Pytania pomocnicze - CHM.03

Stosuje się je do osadów drobnokrystalicznych. Mają najmniejsze pory, dlatego zatrzymują bardzo drobne cząstki osadu.

Małe pory stawiają większy opór przepływającej cieczy. Dzięki temu filtracja jest dokładniejsza, ale trwa dłużej.

Do osadów grubokrystalicznych można użyć sączka szybkosączącego o większych porach. Duże kryształy są łatwe do zatrzymania, więc nie trzeba stosować najgęstszego sączka.

Osad drobnokrystaliczny ma bardzo małe cząstki, które mogą przechodzić przez zbyt duże pory sączka. Osad grubokrystaliczny łatwiej zatrzymać i zwykle filtruje się szybciej.

Osady galaretowate zatrzymują dużo cieczy i mogą zatykać pory sączka. Ich trudność filtracji wynika głównie z konsystencji, a nie z typowej budowy krystalicznej.

Kolor niebieski wskazuje zwykle na sączek twardy, gęsty, o małych porach. Jest przeznaczony do dokładnej, wolniejszej filtracji drobnych osadów.

Drewno jest materiałem palnym, więc zwiększa ryzyko rozwoju pożaru. Rozpuszczalniki organiczne często są łatwopalne, dlatego wymagają szaf metalowych lub ognioodpornych.

Nasłonecznienie podnosi temperaturę cieczy, zwiększa parowanie i może powodować wzrost ciśnienia w opakowaniu. Opary rozpuszczalników mogą tworzyć mieszaniny łatwopalne lub wybuchowe.

Powinna być metalowa, stabilna, oznakowana i najlepiej wentylowana oraz ognioodporna. Powinna też ograniczać dostęp osobom nieupoważnionym.

Karta SDS podaje warunki bezpiecznego przechowywania, substancje niezgodne, wymagania wentylacji, temperaturę magazynowania oraz zagrożenia pożarowe i zdrowotne.

Dostęp osób nieupoważnionych zwiększa ryzyko rozlania, zatrucia, pożaru lub nieprawidłowego użycia. Odczynniki powinny być przechowywane w kontrolowanych miejscach laboratoryjnych.

Nie należy ich przechowywać razem z silnymi utleniaczami, ponieważ może dojść do gwałtownej reakcji lub pożaru. Zgodność magazynową zawsze sprawdza się w karcie SDS.

Stosuje się wzór m = c · V · M, gdzie c to stężenie molowe, V objętość roztworu w dm3, a M masa molowa substancji.

Stężenie molowe wyraża się w mol/dm3, dlatego objętość w obliczeniach musi być podana w dm3. 1000 cm3 to 1 dm3, więc 250 cm3 to 0,250 dm3.

n = c · V = 0,2 · 0,250 = 0,050 mol. Tyle moli NaOH trzeba użyć do przygotowania roztworu.

Masę oblicza się ze wzoru m = n · M. Dla 0,050 mol NaOH i M = 40 g/mol otrzymuje się m = 2,00 g.

Taki błąd powstałby przy podstawieniu objętości 250 cm3 bez zamiany na dm3. W obliczeniach molowych objętość musi być w dm3.

Kolba miarowa pozwala uzyskać dokładnie określoną objętość roztworu. Jest dokładniejsza od zlewki lub cylindra miarowego.

NaOH jest substancją żrącą, dlatego należy pracować w rękawicach, okularach i fartuchu. Nie wolno dotykać go rękami ani dopuszczać do kontaktu ze skórą i oczami.

To najmniejsza masa, która powoduje wyraźne wychylenie wskazówki wagi lub zauważalną zmianę wskazania.

Ponieważ czułość określa zdolność wagi do wykrywania bardzo małych zmian masy. Im mniejszą masę waga wykrywa, tym jest bardziej czuła.

Czułość dotyczy najmniejszej wykrywalnej zmiany masy. Nośność oznacza największe dopuszczalne obciążenie wagi.

Dokładne odważenie odczynników wpływa na poprawność wyników analiz. Zbyt mała czułość wagi może powodować istotne błędy pomiarowe.

Bardziej czuła jest waga reagująca na 1 mg, ponieważ wykrywa mniejszą zmianę masy.

Nie. Najmniejsze dozwolone obciążenie dotyczy zakresu poprawnego ważenia, a czułość bezwzględna dotyczy najmniejszej masy wywołującej zauważalne wskazanie.

Błąd względny oblicza się, dzieląc błąd bezwzględny przez wartość mierzoną i mnożąc wynik przez 100%. Wynik podaje się zwykle w procentach.

Ponieważ 0,1 g stanowi jedną dziesiątą masy próbki 1 g. Po przeliczeniu na procenty daje to 10%.

Błąd bezwzględny podaje różnicę w jednostkach pomiaru, np. 0,1 g. Błąd względny pokazuje, jak duży jest ten błąd w stosunku do mierzonej wartości, np. 10%.

Im większa masa próbki, tym mniejszy błąd względny przy tej samej precyzji wagi. Dlatego ważenie bardzo małych próbek na mało precyzyjnej wadze daje duży błąd procentowy.

Nieodpowiednia waga może powodować duży błąd względny, szczególnie przy małych próbkach. To może zafałszować wyniki analiz, obliczeń stężeń lub bilansów masy.

Błąd względny wyniesie (0,1 g / 10 g) · 100% = 1%. Jest więc dziesięć razy mniejszy niż dla próbki 1 g.

