- Strona główna
- Słownik
- CHM.03
- Pytania pomocnicze
Pytania pomocnicze - CHM.03
Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 648. Strona 1 z 10.
Czym są piktogramy GHS/CLP?
To graficzne znaki ostrzegawcze stosowane na etykietach substancji i mieszanin chemicznych. Informują o rodzaju zagrożenia, np. palności, toksyczności, działaniu żrącym lub drażniącym.
Jaki piktogram stosuje się dla substancji drażniących skórę lub oczy?
Najczęściej stosuje się piktogram GHS07, czyli wykrzyknik. Dotyczy on m.in. działania drażniącego na skórę i oczy.
Jaki piktogram oznacza substancje powodujące korozję metali?
Dla substancji powodujących korozję metali stosuje się piktogram GHS05, czyli symbol działania żrącego.
Dlaczego mieszaniny samoreaktywne typu G są wyjątkiem w oznakowaniu?
Typ G oznacza najniższy poziom zagrożenia wśród mieszanin samoreaktywnych. Dla tego typu piktogram ostrzegawczy nie jest wymagany.
Czym różnią się mieszaniny samoreaktywne typu A–F od typu G?
Typy A–F mogą stwarzać istotne zagrożenie wybuchem, pożarem lub gwałtownym rozkładem i zwykle wymagają oznakowania. Typ G nie wymaga piktogramu.
Jak rozpoznać w pytaniu egzaminacyjnym, że piktogram nie jest konieczny?
Należy szukać kategorii zagrożenia, dla której przepisy CLP nie przewidują piktogramu. W tym przypadku jest to mieszanina samoreaktywna typu G.
Co przedstawia piktogram GHS01 i jakie zagrożenie sygnalizuje?
GHS01 przedstawia wybuchającą bombę. Sygnalizuje zagrożenie wybuchem, np. dla niestabilnych materiałów wybuchowych.
Jak odróżnić piktogram materiałów wybuchowych od piktogramu gazów pod ciśnieniem?
Materiały wybuchowe oznacza symbol wybuchającej bomby, a gazy pod ciśnieniem symbol butli gazowej. Są to różne piktogramy GHS.
Dlaczego odpowiedź „gazy łatwopalne” nie pasuje do piktogramu wybuchającej bomby?
Gazy łatwopalne oznacza piktogram płomienia GHS02. Wybuchająca bomba GHS01 dotyczy zagrożenia wybuchem, a nie samej łatwopalności.
Jaki piktogram stosuje się dla gazów utleniających?
Gazy utleniające oznacza się piktogramem płomienia nad okręgiem, czyli GHS03. Nie jest to piktogram wybuchającej bomby.
Czym różni się klasa zagrożenia od kategorii zagrożenia?
Klasa określa rodzaj zagrożenia, np. materiały wybuchowe lub gazy pod ciśnieniem. Kategoria doprecyzowuje stopień albo typ zagrożenia w danej klasie.
Jakie środki ostrożności należy zachować przy substancjach oznaczonych GHS01?
Należy unikać źródeł zapłonu, ogrzewania, tarcia, uderzeń i wstrząsów. Trzeba postępować zgodnie z kartą charakterystyki i stosować odpowiednie środki ochrony.
Dlaczego znajomość piktogramów GHS jest ważna w pracy laboratoryjnej?
Piktogramy pozwalają szybko rozpoznać główne zagrożenia związane z substancją. Ułatwiają bezpieczne przygotowanie odczynników, próbek i stanowiska pracy.
Po czym rozpoznać palnik Teclu na rysunku?
Palnik Teclu ma pionową rurę palnika oraz charakterystyczną stożkową część mieszającą gaz z powietrzem u podstawy. Z boku znajduje się króciec do podłączenia węża gazowego.
Czym palnik Teclu różni się od palnika Bunsena?
Palnik Teclu ma bardziej rozbudowaną, stożkową komorę mieszania gazu z powietrzem. Palnik Bunsena ma prostszą konstrukcję i zwykle otwory lub pierścień regulujący dopływ powietrza.
Do czego używa się palnika Teclu w laboratorium?
Służy do ogrzewania naczyń laboratoryjnych, prażenia osadów, stapiania substancji i prowadzenia prac wymagających wysokiej temperatury.
