Pytania pomocnicze - CHM.05
Ocena stanu środowiska, planowanie i realizacja zadań w ochronie środowiska - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 2029. Strona 30 z 32.
Czym są zjawiska antropogeniczne w ochronie środowiska?
Są to zjawiska i oddziaływania spowodowane działalnością człowieka. Przykładem jest emisja z domowych kotłowni, przemysłu, transportu lub rolnictwa.
Dlaczego emisja z domowych kotłowni jest źródłem antropogenicznym?
Powstaje w wyniku działalności człowieka, czyli ogrzewania budynków i spalania paliw. Nie jest procesem naturalnym, takim jak erupcja wulkanu czy ruchy geologiczne.
Jakie naturalne źródła mogą zanieczyszczać powietrze?
Do naturalnych źródeł należą erupcje wulkaniczne, pożary lasów wywołane naturalnie, burze pyłowe oraz emisje biologiczne. Nie wynikają one bezpośrednio z działalności człowieka.
Jakie zanieczyszczenia powstają podczas spalania paliw w domowych piecach?
Powstają głównie pyły zawieszone PM10 i PM2,5, tlenek węgla, dwutlenek siarki, tlenki azotu oraz WWA. Ich ilość rośnie przy spalaniu złej jakości paliw lub odpadów.
Jaki związek ma niska emisja ze smogiem zimowym?
Niska emisja z pieców i kotłowni jest jedną z głównych przyczyn smogu zimowego. Zanieczyszczenia kumulują się przy ziemi, szczególnie podczas mrozu, bezwietrznej pogody i inwersji temperatury.
Jak można ograniczyć zanieczyszczenie powietrza z domowych kotłowni?
Można wymieniać stare piece, stosować czystsze paliwa, podłączać budynki do sieci ciepłowniczej i poprawiać izolację cieplną budynków. Ważne jest też niewrzucanie odpadów do pieców.
Co oznacza wskaźnik OWO w badaniu ścieków?
OWO oznacza ogólną zawartość węgla w związkach organicznych obecnych w próbce. Im wyższe OWO, tym większe zanieczyszczenie substancjami organicznymi.
Dlaczego OWO jest związany z biologicznym oczyszczaniem ścieków?
W biologicznym oczyszczaniu mikroorganizmy rozkładają związki organiczne. Spadek OWO świadczy o zmniejszeniu ilości materii organicznej w ściekach.
Czym różni się oczyszczanie biologiczne od mechanicznego?
Oczyszczanie mechaniczne usuwa głównie większe zanieczyszczenia stałe, np. na kratach i osadnikach. Oczyszczanie biologiczne usuwa rozpuszczone i koloidalne związki organiczne dzięki mikroorganizmom.
Jaka jest różnica między OWO a BZT5?
OWO określa ilość węgla organicznego w próbce, a BZT5 ilość tlenu zużywanego przez mikroorganizmy do rozkładu substancji organicznych w ciągu 5 dób. Oba wskaźniki dotyczą zanieczyszczeń organicznych.
Co oznacza spadek wartości OWO po oczyszczaniu ścieków?
Oznacza, że część substancji organicznych została usunięta lub rozłożona. Jest to sygnał poprawnej pracy procesu oczyszczania, zwłaszcza biologicznego.
Jakie organizmy odpowiadają za biologiczne oczyszczanie ścieków?
Główną rolę pełnią bakterie, ale uczestniczą także pierwotniaki i inne mikroorganizmy. Tworzą one osad czynny lub błonę biologiczną.
Dlaczego w pytaniu egzaminacyjnym poprawna jest odpowiedź „biologiczną”?
OWO służy do oceny ilości substancji organicznych, które są usuwane przede wszystkim przez mikroorganizmy. Dlatego wskaźnik ten wiąże się z biologicznym oczyszczaniem ścieków.
Czym jest gaz składowiskowy?
Gaz składowiskowy powstaje podczas beztlenowego rozkładu odpadów organicznych. Składa się głównie z metanu i dwutlenku węgla.
Dlaczego gaz ze składowiska trzeba ujmować?
Ujmowanie gazu ogranicza ryzyko wybuchu, emisję metanu do atmosfery oraz uciążliwości zapachowe. Pozwala też wykorzystać gaz jako źródło energii.
Jakie elementy służą do odbioru gazu ze składowiska?
Do odbioru gazu stosuje się studnie odgazowujące, rury perforowane, przewody zbiorcze oraz instalacje do spalania lub energetycznego wykorzystania gazu.
Czym różni się system odgazowania od systemu odprowadzania odcieków?
System odgazowania odbiera gaz powstający w masie odpadów, a system odcieków zbiera zanieczyszczone wody przesączające się przez odpady. Odcieki odprowadza się zwykle z dna składowiska.
Dlaczego metan w gazie składowiskowym jest szczególnie istotny?
Metan jest gazem palnym i wybuchowym w mieszaninie z powietrzem. Jest też silnym gazem cieplarnianym.
Co można zrobić z ujętym gazem składowiskowym?
Gaz można spalić w pochodni albo wykorzystać energetycznie, np. do produkcji energii elektrycznej lub ciepła, jeśli jego ilość i jakość są wystarczające.
Dlaczego komunalnych osadów ściekowych nie wolno stosować na terenach zasilających zbiorniki wód powierzchniowych?
Ponieważ składniki osadów, zwłaszcza azot i fosfor, mogą spływać do wód i powodować ich zanieczyszczenie oraz eutrofizację. Istnieje też ryzyko przenoszenia metali ciężkich i mikroorganizmów chorobotwórczych.
