Pytania pomocnicze - BUD.22

Zwykły narzut kamienny jest umocnieniem martwym, wykonanym z kamienia. Żywy narzut kamienny zawiera dodatkowo sadzonki lub paliki wierzbowe, które po ukorzenieniu wzmacniają skarpę biologicznie.

W typowym rozwiązaniu przedstawianym w zadaniach egzaminacyjnych paliki mają długość 80 cm.

Wierzba łatwo się ukorzenia, dobrze znosi wilgotne warunki i szybko tworzy system korzeniowy stabilizujący skarpę.

Kamienie zabezpieczają powierzchnię skarpy przed bezpośrednim działaniem nurtu wody i falowania. Chronią skarpę do czasu ukorzenienia się roślin.

Wypełnienie szczelin poprawia kontakt sadzonek z podłożem i ułatwia ich przyjęcie. Może być wykonane np. z mieszaniny gliny lub piasku, torfu i substancji wiążących.

Można pomylić rozstaw palików, np. 60 cm, z ich długością. W pytaniu o długość palików poprawną wartością jest 80 cm.

Piętrzenie wody polega na podniesieniu zwierciadła wody powyżej budowli hydrotechnicznej. Stosuje się je m.in. do nawodnień, retencji lub zasilania urządzeń wodnych.

Ponieważ ma ruchome zamknięcia, takie jak zasuwy lub klapy. Ich położenie można zmieniać, regulując ilość przepływającej wody i wysokość piętrzenia.

Jaz stały ma niezmienną koronę przelewu i nie pozwala na aktywną regulację piętrzenia. Jaz ruchomy ma elementy sterujące przepływem, dlatego umożliwia zmianę poziomu wody.

Nie zawsze. Stopień wodny to szersze pojęcie oznaczające zespół budowli piętrzących i towarzyszących. Sama możliwość regulacji zależy od zastosowanych urządzeń, np. jazu ruchomego.

Jaz może utrzymywać odpowiedni poziom wody w cieku, kierować wodę do urządzeń nawadniających lub wspomagać gospodarkę wodną na terenach rolnych.

Bystrotok kamienny służy głównie do bezpiecznego przeprowadzenia wody przy dużym spadku i zabezpieczenia dna przed erozją. Nie jest budowlą przeznaczoną do regulowania wysokości piętrzenia.

Polega na zmianie wymiarów lub kształtu przekroju wału, np. jego poszerzeniu, podwyższeniu albo dobudowaniu elementu konstrukcyjnego. Przykładem jest budowa ławki przywałowej.

Ponieważ wymaga dobudowania dodatkowego nasypu przy wale. Zmienia to szerokość podstawy, układ skarp i przekrój poprzeczny budowli.

Uszczelnienie poprawia szczelność i ogranicza filtrację wody, ale zwykle nie zmienia istotnie kształtu wału. Rozbudowa geometrii zmienia jego wymiary lub przekrój.

Ławka przywałowa zwiększa stateczność wału, dociąża jego podstawę i może ograniczać niekorzystną filtrację. Stosuje się ją szczególnie przy modernizacji lub wzmacnianiu istniejących wałów.

Najczęściej nie w sposób znaczący. Takie zabezpieczenie chroni powierzchnię skarp przed rozmywaniem, ale nie powoduje zasadniczej zmiany przekroju wału.

Skarpa odwodna to skarpa znajdująca się od strony wody, czyli od strony rzeki lub zbiornika. Jest szczególnie narażona na działanie falowania i wysokiego stanu wody.

Roboty konstrukcyjne mogą zmieniać kształt i nośność budowli, np. przez dobudowę ławki. Roboty zabezpieczające, takie jak uszczelnienie lub darniowanie, głównie poprawiają trwałość i odporność wału.

Należy zsumować czasy wszystkich czynności wchodzących w cykl, czyli załadunku, jazdy z ładunkiem, wyładunku i jazdy powrotnej.