Jaki płomień palnika jest najczęściej używany do ogrzewania?
Najczęściej używa się płomienia niebieskiego, nieswiecącego. Jest gorętszy i nie powoduje osadzania sadzy na ogrzewanym naczyniu.
Jak regulacja dopływu powietrza wpływa na płomień palnika?
Większy dopływ powietrza daje płomień niebieski i gorętszy. Mniejszy dopływ powietrza powoduje powstanie płomienia żółtego, świecącego i kopcącego.
Czym charakteryzuje się palnik Meckera?
Palnik Meckera ma szeroką głowicę, często z kratką lub siatką, która dzieli płomień na wiele małych płomieni. Umożliwia równomierne i intensywne ogrzewanie.
Jakie zasady bezpieczeństwa należy zachować podczas pracy z palnikiem gazowym?
Należy sprawdzić szczelność połączeń, usunąć łatwopalne materiały, używać okularów ochronnych i nie zostawiać zapalonego palnika bez nadzoru. Po pracy trzeba zakręcić dopływ gazu.
Co oznacza klasa czystości odczynnika chemicznego?
Klasa czystości informuje, jaka jest zawartość substancji głównej i dopuszczalnych zanieczyszczeń. Pomaga dobrać odczynnik do konkretnego rodzaju pracy laboratoryjnej.
Jak nazywa się odczynniki o czystości około 99–99,9% stosowane w preparatyce i analizie jakościowej?
Takie odczynniki nazywa się odczynnikami czystymi. W pytaniu egzaminacyjnym odpowiada temu odpowiedź: czystymi.
Czym różni się odczynnik czysty od odczynnika czystego do analizy?
Odczynnik czysty ma zwykle niższą czystość i nadaje się do preparatyki oraz analiz jakościowych. Odczynnik czysty do analizy stosuje się tam, gdzie wymagana jest większa dokładność, szczególnie w analizie ilościowej.
Dlaczego nie każdy eksperyment wymaga odczynnika o najwyższej czystości?
Najwyższa czystość jest droższa i nie zawsze potrzebna. Do prostych syntez lub analiz jakościowych wystarcza często odczynnik czysty.
Jakie skutki mogą powodować zanieczyszczenia w odczynniku?
Zanieczyszczenia mogą zmieniać przebieg reakcji, powodować fałszywe wyniki analizy lub zakłócać obserwacje, np. barwę roztworu albo powstawanie osadu.
Do jakich prac laboratoryjnych stosuje się odczynniki techniczne?
Odczynniki techniczne stosuje się głównie do prac pomocniczych, mycia, przygotowań technicznych lub procesów, w których wysoka czystość nie jest wymagana.
Kiedy stosuje się odczynniki spektralnie czyste?
Odczynniki spektralnie czyste stosuje się w analizach spektroskopowych, gdzie nawet śladowe zanieczyszczenia mogą zakłócać pomiar.
Jak odczytać z wykresu temperaturę potrzebną do rozpuszczenia danej masy soli?
Należy znaleźć masę soli na osi rozpuszczalności, poprowadzić linię poziomą do krzywej danej substancji, a następnie odczytać temperaturę z osi poziomej.
Dlaczego w tym zadaniu trzeba zwrócić uwagę na jednostkę temperatury?
Na wykresie temperatura jest podana w kelwinach, a odpowiedzi w stopniach Celsjusza. Trzeba więc zastosować przeliczenie: °C = K - 273.
Ile stopni Celsjusza odpowiada temperaturze 333 K?
333 K odpowiada około 60°C, ponieważ 333 - 273 = 60.
Co oznacza punkt na krzywej rozpuszczalności?
Punkt na krzywej oznacza roztwór nasycony, czyli maksymalną ilość substancji rozpuszczoną w 100 g wody w danej temperaturze.
Co się stanie, jeśli do 100 g wody dodamy więcej soli niż wynosi jej rozpuszczalność w danej temperaturze?
Nadmiar soli nie rozpuści się całkowicie i pozostanie jako osad lub faza stała na dnie naczynia.
Dlaczego rozpuszczalność azotanu(V) potasu silnie zależy od temperatury?
Rozpuszczalność KNO₃ wyraźnie rośnie wraz ze wzrostem temperatury, dlatego ogrzewanie wody pozwala rozpuścić znacznie większą ilość tej soli.
