Pytania pomocnicze - CHM.05

Należy porównać zmierzoną wartość LAeq z zakresem podanym w tabeli. Wartość 52 dB należy do przedziału 52–62 dB, więc oznacza uciążliwość średnią.

W tabeli duża uciążliwość obejmuje zakres 63–70 dB. Bardzo duża uciążliwość zaczyna się dopiero powyżej 70 dB.

LAeq to równoważny poziom dźwięku A, czyli uśredniony poziom hałasu w określonym czasie z uwzględnieniem charakterystyki słyszenia człowieka.

Jeżeli tabela podaje zakres 52–62 dB, to wartości 52 dB i 62 dB zalicza się do tego przedziału. Dlatego 52 dB nie jest hałasem małym, lecz średnim.

Trzeba zwracać uwagę na znaki nierówności: „<”, „>” oraz zakresy typu 52–62. Najczęstszy błąd to przypisanie wartości granicznej do sąsiedniej kategorii.

Punkt X ma 52 dB, więc uciążliwość jest średnia. Punkt Y ma 69 dB, więc uciążliwość jest duża.

Należy odszukać w tabeli przedział, w którym mieści się dana wartość pH. Następnie odczytuje się przypisany do tego przedziału odczyn.

Wartość 5,68 mieści się w zakresie 5,6–6,8. Ten przedział odpowiada odczynowi lekko kwaśnemu.

Gleba kwaśna ma niższe pH, np. 4,6–5,5 według podanej tabeli. Gleba lekko kwaśna ma pH wyższe, np. 5,6–6,8.

Odczyn gleby wpływa na dostępność składników pokarmowych i rozwój systemu korzeniowego. Zbyt kwaśna lub zbyt zasadowa gleba może ograniczać wzrost roślin.

Według podanej tabeli gleba ma odczyn obojętny, gdy jej pH mieści się w zakresie 6,9–7,2.

Zakwaszenie gleby może być skutkiem wymywania składników zasadowych, stosowania niektórych nawozów, kwaśnych opadów oraz naturalnych procesów glebowych.

Metan powstaje podczas beztlenowego rozkładu substancji organicznych zawartych w odpadach, np. resztek żywności, papieru czy odpadów zielonych.

Gaz składowiskowy to mieszanina gazów powstających w składowisku odpadów. Głównymi składnikami są zwykle metan i dwutlenek węgla.

Metan jest gazem palnym i może tworzyć mieszaniny wybuchowe z powietrzem. Dwutlenek węgla nie jest palny i nie podtrzymuje spalania.

Tak, siarkowodór jest toksyczny i ma charakterystyczny zapach zgniłych jaj. Nie jest jednak głównym gazem kojarzonym z ryzykiem samozapłonu na wysypisku.

Stosuje się systemy odgazowania, monitoring stężenia gazów, zakaz otwartego ognia oraz kontrolę temperatury wewnątrz składowiska.

Pracownik może być narażony na gazy toksyczne i palne, kontakt z odpadami, pyły, bioaerozole, osuwanie się mas odpadów oraz zagrożenia mechaniczne.

Ponieważ odpowiada on mniej korzystnym warunkom rozcieńczania zanieczyszczeń. Dzięki temu ocena wpływu ścieków na rzekę jest bardziej ostrożna i bezpieczna dla środowiska.

Odbiornik wód to ciek lub zbiornik, do którego trafiają ścieki albo wody opadowe, np. rzeka, potok, jezioro lub kanał.

Im większy przepływ, tym większe rozcieńczenie zanieczyszczeń. Przy niskim przepływie ta sama ilość zanieczyszczeń powoduje wyższe stężenie w wodzie.

Wysoki przepływ daje zbyt optymistyczny wynik, bo silnie rozcieńcza zanieczyszczenia. Nie pokazuje sytuacji niekorzystnej, która może wystąpić podczas suszy lub niskich stanów wody.

Polega na obliczeniu, jakie stężenie lub ładunek zanieczyszczeń będzie występować po zmieszaniu wód odbiornika ze ściekami lub innym dopływem zanieczyszczeń.

Przy ustalaniu warunków odprowadzania ścieków trzeba ocenić, czy odbiornik poradzi sobie z ich przyjęciem. Średni niski przepływ pomaga sprawdzić to w warunkach ograniczonego rozcieńczania.

Odbiornikiem ścieków jest miejsce, do którego odprowadzane są ścieki, np. rzeka, jezioro, kanał, morze albo grunt. Odbiornik musi mieć odpowiednie warunki do przyjęcia ścieków bez nadmiernego pogorszenia jakości środowiska.

Samo stężenie nie pokazuje całkowitej ilości zanieczyszczeń trafiających do środowiska. Ładunek uwzględnia zarówno stężenie, jak i ilość odprowadzanych ścieków.

Ładunek oblicza się jako iloczyn przepływu lub objętości ścieków oraz stężenia zanieczyszczenia: L = Q × C. Wynik często podaje się w kg/dobę.

Najczęściej analizuje się m.in. BZT5, ChZT, zawiesiny ogólne, azot, fosfor, substancje toksyczne oraz temperaturę. Ważna jest też aktualna jakość wody w odbiorniku.

Pozwolenie wodnoprawne określa warunki odprowadzania ścieków, w tym dopuszczalne ilości i stężenia zanieczyszczeń. Warunki te muszą uwzględniać możliwości odbiornika.

Przepływ oznacza ilość ścieków odprowadzaną w czasie, np. m³/dobę. Ładunek określa ilość zanieczyszczeń niesionych przez te ścieki, np. kg/dobę.