Czasy składowe cyklu podano w minutach, więc dla poprawnych obliczeń 8 godzin należy zamienić na 480 minut.

Całkowity czas pracy dzieli się przez czas jednego pełnego cyklu roboczego.

Zależy od ładowności pojazdu oraz liczby pełnych cykli wykonanych w przyjętym czasie pracy.

Ponieważ pojazd musi wrócić na miejsce załadunku, aby rozpocząć kolejny przewóz gruntu. Bez tego cykl nie jest zakończony.

Częstym błędem jest pominięcie jazdy powrotnej albo nieprzeliczenie 8 godzin na minuty przed obliczeniem liczby cykli.

Czas cyklu wynosi 6 + 12 + 4 + 8 = 30 minut. W ciągu 480 minut pojazd wykona 16 cykli, a więc przewiezie 16 × 12 m³ = 192 m³ gruntu.

Zbieracz odbiera wodę z sączków drenarskich i odprowadza ją do odbiornika, np. rowu lub cieku. Jest głównym przewodem odprowadzającym wodę z działu drenarskiego.

Prowadzenie równoległe ogranicza kolizje z drogą i zmniejsza liczbę przejść pod jej konstrukcją. Ułatwia też wykonanie oraz późniejszą eksploatację drenażu.

Sączek zbiera wodę bezpośrednio z gruntu, natomiast zbieracz przejmuje wodę z wielu sączków. Zbieracz ma zwykle większą średnicę i większe znaczenie dla odpływu całej sieci.

Woda ze zbieracza trafia do odbiornika, którym może być rów melioracyjny, ciek wodny, studzienka zbiorcza lub inny element systemu odwadniającego.

Spadek umożliwia grawitacyjny odpływ wody. Zbyt mały spadek może powodować zamulanie przewodu, a zbyt duży może zwiększać prędkość przepływu i ryzyko uszkodzeń.

Przecięcie drogi wykonuje się tylko wtedy, gdy jest to konieczne ze względu na układ terenu lub lokalizację odbiornika. W takim przypadku stosuje się odpowiednie zabezpieczenia, np. rurę osłonową.

Głębokość decyduje o skuteczności odwodnienia gruntu oraz o bezpieczeństwie przewodu. Zbyt płytkie lub zbyt głębokie ułożenie może spowodować nieprawidłowe działanie drenażu.

W przypadku rowka sprawdza się m.in. szerokość dna i nachylenie skarp. W przypadku rurociągu kluczowe są głębokość ułożenia, spadek oraz poprawność ułożenia rur.

Można użyć taśmy mierniczej, łaty, niwelatora lub sprzętu geodezyjnego. Pomiar porównuje się z dokumentacją projektową.

Rurociąg może być narażony na uszkodzenia mechaniczne, przemarzanie oraz nieskuteczne odwodnienie głębszych warstw gruntu.

Spadek zapewnia grawitacyjny odpływ wody. Nawet prawidłowa głębokość nie wystarczy, jeśli rurociąg nie ma właściwego spadku.

Czas wykonania dotyczy organizacji robót, a nie jakości technicznej gotowego rurociągu. Kontrola jakości skupia się na zgodności wykonania z projektem.

Dla każdej czynności należy osobno pomnożyć ilość robót przez normę czasu jednostkowego. Następnie wszystkie wyniki cząstkowe trzeba dodać.

Są to normy dla różnych jednostek: 1,5 r-g dotyczy jednej studzienki, a 1,6 r-g jednego metra bieżącego rurociągu. Najpierw trzeba je pomnożyć przez odpowiednie ilości robót.

r-g oznacza roboczogodzinę, czyli jedną godzinę pracy jednego pracownika. Jest to jednostka nakładu pracy.

Normę 1,5 r-g na jedną studzienkę mnoży się przez 2 studzienki. Wynik wynosi 3,0 r-g.

Normę 1,6 r-g na 1 mb rurociągu mnoży się przez 45 m. Wynik wynosi 72,0 r-g.