Jak rozpoznać na wykresie, że substancja słabo zmienia rozpuszczalność z temperaturą?
Jej krzywa jest prawie pozioma. Oznacza to, że wzrost temperatury powoduje tylko niewielki wzrost rozpuszczalności.
Co oznacza rozpuszczalność podana w gramach na 100 g wody?
Oznacza maksymalną masę substancji, którą można rozpuścić w 100 g wody w danej temperaturze, tworząc roztwór nasycony.
Jak przeliczyć temperaturę 30°C na kelwiny?
Do temperatury w stopniach Celsjusza dodaje się 273. Dlatego 30°C to około 303 K.
Jak odczytać z wykresu, której substancji rozpuści się najwięcej?
Należy znaleźć daną temperaturę na osi poziomej i porównać wysokość krzywych substancji. Najwyżej położona krzywa oznacza największą rozpuszczalność.
Dlaczego azotan(V) sodu jest poprawną odpowiedzią w tym zadaniu?
W temperaturze 30°C, czyli 303 K, krzywa NaNO₃ znajduje się najwyżej spośród podanych substancji. Oznacza to największą rozpuszczalność.
Czym jest roztwór nasycony?
Roztwór nasycony to taki, w którym w danej temperaturze rozpuszczono maksymalną możliwą ilość substancji. Dodanie kolejnej porcji substancji nie spowoduje jej dalszego rozpuszczania.
Co oznacza stroma krzywa rozpuszczalności?
Stroma krzywa oznacza, że rozpuszczalność substancji silnie zmienia się wraz z temperaturą. Przykładem jest azotan(V) potasu KNO₃.
Dlaczego podczas porównywania rozpuszczalności trzeba używać tej samej temperatury?
Rozpuszczalność wielu substancji zależy od temperatury, więc porównanie ma sens tylko dla jednej, ustalonej temperatury.
Dlaczego próbki wody podczas transportu należy chłodzić?
Chłodzenie spowalnia reakcje chemiczne i ogranicza rozwój mikroorganizmów. Dzięki temu skład próbki mniej zmienia się przed analizą.
Czy każdą próbkę wody należy zakwaszać przed transportem?
Nie. Zakwaszanie stosuje się tylko dla wybranych oznaczeń, np. niektórych metali. Dla innych badań może być niewłaściwe.
Dlaczego próbek wody nie powinno się narażać na światło?
Światło może powodować rozkład niektórych substancji, zwłaszcza związków wrażliwych na fotolizę. Może to zafałszować wynik badania.
Jakie naczynia stosuje się do pobierania i transportu próbek wody?
Stosuje się czyste, szczelne naczynia dobrane do rodzaju oznaczenia, np. butelki szklane, plastikowe lub ciemne. Naczynie musi być opisane i zabezpieczone przed zanieczyszczeniem.
Co może się stać z próbką wody transportowaną w zbyt wysokiej temperaturze?
Może dojść do namnażania mikroorganizmów, rozkładu składników lub zmian stężenia oznaczanych substancji. Wynik analizy może wtedy nie odzwierciedlać rzeczywistego stanu wody.
Od czego zależy sposób utrwalania próbki wody?
Zależy od oznaczanego składnika, rodzaju badania i wymaganej metody analitycznej. Inaczej postępuje się z próbkami do badań metali, związków organicznych czy mikrobiologii.
Jaką rolę pełni NaOH w opisanej procedurze?
NaOH tworzy środowisko zasadowe i powoduje powstanie wodorotlenku miedzi(II), który następnie może zostać zredukowany. Bez środowiska zasadowego reakcja charakterystyczna z glukozą nie przebiegałaby typowo.
Dlaczego do mieszaniny dodaje się glukozę?
Glukoza działa jako reduktor. Redukuje jony miedzi(II) Cu2+ do miedzi(I) Cu+, co prowadzi do powstania czerwonego osadu Cu2O.
Jaka obserwacja wskazuje na powstanie tlenku miedzi(I)?
Najważniejszą obserwacją jest pojawienie się czerwonego lub ceglastoczerwonego osadu. Taka barwa jest charakterystyczna dla Cu2O.
Dlaczego produktem nie jest Cu(OH)2?
