Przejdź do głównej treści

Pytania pomocnicze - CHM.05

Ocena stanu środowiska, planowanie i realizacja zadań w ochronie środowiska - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 2029. Strona 15 z 32.

Co bada Państwowy Monitoring Środowiska?

Państwowy Monitoring Środowiska bada stan środowiska oraz zachodzące w nim zmiany. Obejmuje m.in. powietrze, wody, gleby, hałas i pola elektromagnetyczne.

Dlaczego ścieki nie są objęte systemem norm jakości środowiska?

Ścieki nie są komponentem środowiska, lecz zanieczyszczonym strumieniem odprowadzanym do środowiska lub kanalizacji. Ich parametry kontroluje się na podstawie wymagań dotyczących emisji i pozwoleń.

Jaka jest różnica między jakością wód a jakością ścieków?

Jakość wód dotyczy stanu rzek, jezior, zbiorników lub wód podziemnych. Jakość ścieków dotyczy składu ścieków przed ich odprowadzeniem lub oczyszczeniem.

Jakie elementy środowiska są typowo oceniane w systemie norm jakości środowiska?

Ocenia się m.in. powietrze, wody powierzchniowe i podziemne, glebę oraz ziemię. W szerszym monitoringu uwzględnia się także hałas, pola elektromagnetyczne i przyrodę.

Po co stosuje się normy jakości środowiska?

Normy pozwalają stwierdzić, czy stan środowiska jest prawidłowy, czy występuje przekroczenie dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń. Są podstawą do działań kontrolnych i naprawczych.

Czy dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń w ściekach są tym samym co normy jakości środowiska?

Nie. Dopuszczalne stężenia w ściekach dotyczą warunków odprowadzania ścieków, natomiast normy jakości środowiska dotyczą stanu elementów środowiska, np. wody w rzece lub powietrza.

Jak oblicza się opłatę za pobór wody?

Należy pomnożyć ilość pobranej wody przez jednostkową stawkę opłaty oraz współczynnik różnicujący. Wynik podaje się w złotych.

Dlaczego w tym zadaniu wybrano stawkę 0,065 zł/m³?

Ponieważ pobierana jest woda podziemna przeznaczona do zaopatrzenia ludności w wodę do picia. Jest to szczegółowa kategoria w tabeli, właściwsza niż ogólna stawka dla wody podziemnej.

Jaką rolę pełni współczynnik różnicujący w obliczaniu opłaty?

Współczynnik różnicujący modyfikuje podstawową opłatę wynikającą z ilości wody i stawki jednostkowej. Jeśli wynosi 1, nie zmienia wartości opłaty.

Co oznacza jednostkowa stawka opłaty w zł/m³?

Oznacza kwotę należną za pobór jednego metra sześciennego wody. Aby obliczyć opłatę, mnoży się ją przez liczbę pobranych metrów sześciennych.

Dlaczego nie należy użyć stawki 0,110 zł/m³ dla wody podziemnej?

Stawka 0,110 zł/m³ dotyczy ogólnie wody podziemnej. W zadaniu podano jednak dokładniejsze przeznaczenie: zaopatrzenie ludności w wodę do spożycia, więc należy użyć stawki 0,065 zł/m³.

Jak sprawdzić poprawność jednostek w takim obliczeniu?

Objętość powinna być w m³, a stawka w zł/m³. Po pomnożeniu m³ przez zł/m³ jednostka m³ się skraca i pozostaje wynik w zł.

Jak poprawnie odczytywać wartość z wykresu liniowego lub słupkowego?

Najpierw należy odnaleźć właściwą kategorię na osi poziomej, np. rok i miejscowość, a następnie odczytać odpowiadającą jej wartość na osi pionowej. Trzeba zwrócić uwagę na skalę osi i jednostkę.

Co oznacza średnie roczne stężenie zanieczyszczenia w powietrzu?

Jest to wartość uśredniona z pomiarów wykonanych w ciągu całego roku. Pozwala porównywać poziom zanieczyszczenia między latami lub lokalizacjami.

Czym jest tlenek węgla(II) i dlaczego monitoruje się jego stężenie?

Tlenek węgla(II), czyli CO, to toksyczny gaz powstający głównie przy niepełnym spalaniu paliw. Monitoruje się go, ponieważ zagraża zdrowiu ludzi i jest wskaźnikiem zanieczyszczenia powietrza.

