Pytania pomocnicze - CHM.02
Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 1332. Strona 20 z 21.
Po czym rozpoznać próbnik do substancji ciastowatych?
Najczęściej ma spiralny lub ślimakowy element roboczy oraz uchwyt do obracania. Taka budowa pozwala wprowadzić narzędzie w gęstą, plastyczną masę i pobrać jej próbkę.
Do jakich materiałów stosuje się próbnik do substancji ciastowatych?
Stosuje się go do materiałów lepkich, gęstych i półstałych, np. past, mas plastycznych, szlamów o dużej lepkości lub wilgotnych mieszanin.
Czym różni się próbnik do substancji ciastowatych od zagłębnika do materiałów sypkich?
Próbnik do substancji ciastowatych często ma spiralę do wkręcania w masę. Zagłębnik do materiałów sypkich służy do proszków i granulatów, zwykle ma postać rurki lub lancy z komorami albo otworami.
Dlaczego do substancji ciastowatych nie używa się zwykłego czerpaka?
Czerpak pobiera materiał głównie z powierzchni lub z łatwo dostępnego miejsca. W przypadku mas gęstych może nie zapewnić próbki reprezentatywnej z głębszych warstw.
Do czego służy aspirator w pobieraniu próbek?
Aspirator służy do zasysania próbki, najczęściej gazu lub cieczy. Nie jest typowym narzędziem do pobierania próbek substancji ciastowatych.
Co oznacza, że próbka jest reprezentatywna?
Próbka reprezentatywna odzwierciedla rzeczywisty skład i właściwości całej partii materiału. Dlatego sposób i narzędzie pobierania próbki muszą być dobrane do rodzaju substancji.
Dlaczego zapis monitoringu powinien zawierać datę i godzinę odczytu?
Data i godzina pozwalają odtworzyć przebieg procesu w czasie. Dzięki temu można powiązać zmianę parametrów z konkretnym etapem produkcji lub zdarzeniem.
Kto powinien podpisać wynik odczytu parametrów procesu technologicznego?
Podpis składa osoba, która faktycznie wykonała odczyt. Potwierdza ona prawidłowość wpisanych danych.
Jakie parametry procesu technologicznego najczęściej podlegają monitoringowi?
Najczęściej monitoruje się temperaturę, ciśnienie, przepływ, poziom cieczy, pH, stężenie oraz stan pracy maszyn i urządzeń.
Po co prowadzi się dokumentację monitoringu procesu?
Dokumentacja umożliwia kontrolę przebiegu procesu, wykrywanie odchyleń i analizę przyczyn awarii lub niezgodności produkcyjnych.
Czym różni się monitoring procesu od jego regulacji?
Monitoring polega na obserwacji i zapisywaniu parametrów. Regulacja oznacza podejmowanie działań w celu utrzymania parametrów na wymaganym poziomie.
Co należy zrobić, gdy odczytany parametr odbiega od wartości dopuszczalnej?
Należy odnotować odchylenie, powiadomić odpowiednią osobę zgodnie z instrukcją i podjąć przewidziane działania korygujące.
Dlaczego podpis kierownika lub brygadzisty nie zastępuje podpisu osoby wykonującej odczyt?
Kierownik lub brygadzista może nadzorować pracę, ale nie zawsze wykonuje konkretny pomiar. Za dany odczyt odpowiada osoba, która go przeprowadziła.
Dlaczego do rozcieńczania kwasu siarkowego do około 65% stosuje się zbiorniki ołowiane?
Ołów tworzy na powierzchni ochronną warstwę siarczanu ołowiu(II), która ogranicza korozję. Dzięki temu dobrze znosi kontakt z kwasem siarkowym w tym zakresie stężeń.
Jaką zasadę bezpieczeństwa należy stosować przy rozcieńczaniu kwasu siarkowego?
Kwas należy wlewać do wody, nigdy odwrotnie. Ogranicza to ryzyko gwałtownego wrzenia, rozprysku i poparzenia.
Dlaczego rozcieńczanie kwasu siarkowego wymaga kontroli temperatury?
Proces rozcieńczania jest silnie egzotermiczny, czyli wydziela dużo ciepła. Zbyt szybkie dodawanie kwasu może spowodować przegrzanie i rozpryski.
Od czego zależy dobór materiału zbiornika w przemyśle chemicznym?
