Pytania pomocnicze - CHM.05

Luźny grunt ma małą spoistość, dlatego jego cząstki łatwo przemieszczają się pod wpływem ciężaru, drgań lub obciążenia przy krawędzi wykopu. Może to doprowadzić do nagłego zasypania pracownika.

Nie. Niski poziom wód gruntowych zmniejsza ryzyko zalania, ale nadal pozostaje ryzyko osunięcia się ścian wykopu, zwłaszcza w gruncie luźnym.

Stosuje się obudowy, rozparcia, skarpowanie ścian oraz zakaz obciążania krawędzi wykopu urobkiem lub ciężkim sprzętem.

Urobek zwiększa nacisk na ściany wykopu. Może to przyspieszyć ich odspojenie i spowodować zasypanie osoby pracującej na dole.

Kontrola jest szczególnie ważna po opadach deszczu, przerwach w pracy, wibracjach od maszyn oraz po zauważeniu pęknięć lub obsypywania się gruntu.

W treści podano niski stan wód gruntowych, więc ryzyko zalania nie jest najważniejsze. Kluczową informacją jest luźny grunt, który wskazuje na możliwość osunięcia ścian wykopu.

Palnik gazowy daje otwarty płomień, który może zapalić pary cieczy palnej. Pary te mogą tworzyć z powietrzem mieszaniny wybuchowe.

Pary mogą rozprzestrzeniać się poza naczynie i zapalić się od płomienia, iskry lub gorącej powierzchni. Szczególnie niebezpieczne są w słabo wentylowanych pomieszczeniach.

Zwykle stosuje się łaźnie wodne, parowe lub odpowiednie łaźnie elektryczne. Ważne jest unikanie otwartego płomienia i praca pod sprawnym wyciągiem.

Temperatura wrzenia to temperatura, w której ciecz intensywnie przechodzi w stan pary. Temperatura zapłonu to najniższa temperatura, przy której pary cieczy mogą zapalić się od źródła zapłonu.

Wyciąg usuwa pary substancji z miejsca pracy i zmniejsza ich stężenie w powietrzu. Ogranicza to ryzyko zatrucia, zapłonu i wybuchu.

Należy usunąć otwarty ogień, iskry, rozgrzane powierzchnie oraz niesprawne urządzenia elektryczne. Ważne jest też unikanie elektryczności statycznej.

Znak nakazu BHP jest najczęściej okrągły, ma niebieskie tło i biały piktogram. Informuje, że określone działanie jest obowiązkowe.

Oznacza obowiązek noszenia hełmu lub kasku ochronnego. Stosuje się go w miejscach, gdzie występuje ryzyko urazu głowy.

Na budowach, w wykopach, zakładach przemysłowych, oczyszczalniach ścieków, kanałach technicznych oraz przy pracach z ryzykiem spadających przedmiotów.

Znak nakazu wskazuje czynność obowiązkową, np. założenie kasku. Znak zakazu informuje, czego nie wolno robić, np. zakaz palenia.

Mogą to być kaski ochronne, okulary, rękawice, maski, obuwie ochronne, odzież ochronna lub ochronniki słuchu.

Kask chroni głowę przed urazami mechanicznymi, np. uderzeniem, spadającym przedmiotem lub kontaktem z elementami konstrukcji.

Nie usuwa zanieczyszczenia, tylko zwiększa jego objętość i mobilność. Może też zwiększyć zagrożenie pożarowe oraz ryzyko przedostania się substancji do kanalizacji, gruntu lub wód.

Stosuje się sorbenty, np. piasek, trociny lub sorbenty przemysłowe, a następnie mechanicznie zbiera zanieczyszczony materiał. Ważne jest także zabezpieczenie odpływów kanalizacyjnych.

Tak, piasek może ograniczyć rozprzestrzenianie się oleju i ułatwić jego zebranie. Po użyciu staje się odpadem zanieczyszczonym substancją ropopochodną.

Tak, trociny mogą pochłaniać olej, choć w praktyce bezpieczniejsze i skuteczniejsze bywają specjalistyczne sorbenty. Zużyte trociny należy zebrać i potraktować jako odpad niebezpieczny.

Polega na fizycznym zebraniu oleju lub mieszaniny oleju z sorbentem za pomocą łopat, zgarniaczy, zamiatarek, pomp lub innych urządzeń. Celem jest usunięcie substancji z powierzchni drogi.

Olej może przedostać się kanalizacją do oczyszczalni, wód powierzchniowych lub gruntu. Może powodować skażenie środowiska i zakłócać procesy oczyszczania ścieków.

Zużyty sorbent należy zebrać do odpowiednich pojemników i przekazać uprawnionemu odbiorcy odpadów. Zwykle traktuje się go jako odpad niebezpieczny, ponieważ zawiera substancje ropopochodne.

Porosty pobierają wodę i substancje bezpośrednio z atmosfery, dlatego łatwo kumulują zanieczyszczenia. Nie mają dobrze rozwiniętych mechanizmów ochronnych przed gazami, np. SO₂.

Może świadczyć o silnym zanieczyszczeniu powietrza, zwłaszcza związkami siarki. Taki obszar określa się czasem jako pustynię porostową.

Skala porostowa polega na ocenie jakości powietrza na podstawie obecności i rodzaju porostów. Gatunki bardziej wrażliwe występują tylko tam, gdzie powietrze jest czystsze.

Porosty są klasycznie wykorzystywane do oceny zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem siarki i innymi związkami siarki.

Bioindykator pokazuje stan środowiska przez reakcję organizmu, np. zanik lub zmianę liczebności. Przyrząd pomiarowy podaje zwykle konkretną wartość fizyczną lub chemiczną.