Co oznacza jednostka μg/m³ przy pomiarach jakości powietrza?

Jednostka μg/m³ oznacza mikrogramy substancji w jednym metrze sześciennym powietrza. Służy do wyrażania bardzo małych stężeń zanieczyszczeń.

Dlaczego przy odczycie z wykresu trzeba zwracać uwagę na podziałkę osi?

Podziałka osi określa, jakim wartościom odpowiadają kolejne kreski lub poziomy na wykresie. Błędne rozpoznanie skali może prowadzić do wyboru niewłaściwej odpowiedzi.

Jak uniknąć pomyłki przy wyborze odpowiedzi na podstawie wykresu?

Należy dokładnie dopasować rok, miejscowość i oznaczenie serii danych, a potem porównać odczytaną wartość z odpowiedziami. Warto też sprawdzić, czy pytanie dotyczy średniej rocznej, a nie innego rodzaju pomiaru.

Dlaczego na składowiskach odpadów powstaje metan?

Metan powstaje podczas beztlenowego rozkładu materii organicznej zawartej w odpadach. Proces ten zachodzi szczególnie intensywnie w głębszych, słabo napowietrzonych warstwach składowiska.

Na czym polega zagrożenie pożarowe związane z metanem?

Metan jest gazem palnym i w mieszaninie z powietrzem może tworzyć atmosferę wybuchową. Wystarczy źródło zapłonu, aby doszło do pożaru lub wybuchu.

Czym jest gaz składowiskowy?

Gaz składowiskowy to mieszanina gazów powstających w wyniku rozkładu odpadów, głównie metanu i dwutlenku węgla. Może zawierać także śladowe ilości siarkowodoru, amoniaku i innych związków.

Dlaczego podczas prac na składowisku należy zachować szczególną ostrożność?

Na składowisku mogą występować gazy palne, toksyczne lub duszące. Szczególnie niebezpieczne jest nagromadzenie metanu w zagłębieniach, studniach, komorach i innych słabo wentylowanych miejscach.

Jak ogranicza się ryzyko nagromadzenia metanu na składowisku?

Stosuje się systemy odgazowania składowiska, monitoring stężeń gazów oraz odpowiednią wentylację. Ważne jest także unikanie otwartego ognia i urządzeń mogących iskrzyć.

Dlaczego tlenek węgla, siarkowodór i amoniak nie są najlepszą odpowiedzią w tym pytaniu?

Są to gazy niebezpieczne dla zdrowia, ale typowe ryzyko samozapłonu i wybuchu na składowisku wiąże się przede wszystkim z metanem. Metan jest głównym składnikiem palnym gazu składowiskowego.

Do czego służy higrometr?

Higrometr służy do pomiaru wilgotności powietrza, najczęściej wilgotności względnej wyrażanej w procentach.

Na jakiej zasadzie działa psychrometr?

Psychrometr wykorzystuje dwa termometry: suchy i mokry. Różnica ich wskazań pozwala wyznaczyć wilgotność powietrza.

Czym różni się higrometr od psychrometru?

Higrometr bezpośrednio wskazuje wilgotność, natomiast psychrometr pozwala ją wyznaczyć na podstawie różnicy temperatur termometru suchego i mokrego.

Jaką wielkość najczęściej podaje się jako wynik pomiaru wilgotności powietrza?

Najczęściej podaje się wilgotność względną powietrza w procentach [%].

Dlaczego pluwiograf nie jest przyrządem do pomiaru wilgotności powietrza?

Pluwiograf służy do rejestrowania opadów atmosferycznych, a nie zawartości pary wodnej w powietrzu.

Do czego służy heliograf?

Heliograf służy do pomiaru czasu usłonecznienia, czyli liczby godzin, w których świeci Słońce.

Do czego służy ewaporymetr?

Ewaporymetr służy do pomiaru parowania wody, a nie bezpośrednio wilgotności powietrza.

Jaki gaz powstaje podczas spalania siarki?

Podczas spalania siarki w tlenie powstaje dwutlenek siarki, SO2. To właśnie jego działanie na igły sosny badano w doświadczeniu.

Dlaczego w doświadczeniu zmieniło się zabarwienie igieł sosny?