Dobór zależy od rodzaju substancji, jej stężenia, temperatury, ciśnienia oraz podatności materiału na korozję. Ten sam materiał może być odporny w jednych warunkach, a nietrwały w innych.
Dlaczego stal węglowa nie jest najlepszym wyborem dla rozcieńczonego kwasu siarkowego?
Stal węglowa może intensywnie korodować w kontakcie z rozcieńczonym kwasem siarkowym. Dlatego w takim przypadku stosuje się materiały bardziej odporne, np. ołów.
Jaką rolę pełni warstwa pasywna na powierzchni metalu?
Warstwa pasywna chroni metal przed dalszą reakcją z agresywnym środowiskiem. W przypadku ołowiu w kwasie siarkowym warstwę ochronną tworzy trudno rozpuszczalny PbSO₄.
Na czym polega metoda oznaczania zawartości żywic w benzynie przez spalanie próbki?
Odmierzoną objętość benzyny spala się na szkiełku zegarkowym. Po spaleniu mierzy się średnicę powstałego pierścienia i porównuje z tabelą wzorcową.
Dlaczego do odczytu zawartości żywic trzeba znać objętość spalonej próbki?
Dla próbki 0,5 cm³ i 1,0 cm³ obowiązują różne zakresy średnic pierścienia. Ten sam wymiar śladu może odpowiadać innej zawartości żywic zależnie od objętości próbki.
Jak odczytać wynik, gdy po spaleniu 1,0 cm³ benzyny średnica pierścienia wynosi 17 mm?
Należy odszukać w tabeli wiersz dla próbki 1,0 cm³ i zakres średnicy obejmujący 17 mm. W podanym zadaniu odpowiada to zawartości 20 mg/cm³.
Kiedy benzyna nie spełnia wymagań jakościowych pod względem zawartości żywic?
Gdy zawartość żywic przekracza wartość dopuszczalną. W zadaniu granica wynosi 5 mg/cm³, więc wynik 20 mg/cm³ oznacza paliwo nieprzydatne do użytku.
Co oznacza duża zawartość żywic w benzynie?
Może świadczyć o pogorszeniu jakości paliwa, jego starzeniu lub obecności produktów utleniania. Takie paliwo może powodować osady w układzie paliwowym.
Czy w tym zadaniu należy wykonywać przeliczenia proporcjonalne z objętości próbki?
Nie. Zawartość żywic należy odczytać bezpośrednio z tabeli dla odpowiedniej objętości próbki i zmierzonej średnicy pierścienia.
Do czego służy termomanometr w instalacji przemysłu chemicznego?
Termomanometr służy do jednoczesnego pomiaru temperatury i ciśnienia medium w instalacji. Ułatwia operatorowi szybką kontrolę warunków pracy urządzenia.
Czym różni się termomanometr od zwykłego manometru?
Manometr mierzy tylko ciśnienie, natomiast termomanometr mierzy zarówno ciśnienie, jak i temperaturę. Dlatego ma dwie skale lub dwa układy wskazań.
Jak rozpoznać, która skala na termomanometrze dotyczy temperatury?
Skala temperatury jest oznaczona jednostką °C. Zwykle ma wartości typowe dla temperatury, np. 0–120°C.
Jak rozpoznać skalę ciśnienia na przyrządzie wskazówkowym?
Skala ciśnienia jest oznaczona jednostką, np. bar, MPa lub kPa. W pytaniu egzaminacyjnym ciśnienie odczytuje się ze skali opisanej jako bar.
Dlaczego w odczycie przyrządu trzeba zwracać uwagę na jednostki?
Bez sprawdzenia jednostki można pomylić mierzone wielkości lub błędnie zinterpretować wartość. Inne znaczenie ma 3,4 bar, a inne 3,4°C.
Co oznacza działka elementarna na skali przyrządu pomiarowego?
Działka elementarna to wartość odpowiadająca najmniejszemu odstępowi między kreskami skali. Pozwala dokładniej odczytać wskazanie.
Dlaczego termopara nie jest poprawną nazwą przyrządu z ilustracji?
Termopara jest czujnikiem temperatury i nie mierzy ciśnienia. Przyrząd z ilustracji pokazuje jednocześnie temperaturę i ciśnienie, więc jest termomanometrem.