Samooczyszczanie pozwala wodom częściowo rozkładać lub usuwać zanieczyszczenia dzięki procesom biologicznym, chemicznym i fizycznym. Nie oznacza jednak, że odbiornik może przyjmować dowolną ilość ścieków.

Samo stężenie informuje tylko, ile SO₂ znajduje się w jednostce objętości gazu. Nie wiadomo jednak, jaka ilość gazu przepływa przez emitor w czasie, więc nie da się obliczyć masy emitowanego zanieczyszczenia.

Emisję masową oblicza się ze wzoru: emisja = stężenie zanieczyszczenia × przepływ gazu. Wynik otrzymuje się np. w mg/s, g/s lub kg/h.

Przepływ gazu oznacza objętość gazów odlotowych przepływających przez emitor w jednostce czasu, np. m³/s lub m³/h. Jest potrzebny do przeliczenia stężenia na rzeczywistą ilość emitowanego zanieczyszczenia.

Stężenie SO₂ może być podane w µg/m³ lub mg/m³, przepływ gazu w m³/s lub m³/h, a emisja masowa w µg/s, mg/s, g/s, kg/h albo Mg/rok.

Stężenie określa ilość substancji w jednostce objętości gazu, np. mg/m³. Emisja masowa określa ilość substancji emitowaną w jednostce czasu, np. g/s.

SO₂ jako zanieczyszczenie rozlicza się zwykle masowo, a nie jako objętość samego gazu. Do bilansu emisji potrzebna jest masa zanieczyszczenia w czasie, wynikająca ze stężenia i przepływu gazów odlotowych.

Należy sprawdzić legendę wykresu. Koncentracja biogenów jest przypisana do jednej linii i zwykle do osi z jednostką stężenia, natomiast udział procentowy do osi z jednostką %.

Najniższy punkt krzywej opisanej jako koncentracja biogenów występuje przy miesiącu wrzesień 2003. Nie należy kierować się najniższym punktem drugiej krzywej, która pokazuje udział procentowy.

meq/dm³ oznacza miliekwiwalenty na decymetr sześcienny. Jest to jednostka stężenia uwzględniająca równoważnik chemiczny jonów w roztworze.

Biogeny, głównie związki azotu i fosforu, wpływają na żyzność wód. Ich nadmiar może prowadzić do eutrofizacji, zakwitów glonów i pogorszenia warunków tlenowych.

Trzeba sprawdzić tytuł wykresu, legendę, opisy osi, jednostki oraz zakres czasowy pomiarów. Dopiero potem można poprawnie wskazać minimum, maksimum lub trend.

Można pomylić skalę lub odczytać wartość z niewłaściwej osi. Każda seria danych może odnosić się do innej osi i innej jednostki.

Należy od wartości BZT5 przed oczyszczaniem odjąć wartość po oczyszczaniu, wynik podzielić przez wartość początkową i pomnożyć przez 100%.

Ponieważ chcemy określić, jaka część pierwotnego zanieczyszczenia została usunięta w procesie oczyszczania.

BZT5 oznacza biochemiczne zapotrzebowanie tlenu w ciągu 5 dób. Informuje, ile tlenu zużyją mikroorganizmy do rozkładu substancji organicznych.

Oznacza, że oczyszczalnia skutecznie usuwa zanieczyszczenia organiczne ze ścieków.

Ponieważ w pytaniu oczekiwany jest wynik przybliżony, a 93,75% po zaokrągleniu do pełnych procentów daje 94%.

Nie, jeśli obie wartości są podane w tych samych jednostkach. Jednostki skracają się w ilorazie.

Każdy wynik porównuje się z wartością dopuszczalną. Jeśli choć jeden wskaźnik przekracza normę, woda nie spełnia wymagań jakościowych.

Dopuszczalna zawartość siarczanów wynosi 250 mg/l, a wynik analizy to 255 mg/l. Oznacza to przekroczenie normy.

Tak. Zakres dopuszczalny wynosi od 6,5 do 9,5, więc pH 6,6 mieści się w normie.

Nie. Wartość dopuszczalna wynosi 200 µg/l, więc wynik 189 µg/l jest niższy od limitu.

Nie. Dopuszczalna wartość manganu wynosi 50 µg/l, a wynik 46 µg/l nie przekracza tej granicy.

Trzeba sprawdzać jednostki, zakresy dopuszczalne oraz to, czy wynik rzeczywiście przekracza limit. Wynik bliski normie, ale niższy od niej, nie jest przekroczeniem.

Tak. Jeżeli choć jeden badany parametr przekracza wartość dopuszczalną, woda nie spełnia wymagań w zakresie jakości wody do spożycia.

Należy od stężenia początkowego odjąć stężenie końcowe, wynik podzielić przez stężenie początkowe i pomnożyć przez 100%. Wzór: ((Cp - Ck) / Cp) × 100%.

Stężenie spadło z 200 µg/m³ do 20 µg/m³, czyli o 180 µg/m³. Obliczenie: 180 / 200 × 100% = 90%.

Stężenie początkowe oznacza ilość zanieczyszczenia przed oczyszczaniem, a stężenie końcowe po przejściu przez urządzenie oczyszczające, np. cyklon.

Cyklon służy do odpylania gazów, czyli oddzielania cząstek pyłu od strumienia gazu. Działa głównie dzięki sile odśrodkowej.

Jednostka µg/m³ oznacza mikrogramy substancji w jednym metrze sześciennym gazu lub powietrza. Służy do wyrażania bardzo małych stężeń zanieczyszczeń.

Nie, jeśli stężenie początkowe i końcowe podano w tej samej jednostce. Procentowa redukcja zależy od proporcji między wartościami, a nie od samej jednostki.