.

To taka wilgotność, przy której grunt uzyskuje największą gęstość po zagęszczeniu. Odczytuje się ją z maksimum krzywej zagęszczalności.

Grunt zbyt suchy ma duże tarcie między ziarnami, a zbyt mokry zawiera nadmiar wody w porach. W obu przypadkach trudniej osiągnąć maksymalne zagęszczenie.

Należy znaleźć najwyższy punkt krzywej, a następnie poprowadzić z niego linię pionową do osi wilgotności. Odczytana wartość to wilgotność optymalna.

Jest to gęstość suchej części gruntu, bez uwzględniania masy wody. Służy do oceny skuteczności zagęszczenia.

Pozwala uzyskać odpowiednie zagęszczenie warstw nasypu, co wpływa na nośność i trwałość korpusu drogowego. Praca przy wilgotności optymalnej ogranicza ryzyko osiadań.

Należy go zwilżyć, np. przez zraszanie wodą, a następnie wymieszać i zagęścić. Celem jest zbliżenie wilgotności do wartości optymalnej.

Można go osuszyć przez napowietrzanie, rozłożenie cienką warstwą lub zastosowanie dodatków osuszających, np. wapna. Zagęszczanie zbyt mokrego gruntu jest mało skuteczne.