Szybko reagują na przekroczenie dopuszczalnego poziomu danego czynnika. Ich obecność lub brak może wskazywać na jakość środowiska.

Tak, mchy mogą być używane do oceny niektórych zanieczyszczeń, np. metali ciężkich. W pytaniach o związki siarki i powietrze najczęściej poprawną odpowiedzią są jednak porosty.

Sonometr służy do pomiaru poziomu dźwięku, czyli hałasu, w środowisku. Używa się go np. przy ocenie hałasu drogowego, przemysłowego i komunalnego.

Wynik pomiaru hałasu podaje się najczęściej w decybelach, czyli dB. W pomiarach środowiskowych często stosuje się zapis dB(A), uwzględniający czułość ludzkiego ucha.

Sonometr mierzy poziom dźwięku, a anemometr mierzy prędkość wiatru. Są to urządzenia stosowane do zupełnie różnych wielkości fizycznych.

Kalibracja pozwala sprawdzić, czy urządzenie wskazuje prawidłowe wartości. Bez niej wynik pomiaru może być niewiarygodny.

LAeq to uśredniony energetycznie poziom hałasu w określonym czasie. Stosuje się go, gdy hałas zmienia się w trakcie pomiaru.

Pomiar mogą zakłócić silny wiatr, opady, przypadkowe dźwięki niezwiązane ze źródłem hałasu oraz niewłaściwe ustawienie mikrofonu.

Wysokość mikrofonu wpływa na zmierzony poziom dźwięku. Pomiar powinien odpowiadać warunkom, w których hałas oddziałuje na człowieka lub środowisko.

Punkt pomiarowy umieszcza się na wysokości 1,5 m nad poziomem terenu.

Do pomiaru używa się miernika poziomu dźwięku, często nazywanego sonometrem.

Osłona ogranicza zakłócenia powodowane przez wiatr, które mogłyby zawyżyć lub zafałszować wynik pomiaru.

Oznacza to, że powinien odzwierciedlać typowe warunki akustyczne badanego miejsca, a nie przypadkowe zakłócenia lokalne.

Tak. Ściany, ogrodzenia, skarpy lub inne przeszkody mogą odbijać albo tłumić dźwięk, zmieniając wynik pomiaru.

Ponieważ mają znane i stabilne pH. Dzięki temu można ustawić pH-metr tak, aby jego wskazania były zgodne z rzeczywistą wartością pH.

Najczęściej używa się buforów o pH 4,00, 7,00 i 10,00. Dobór zależy od zakresu pH badanych próbek.

Woda destylowana nie ma stabilnego pH i łatwo zmienia je pod wpływem dwutlenku węgla z powietrza. Nie jest więc wiarygodnym punktem odniesienia.

Polega na ustawieniu pH-metru przy użyciu dwóch roztworów buforowych, np. pH 7,00 i pH 4,00. Pozwala dokładniej mierzyć pH w określonym zakresie.

Bufory powinny obejmować zakres pH, w którym spodziewamy się wyniku próbki. Dla próbek kwaśnych stosuje się np. pH 7,00 i 4,00, a dla zasadowych pH 7,00 i 10,00.

Elektrodę należy płukać wodą destylowaną i delikatnie osuszać przed zanurzeniem w buforze. Nie powinno się wlewać zużytego buforu z powrotem do butelki.

Metoda Winklera służy do oznaczania stężenia tlenu rozpuszczonego w wodzie. Jest to klasyczna metoda miareczkowa.

Tlen rozpuszczony warunkuje życie organizmów wodnych i przebieg procesów samooczyszczania. Jego niski poziom może świadczyć o zanieczyszczeniu organicznym.

Najczęściej stosuje się jednostki mg O₂/l lub mg O₂/dm³. W praktyce są one równoważne.

Wraz ze wzrostem temperatury maleje rozpuszczalność tlenu w wodzie. Ciepłe wody są więc bardziej narażone na deficyt tlenowy.

BZT5 określa ilość tlenu zużywanego przez mikroorganizmy podczas rozkładu substancji organicznych w ciągu 5 dób. Im większe zanieczyszczenie organiczne, tym większe zużycie tlenu.

Próbka nie powinna być napowietrzona ani odgazowana podczas pobierania, ponieważ zmieniłoby to rzeczywistą zawartość tlenu rozpuszczonego.

Stężenie tlenu obniża rozkład materii organicznej, oddychanie organizmów wodnych, dopływ ścieków oraz słabe mieszanie wody.

Eutrofizacja to nadmierne wzbogacenie wód w substancje biogenne, głównie związki azotu i fosforu. Prowadzi do masowego rozwoju glonów i sinic oraz pogorszenia jakości wody.

Obumarłe glony i sinice są rozkładane przez mikroorganizmy tlenowe. Proces ten zużywa tlen rozpuszczony w wodzie, co może prowadzić do przyduchy i śnięcia ryb.

Największe znaczenie mają związki fosforu, np. fosforany, oraz związki azotu, np. azotany i amon. Mogą pochodzić ze ścieków, nawozów rolniczych i spływu powierzchniowego.

Typowe objawy to zakwit wody, zielone lub sinicowe zabarwienie, nieprzyjemny zapach, spadek przezroczystości oraz okresowe niedobory tlenu.

Samooczyszczanie to naturalne usuwanie lub rozkład zanieczyszczeń w wodzie. Eutrofizacja jest procesem degradującym jakość wody przez nadmiar substancji odżywczych.

Należy ograniczać dopływ związków azotu i fosforu, skutecznie oczyszczać ścieki, racjonalnie stosować nawozy oraz tworzyć strefy buforowe przy ciekach i zbiornikach.