SO2 działa toksycznie na tkanki roślinne, uszkadza chloroplasty i może powodować chlorozę lub brunatnienie igieł. Zmiana barwy jest objawem uszkodzenia rośliny.

Dlaczego poprawną odpowiedzią nie jest wpływ CO2 lub CO na roślinność?

W doświadczeniu spalano siarkę, więc źródłem zanieczyszczenia był SO2, a nie związki węgla. CO2 i CO powstają głównie przy spalaniu substancji zawierających węgiel.

Jak dwutlenek siarki wpływa na rośliny w środowisku?

SO2 może hamować fotosyntezę, powodować żółknięcie liści, martwicę tkanek i osłabienie wzrostu. Szczególnie wrażliwe są niektóre rośliny iglaste i porosty.

Jakie są główne źródła emisji SO2 do atmosfery?

Najważniejsze źródła to spalanie węgla i olejów zawierających siarkę, energetyka zawodowa, przemysł oraz hutnictwo metali. Emisja SO2 jest typowa dla procesów spalania paliw siarkowych.

Jaki jest związek SO2 z kwaśnymi opadami?

Dwutlenek siarki w atmosferze może utleniać się i reagować z wodą, tworząc kwas siarkowy. Przyczynia się to do powstawania kwaśnych deszczy, które uszkadzają rośliny, gleby i wody.

Jakie zasady bezpieczeństwa należy zachować przy takim doświadczeniu?

Doświadczenie należy prowadzić pod wyciągiem lub w dobrze wentylowanym miejscu, nie wdychać oparów i stosować środki ochrony indywidualnej. SO2 jest gazem drażniącym i toksycznym.

Jak wyznacza się kierunek rozmieszczenia punktów pomiarowych hałasu w warunkach szczególnych?

Punkty rozmieszcza się od źródła dźwięku w stronę najdalszego punktu pomieszczenia. Najpierw należy więc wskazać źródło hałasu, a następnie kierunek oddalania się od niego.

Dlaczego w pomiarach hałasu ważne jest położenie źródła dźwięku?

Źródło dźwięku decyduje o kierunku rozchodzenia się hałasu i o tym, gdzie należy rozpocząć rozmieszczanie punktów pomiarowych. Bez jego ustalenia można błędnie zaplanować pomiar.

Co może zakłócać pomiar hałasu w pomieszczeniu?

Pomiar mogą zakłócać odbicia dźwięku od ścian, sufitu i podłogi, przeszkody w pomieszczeniu oraz jednoczesna praca innych urządzeń emitujących hałas.

Jaką rolę pełni sonometr w pomiarach hałasu?

Sonometr służy do pomiaru poziomu dźwięku, zwykle wyrażanego w decybelach. Umożliwia ocenę natężenia hałasu w wyznaczonych punktach pomiarowych.

Dlaczego nie należy lokalizować punktów pomiarowych przypadkowo?

Przypadkowe rozmieszczenie punktów może dać wyniki niereprezentatywne i utrudnić ocenę rzeczywistego wpływu hałasu. Punkty muszą odpowiadać celowi pomiaru i warunkom w pomieszczeniu.

Czy poziom hałasu zawsze maleje wraz z odległością od źródła?

Zwykle tak, ale w pomieszczeniach zależy to także od odbić fal dźwiękowych, pogłosu i przeszkód. Dlatego potrzebne są pomiary w kilku punktach.

Dlaczego porosty nadają się do oceny zanieczyszczenia powietrza?

Porosty pobierają wodę i substancje mineralne głównie bezpośrednio z powietrza, dlatego silnie reagują na obecność zanieczyszczeń. Szczególnie wrażliwe są na dwutlenek siarki.

Jak należy odczytać wynik z tabeli porostowej?

Trzeba znaleźć w tabeli zaobserwowane gatunki porostów i odczytać przypisany im stan powietrza. W tym pytaniu pustułka pęcherzykowata i tarczownica bruzdkowana oznaczają powietrze średnio zanieczyszczone.

Co oznacza, że porost jest bioindykatorem?

Oznacza to, że jego obecność, brak lub kondycja informuje o stanie środowiska. Porosty wskazują przede wszystkim na jakość powietrza.

Jakie typy porostów zwykle świadczą o lepszej jakości powietrza?