Symbol In oznacza, że naczynie jest kalibrowane do wlewu, czyli na objętość zawartą w naczyniu po napełnieniu do kreski.

Symbol Ex oznacza, że naczynie jest kalibrowane do wylewu, czyli na objętość cieczy wydanej z naczynia.

Naczynia In dokładnie zawierają określoną objętość cieczy, a naczynia Ex dokładnie wydają określoną objętość cieczy podczas opróżniania.

Typowym przykładem jest kolba miarowa, ponieważ służy do przygotowania roztworu o dokładnej objętości końcowej.

Pomylenie tych oznaczeń może spowodować błąd objętości, ponieważ część cieczy może pozostać na ściankach naczynia lub zostać nieprawidłowo odmierzona.

Objętość odczytuje się na wysokości menisku, najczęściej dolnej krawędzi menisku dla cieczy przezroczystych, patrząc na kreskę na poziomie oczu.

Objętość cieczy i szkła zależy od temperatury, dlatego szkło miarowe jest kalibrowane dla określonej temperatury, zwykle 20°C.

Szlify umożliwiają szczelne i stabilne łączenie szklanych elementów aparatury, np. kolb, chłodnic i nasadek. Dzięki nim można budować zestawy laboratoryjne bez dodatkowych korków.

Powierzchnie szlifów są matowe i mikroskopowo chropowate, dlatego mogą mocno do siebie przylegać. Zakleszczenie sprzyja ogrzewanie, chłodzenie, dociśnięcie oraz obecność krystalizujących substancji.

Wazelina działa jak środek smarny, zmniejsza tarcie i ułatwia późniejsze rozłączenie elementów. Dodatkowo może poprawić szczelność połączenia.

Nadmiar wazeliny może dostać się do wnętrza aparatury i zanieczyścić próbkę lub odczynnik. Wystarczy cienka, równomierna warstwa.

Nie. Aceton odtłuszcza i czyści powierzchnie, ale nie tworzy warstwy smarnej zabezpieczającej przed zakleszczeniem.

Nie należy używać dużej siły, bo szkło może pęknąć. Trzeba zastosować bezpieczne metody rozluźniania połączenia, np. delikatne ogrzewanie zewnętrznej części lub pomoc osoby doświadczonej.

Próbka pierwotna to pojedyncza porcja pobrana jednorazowo. Próbka ogólna powstaje przez połączenie wielu próbek pierwotnych.

Kilka próbek pierwotnych lepiej odzwierciedla skład całej partii, zwłaszcza gdy materiał nie jest idealnie jednorodny. Zmniejsza to ryzyko błędu pobierania próbki.

Jest to ujednorodniona i odpowiednio zmniejszona część próbki ogólnej, przeznaczona do przekazania lub wykorzystania w laboratorium.

Próbka analityczna to część próbki laboratoryjnej używana bezpośrednio do wykonania konkretnego oznaczenia chemicznego.

Najważniejsze jest słowo „jednorazowo”. Jeśli materiał pobrano jednorazowo z jednego miejsca lub opakowania, chodzi o próbkę pierwotną.

Od rodzaju próbki zależy etap postępowania analitycznego i wiarygodność wyniku. Błędne pobranie lub przygotowanie próbki może zafałszować wynik badania.

Ogrzewana ciecz paruje intensywniej, a powstająca para nie ma ujścia. W zamkniętej przestrzeni prowadzi to do wzrostu ciśnienia.

Wybuch ciśnieniowy wynika z mechanicznego rozerwania naczynia przez nadmierne ciśnienie. Wybuch chemiczny jest skutkiem gwałtownej reakcji chemicznej z wydzieleniem dużej ilości energii i gazów.

Może dojść do rozprysku gorącej lub żrącej cieczy, skaleczenia odłamkami szkła oraz poparzeń. Jeśli ciecz jest palna, istnieje również ryzyko pożaru.

Ciecze lotne łatwo przechodzą w parę, więc ich ciśnienie pary szybko rośnie podczas ogrzewania. To zwiększa ryzyko rozerwania pojemnika.

Probówka nie może być szczelnie zamknięta, a jej wylot należy kierować z dala od ludzi. Ciecz ogrzewa się ostrożnie, poruszając probówką, aby uniknąć gwałtownego wrzenia.

Samo ogrzewanie nie musi zwiększać toksyczności substancji. Główne zagrożenie w szczelnie zamkniętym pojemniku wynika ze wzrostu ciśnienia i ryzyka wybuchu.

Oznacza substancję rakotwórczą, czyli mogącą powodować nowotwory lub zwiększać ryzyko ich wystąpienia.

Substancje kancerogenne są rakotwórcze, a mutagenne powodują zmiany w materiale genetycznym. Niektóre substancje mogą mieć oba działania jednocześnie.

Często stosuje się piktogram GHS08, czyli symbol zagrożenia dla zdrowia przedstawiający sylwetkę człowieka.

Należy stosować środki ochrony indywidualnej, pracować w dobrej wentylacji lub dygestorium oraz przestrzegać zaleceń z karty charakterystyki SDS.

Zawiera informacje o zagrożeniach, wymaganych środkach ochrony, zasadach magazynowania, pierwszej pomocy i postępowaniu z odpadami.

Nie. Substancje uczulające wywołują reakcje alergiczne, natomiast substancje kancerogenne mają działanie rakotwórcze.