Należy dodać 3,0 r-g za oczyszczenie studzienek i 72,0 r-g za przełożenie rurociągu. Łącznie daje to 75,0 r-g.

Metr bieżący oznacza długość elementu liniowego, np. rurociągu, rowu lub przewodu. W tym zadaniu norma 1,6 r-g odnosi się do każdego metra długości rurociągu.

Należy podzielić całkowitą długość robót przez 100, a następnie pomnożyć wynik przez nakład czasu przypadający na 100 m.

Pytanie dotyczy wykonania sączków we wszystkich przedstawionych działach drenarskich, dlatego należy przyjąć długość ogółem, czyli 22 000 m.

Całkowita długość sączków to 22 000 m. Obliczenie: 22 000 / 100 × 2,1 = 462 m-g.

Mb oznacza metr bieżący, czyli długość elementu liniowego, np. rurociągu lub sączka drenarskiego.

Sączki to przewody drenarskie zbierające nadmiar wody z gruntu i odprowadzające ją do zbieraczy lub innych elementów systemu odwadniającego.

Maszynogodzina oznacza godzinę pracy maszyny, a roboczogodzina godzinę pracy pracownika. W zadaniu użyto jednostki m-g, czyli maszynogodzin.

Najważniejsze cechy to brak szerokiego otwartego wykopu, obecność szpuli z rurą drenarską oraz lemiesz lub pług wprowadzający rurę bezpośrednio w grunt.

W drenowaniu rowkowym wykonuje się wykop, układa rurę i zasypuje rów. W metodzie bezrowkowej rura jest układana pod ziemią podczas przejazdu maszyny, bez wykonywania ciągłego rowu.

Układarka prowadzi rurę drenarską na odpowiedniej głębokości i spadku. Jej element roboczy rozcina grunt, a rura jest wprowadzana za nim.

Rury z tworzywa na szpulach umożliwiają ciągłe układanie długich odcinków drenu bez częstych połączeń. Przyspiesza to pracę i ogranicza ryzyko nieszczelności.

Metoda jest szybka, mniej niszczy powierzchnię pola i ogranicza ilość robót ziemnych. Nie wymaga też zasypywania długich wykopów.

Może być trudna do zastosowania w gruntach bardzo kamienistych, silnie zwięzłych lub tam, gdzie konieczna jest dokładna kontrola obsypki i warunków ułożenia rury.

Spadek zapewnia grawitacyjny odpływ wody z drenów. Zbyt mały lub nierówny spadek może powodować zamulanie i nieskuteczne odwodnienie.

Charakterystyczne są liczne cienkie igłofiltry ustawione w rzędzie i połączone z kolektorem ssącym. Instalacja pracuje z pompą, która odprowadza wodę z gruntu.

Służy do czasowego obniżenia poziomu wód gruntowych przy wykopach. Dzięki temu dno wykopu pozostaje suche i możliwe jest bezpieczne prowadzenie robót.

Instalacja igłofiltrowa odwadnia grunt przez system filtrów i pomp. Rów opaskowy to otwarty rów wykonany wokół obiektu lub wykopu, który przechwytuje i odprowadza wodę powierzchniową albo gruntową.

Igłofiltry stosuje się zwykle przy płytszym odwodnieniu i tam, gdzie wystarcza system wielu cienkich filtrów połączonych kolektorem. Studnie depresyjne są korzystniejsze przy większych głębokościach i dużych dopływach wody.

Podstawowe elementy to igłofiltry, przewody elastyczne, kolektor ssący, agregat pompowy oraz rurociąg odprowadzający wodę. Całość tworzy układ obniżający zwierciadło wody gruntowej.

Woda w wykopie może powodować uplastycznienie gruntu, osuwanie skarp i utrudniać pracę sprzętu. Odwodnienie poprawia stateczność wykopu i warunki prowadzenia robót.

Jest to zmniejszenie poziomu, na którym występuje woda gruntowa. W praktyce chodzi o sprowadzenie jej poniżej dna wykopu lub poniżej strefy wykonywania robót.