O lepszej jakości powietrza zwykle świadczą porosty bardziej wrażliwe, zwłaszcza krzaczkowate. Ich obecność wskazuje na małe lub nieznaczne zanieczyszczenie.

Czy metoda porostowa daje dokładny pomiar stężenia zanieczyszczeń?

Nie, jest to metoda wskaźnikowa, a nie dokładny pomiar chemiczny. Pozwala ocenić ogólny stan zanieczyszczenia powietrza.

Jakie czynniki mogą wpływać na występowanie porostów poza zanieczyszczeniem powietrza?

Na występowanie porostów wpływają m.in. wilgotność, nasłonecznienie, rodzaj kory drzewa, wiek drzewa i warunki mikroklimatyczne. Dlatego interpretację należy prowadzić ostrożnie.

Co oznacza wilgotność względna powietrza wyrażona w procentach?

Oznacza, jaki procent maksymalnej ilości pary wodnej możliwej do utrzymania w danej temperaturze znajduje się aktualnie w powietrzu.

Dlaczego temperatura wpływa na wilgotność względną powietrza?

Ponieważ im wyższa temperatura, tym więcej pary wodnej może pomieścić powietrze. Przy spadku temperatury wilgotność względna rośnie, nawet jeśli ilość pary wodnej się nie zmienia.

Do czego służy higrometr włosowy?

Higrometr włosowy służy do pomiaru wilgotności względnej powietrza. Wykorzystuje zmianę długości włosa pod wpływem wilgoci.

Czym różni się higrometr od barometru?

Higrometr mierzy wilgotność powietrza, natomiast barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne.

Do czego służy pluwiograf pływakowy?

Pluwiograf pływakowy służy do rejestrowania ilości i przebiegu opadów atmosferycznych w czasie, a nie do pomiaru wilgotności.

Czy termometr rtęciowy mierzy wilgotność powietrza?

Nie. Termometr rtęciowy mierzy temperaturę, a wilgotność względną mierzy się higrometrem lub psychrometrem.

Dlaczego pH-metr jest przydatny podczas badań terenów zanieczyszczonych?

Pozwala określić odczyn gleby, wody lub odcieków. pH wpływa na rozpuszczalność i przemieszczanie się wielu zanieczyszczeń, np. metali ciężkich.

Co można ocenić za pomocą konduktometru?

Konduktometr mierzy przewodność elektryczną, która zależy od ilości jonów w próbce. Wysoka przewodność może wskazywać na zasolenie lub obecność rozpuszczonych zanieczyszczeń.

Do czego służy termometr gruntowy w badaniach środowiskowych?

Służy do pomiaru temperatury gleby na określonej głębokości. Temperatura wpływa na procesy biologiczne, chemiczne i emisję niektórych zanieczyszczeń lotnych.

Jaką rolę pełni analizator gazowy na obszarach zanieczyszczonych?

Wykrywa i mierzy stężenia gazów, np. metanu, siarkowodoru lub tlenku węgla. Pomaga ocenić zagrożenie toksyczne, wybuchowe i sanitarne.

Dlaczego mikroskop nie jest podstawowym urządzeniem do pomiaru warunków środowiskowych w terenie?

Mikroskop służy do obserwacji obiektów niewidocznych gołym okiem, np. mikroorganizmów. Nie mierzy bezpośrednio parametrów takich jak pH, przewodność, temperatura gleby czy stężenie gazów.

Dlaczego luksomierz nie pasuje do zestawu urządzeń dla obszarów zanieczyszczonych?

Luksomierz mierzy natężenie oświetlenia. Nie jest podstawowym przyrządem do oceny skażenia gleby, wody ani obecności gazów.

Jakie parametry powinno się zapisywać razem z wynikiem pomiaru terenowego?

Należy zapisać miejsce pomiaru, datę, godzinę, warunki pogodowe, głębokość poboru lub pomiaru oraz użyty przyrząd. Ułatwia to interpretację i porównanie wyników.

Dlaczego woltomierz nie jest właściwym urządzeniem do oceny warunków środowiskowych na terenie skażonym?

Woltomierz mierzy napięcie elektryczne w obwodach. Nie służy do oceny parametrów środowiska, takich jak pH, przewodność roztworów, temperatura gruntu czy obecność gazów.

Potwierdzenie

Informacja