Dlaczego do kontaktu z chlorowodorem i kwasem solnym stosuje się grafit?
Grafit jest odporny na korozję w środowisku kwasu solnego i dobrze przewodzi ciepło. Dzięki temu nadaje się na elementy mające bezpośredni kontakt z HCl.
Co powstaje podczas pochłaniania chlorowodoru przez wodę?
Powstaje roztwór kwasu solnego, czyli wodny roztwór HCl. Proces jest bardzo wydajny, ponieważ chlorowodór dobrze rozpuszcza się w wodzie.
Dlaczego absorpcja chlorowodoru w wodzie wymaga odprowadzania ciepła?
Rozpuszczanie HCl w wodzie jest procesem egzotermicznym. Wydzielające się ciepło może podnosić temperaturę aparatu i pogarszać bezpieczeństwo procesu.
Dlaczego żeliwo, staliwo i aluminium nie są dobrym wyborem na warstwę wewnętrzną aparatu do absorpcji HCl?
Materiały te mogą ulegać korozji pod wpływem chlorowodoru lub kwasu solnego. Warstwa wewnętrzna musi być chemicznie odporna na środowisko pracy.
Jaką funkcję pełni absorber w procesach chemicznych?
Absorber służy do pochłaniania składnika gazowego przez ciecz. W tym przypadku gazowy chlorowodór jest pochłaniany przez wodę.
Czym wyróżnia się absorber warstewkowy?
W absorberze warstewkowym ciecz spływa cienką warstwą po powierzchni aparatu. Zwiększa to powierzchnię kontaktu gazu z cieczą i ułatwia wymianę masy oraz ciepła.
Do czego służy wymiennik ciepła w instalacji chemicznej?
Wymiennik ciepła służy do przekazywania ciepła między dwoma mediami bez ich mieszania. Może ogrzewać, chłodzić, skraplać lub odparowywać medium procesowe.
Jakie cechy rysunku technicznego mogą wskazywać na wymiennik ciepła?
Typowe są króćce doprowadzające i odprowadzające media, powierzchnie wymiany ciepła, przegrody, płyty lub wiązka rur. Aparat zwykle ma układ umożliwiający przepływ dwóch strumieni.
Czym różni się wymiennik ciepła od suszarki bębnowej?
Wymiennik ciepła przekazuje energię cieplną między mediami, natomiast suszarka bębnowa usuwa wilgoć z materiału, zwykle przez kontakt z gorącym gazem i obrót bębna.
Czym różni się wymiennik ciepła od pieca obrotowego?
Piec obrotowy służy do prowadzenia procesów w wysokiej temperaturze, np. wypalania lub prażenia, i ma obracający się cylindryczny korpus. Wymiennik ciepła nie jest urządzeniem reakcyjno-piecowym, lecz aparatem do przekazywania ciepła.
Jakie są podstawowe typy wymienników ciepła spotykane w przemyśle chemicznym?
Najczęściej spotyka się wymienniki płaszczowo-rurowe, płytowe, spiralne oraz chłodnice rurowe. Dobór zależy od rodzaju mediów, ciśnienia, temperatury i łatwości czyszczenia.
Dlaczego w wymiennikach ciepła stosuje się przeciwprąd?
Przeciwprąd pozwala uzyskać korzystniejszy rozkład temperatur i większą efektywność wymiany ciepła niż współprąd. Dzięki temu można lepiej wykorzystać różnicę temperatur między mediami.
Jakie problemy eksploatacyjne najczęściej występują w wymiennikach ciepła?
Najczęstsze problemy to osadzanie kamienia i zanieczyszczeń, korozja, nieszczelności oraz spadek sprawności cieplnej. Objawami mogą być zmiana temperatur na wylocie lub wzrost oporów przepływu.
Jaką funkcję pełni zawór zwrotny w instalacji przemysłowej?
Zawór zwrotny zapobiega przepływowi medium w kierunku przeciwnym do wymaganego. Chroni instalację, pompę lub aparat przed cofaniem się cieczy albo gazu.
Dlaczego zawór zwrotny działa samoczynnie?
Otwiera się pod wpływem ciśnienia medium płynącego we właściwym kierunku. Zamyka się, gdy przepływ ustaje lub zmienia kierunek.
Czym zawór zwrotny różni się od zaworu bezpieczeństwa?