Cu(OH)2 powstaje początkowo po dodaniu NaOH, ale jest osadem niebieskim. Po dodaniu glukozy i ogrzaniu ulega przemianie prowadzącej do czerwonego Cu2O.
Jak odróżnić CuO od Cu2O na podstawie barwy?
CuO jest czarny, natomiast Cu2O jest czerwony lub ceglastoczerwony. W procedurze opisano czerwony osad, więc chodzi o Cu2O.
Na czym polega redukcja jonów miedzi(II) do miedzi(I)?
Redukcja oznacza obniżenie stopnia utlenienia miedzi z +II do +I. W tej reakcji elektrony dostarcza glukoza.
Dlaczego mieszaninę reakcyjną ogrzewa się ostrożnie?
Ogrzewanie przyspiesza reakcję redukcji i powstawanie Cu2O. Należy robić to ostrożnie, aby uniknąć przegrzania, rozpryskiwania mieszaniny i strat osadu.
Po co osad przemywa się alkoholem i suszy na bibule?
Przemywanie usuwa pozostałości roztworu i zanieczyszczenia z powierzchni osadu. Suszenie na bibule pozwala otrzymać suchszy preparat do dalszej obserwacji lub przechowywania.
Dlaczego przy kontakcie ze stężoną zasadą należy użyć przede wszystkim wody?
Woda szybko rozcieńcza i usuwa substancję żrącą z powierzchni skóry lub oka. Im krótszy czas kontaktu zasady z tkankami, tym mniejsze ryzyko poważnego oparzenia.
Dlaczego nie wolno neutralizować zasady kwasem na skórze?
Neutralizacja może być reakcją egzotermiczną, czyli wydzielającą ciepło. Może to pogłębić oparzenie i dodatkowo uszkodzić tkanki.
Co zrobić z odzieżą skażoną stężoną zasadą?
Należy ją jak najszybciej zdjąć, jeśli można to zrobić bez uszkadzania skóry. Skażone miejsce trzeba równocześnie lub natychmiast potem intensywnie płukać wodą.
Jak postępować przy dostaniu się zasady do oka?
Oko należy natychmiast płukać dużą ilością bieżącej wody, najlepiej przy szeroko rozwartych powiekach. Po płukaniu konieczna jest pilna pomoc medyczna.
Jakie zasady stosowane w laboratorium są szczególnie niebezpieczne?
Szczególnie niebezpieczne są stężone roztwory mocnych zasad, np. NaOH i KOH. Mają działanie żrące i mogą powodować głębokie oparzenia chemiczne.
Jaki piktogram GHS może oznaczać substancję żrącą?
Substancje żrące oznacza piktogram GHS05, przedstawiający działanie korozyjne na metal i skórę. Informuje on o ryzyku poważnych oparzeń skóry i uszkodzeń oczu.
Na jakiej właściwości fizycznej opiera się destylacja?
Destylacja opiera się głównie na różnicy temperatur wrzenia składników mieszaniny. Składnik o niższej temperaturze wrzenia łatwiej odparowuje.
Czym jest destylat?
Destylat to ciecz otrzymana po skropleniu par powstałych podczas destylacji. Jest zbierany w odbieralniku.
Czym różni się destylacja prosta od frakcyjnej?
Destylację prostą stosuje się przy dużej różnicy temperatur wrzenia składników. Destylację frakcyjną stosuje się, gdy temperatury wrzenia są do siebie zbliżone.
Dlaczego w zestawie do destylacji stosuje się chłodnicę?
Chłodnica służy do skraplania par powstałych podczas ogrzewania mieszaniny. Dzięki temu można zebrać skroplony składnik jako ciecz.
Dlaczego termometr jest ważny podczas destylacji?
Termometr pozwala kontrolować temperaturę par. Ułatwia rozpoznanie, który składnik mieszaniny aktualnie odparowuje.
Czym destylacja różni się od ekstrakcji ciecz-ciecz?
Destylacja wykorzystuje parowanie i skraplanie, a ekstrakcja ciecz-ciecz polega na przenoszeniu substancji między dwiema niemieszającymi się cieczami.
Czym destylacja różni się od adsorpcji?
W destylacji składniki rozdziela się dzięki różnym temperaturom wrzenia. W adsorpcji substancje zatrzymują się na powierzchni adsorbentu, np. węgla aktywnego.