Zawór zwrotny kontroluje kierunek przepływu. Zawór bezpieczeństwa otwiera się przy nadmiernym ciśnieniu, aby zabezpieczyć instalację przed uszkodzeniem.
Czym zawór zwrotny różni się od zaworu redukcyjnego?
Zawór redukcyjny służy do obniżania i stabilizacji ciśnienia za zaworem. Zawór zwrotny nie reguluje ciśnienia, tylko blokuje przepływ wsteczny.
Jakie znaczenie ma strzałka na korpusie zaworu zwrotnego?
Strzałka wskazuje prawidłowy kierunek przepływu medium. Montaż przeciwny do strzałki może uniemożliwić pracę instalacji.
Jakie mogą być skutki niesprawnego zaworu zwrotnego?
Może dojść do cofania medium, uderzeń hydraulicznych, spadku wydajności instalacji lub uszkodzenia pompy. Dlatego zawory zwrotne wymagają okresowej kontroli.
Co oznacza pojęcie cięgno w przenośniku taśmowym?
Cięgno to element przenoszący siłę napędową. W przenośniku taśmowym jest nim taśma przenośnikowa.
Jaką funkcję pełni taśma w przenośniku taśmowym?
Taśma transportuje materiał oraz przenosi napęd z bębna napędowego. Jest więc jednocześnie elementem nośnym i ciągnącym.
Czym różni się cięgno od krążników przenośnika?
Cięgno porusza się i przenosi materiał, natomiast krążniki podtrzymują oraz prowadzą taśmę. Krążniki są elementami obrotowymi, ale nie są cięgnem.
Jaką rolę pełni bęben napędowy w przenośniku taśmowym?
Bęben napędowy przekazuje ruch taśmie dzięki tarciu między bębnem a taśmą. To on wprawia cięgno w ruch.
Dlaczego prawidłowe napięcie taśmy jest ważne?
Odpowiednie napięcie zapobiega poślizgowi taśmy na bębnie i zapewnia równomierną pracę przenośnika. Zbyt duże napięcie może jednak powodować szybsze zużycie elementów.
Jak rozpoznać cięgno na schemacie przenośnika taśmowego?
Cięgno to zwykle długi pas biegnący między bębnami, widoczny jako górna i dolna gałąź taśmy. Na schemacie nie jest nim ani bęben, ani rolka podporowa.
Po czym najłatwiej rozpoznać płaszczowo-rurowy wymiennik ciepła?
Po walcowym płaszczu oraz płycie sitowej z dużą liczbą otworów lub końców rurek. Charakterystyczna jest też widoczna wiązka równoległych rur.
Jakie media przepływają w płaszczowo-rurowym wymienniku ciepła?
Jedno medium przepływa wewnątrz rurek, a drugie po stronie płaszcza, czyli wokół rur. Media nie mieszają się, lecz wymieniają ciepło przez ścianki rur.
Jaką funkcję pełni dno sitowe w wymienniku płaszczowo-rurowym?
Dno sitowe utrzymuje rurki w odpowiednim położeniu i oddziela przestrzeń rurową od przestrzeni płaszcza. Zapewnia też szczelne zamocowanie końców rur.
Czym wymiennik płaszczowo-rurowy różni się od płytowego?
W płaszczowo-rurowym powierzchnię wymiany ciepła tworzą rurki, a w płytowym cienkie płyty. Wymiennik płytowy jest bardziej kompaktowy, ale płaszczowo-rurowy lepiej znosi wysokie ciśnienia i temperatury.
Jakie są typowe zastosowania wymienników płaszczowo-rurowych w przemyśle chemicznym?
Stosuje się je jako chłodnice, podgrzewacze, skraplacze i parowniki. Są używane tam, gdzie wymagana jest trwała konstrukcja i duża powierzchnia wymiany ciepła.
Jakie objawy mogą świadczyć o zanieczyszczeniu wymiennika ciepła?
Typowe objawy to spadek wydajności cieplnej, większa różnica ciśnień, trudność w osiąganiu wymaganej temperatury oraz wzrost zużycia energii przez pompy.
Dlaczego w wymiennikach stosuje się przegrody kierujące?
Przegrody zmieniają kierunek przepływu medium po stronie płaszcza i zwiększają turbulencję. Dzięki temu poprawia się intensywność wymiany ciepła.