Do jakich celów mogą być wykorzystywane komunalne osady ściekowe po spełnieniu wymagań prawnych?
Mogą być stosowane m.in. w rolnictwie, do rekultywacji gruntów, rekultywacji składowisk oraz uprawy roślin nieprzeznaczonych bezpośrednio do spożycia, jeśli spełniają normy sanitarne i chemiczne.
Jakie badania należy wykonać przed zastosowaniem komunalnych osadów ściekowych na gruncie?
Bada się skład osadów, w tym zawartość metali ciężkich, substancji biogennych oraz obecność organizmów chorobotwórczych. Ocenia się także właściwości gleby, np. odczyn pH i zawartość metali ciężkich.
Jakie zagrożenia środowiskowe wiążą się z niewłaściwym stosowaniem osadów ściekowych?
Najważniejsze zagrożenia to skażenie gleby metalami ciężkimi, zanieczyszczenie wód powierzchniowych i podziemnych, eutrofizacja oraz ryzyko sanitarne związane z patogenami.
Czym różni się stosowanie osadów ściekowych w rolnictwie od ich użycia do rekultywacji gruntów?
W rolnictwie osady mają poprawiać żyzność gleby i dostarczać składników pokarmowych roślinom. W rekultywacji służą głównie do odtworzenia warstwy biologicznie czynnej na terenach zdegradowanych.
Dlaczego substancje biogenne w osadach ściekowych mogą być jednocześnie korzystne i niebezpieczne?
Azot i fosfor poprawiają żyzność gleby, ale ich nadmiar może przedostawać się do wód. W wodach powodują nadmierny rozwój glonów i pogorszenie jakości ekosystemu.
Do czego służy separator tłuszczu w przydomowej oczyszczalni ścieków?
Separator tłuszczu zatrzymuje tłuszcze, oleje i część zawiesin przed dalszym etapem oczyszczania. Chroni instalację przed zatykaniem i pogorszeniem skuteczności oczyszczania.
Na jakiej zasadzie działa separator tłuszczu?
Działa na zasadzie różnicy gęstości. Tłuszcz jako lżejszy od wody wypływa na powierzchnię, a cięższe zanieczyszczenia opadają na dno.
Dlaczego tłuszcz w ściekach jest problemem dla oczyszczalni?
Tłuszcz może zatykać przewody, tworzyć kożuch i ograniczać pracę mikroorganizmów. Może też powodować nieprzyjemne zapachy i awarie instalacji.
Gdzie najczęściej montuje się separator tłuszczu w układzie oczyszczalni?
Najczęściej montuje się go przed osadnikiem gnilnym lub przed zasadniczym etapem oczyszczania. Dzięki temu tłuszcze nie trafiają do dalszych elementów instalacji.
Jakie elementy mogą występować w przydomowej oczyszczalni ścieków?
Typowe elementy to osadnik gnilny, separator tłuszczu, studzienka rozdzielcza, drenaż rozsączający lub inny układ oczyszczania biologicznego.
Jak należy eksploatować separator tłuszczu?
Należy regularnie usuwać zgromadzony tłuszcz i osady. Częstotliwość czyszczenia zależy od ilości i rodzaju dopływających ścieków.
Co oznacza wskaźnik BZT5?
BZT5 to biochemiczne zapotrzebowanie tlenu w ciągu 5 dób. Określa ilość tlenu zużywanego przez mikroorganizmy do rozkładu substancji organicznych w wodzie lub ściekach.
Dlaczego w badaniu BZT5 chodzi głównie o substancje organiczne?
Substancje organiczne mogą być rozkładane biologicznie przez mikroorganizmy. Podczas tego procesu zużywany jest tlen rozpuszczony w wodzie.
Co oznacza wysoka wartość BZT5 w ściekach?
Wysokie BZT5 świadczy o dużej ilości łatwo rozkładalnych zanieczyszczeń organicznych. Takie ścieki mogą silnie obniżać zawartość tlenu w odbiorniku wodnym.
Dlaczego oznaczenie BZT wykonuje się przez 5 dni?
Okres 5 dób jest standardowym czasem inkubacji próbki w badaniu BZT5. Pozwala porównać wyniki między różnymi próbkami i laboratoriami.
Jaka jest różnica między BZT5 a tlenem rozpuszczonym?
Tlen rozpuszczony to aktualna ilość tlenu obecna w wodzie. BZT5 informuje, ile tego tlenu zostanie zużyte na biologiczny rozkład substancji organicznych.
Dlaczego próbkę do badania BZT5 inkubuje się bez dostępu światła?
Brak światła ogranicza fotosyntezę, która mogłaby wytwarzać tlen i zafałszować wynik. Dzięki temu mierzy się głównie zużycie tlenu przez mikroorganizmy.
Czym różni się cofnięcie pozwolenia od jego wygaśnięcia?
Cofnięcie jest decyzją organu wynikającą np. z zagrożenia lub naruszeń. Wygaśnięcie oznacza ustanie obowiązywania pozwolenia z przyczyn formalnych, np. bezprzedmiotowości lub nieprowadzenia działalności.
Dlaczego zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi jest podstawą cofnięcia pozwolenia?
Ponieważ ochrona życia i zdrowia ludzi ma pierwszeństwo przed prawem podmiotu do korzystania ze środowiska. Organ może wtedy ograniczyć lub odebrać pozwolenie.
Czy zmiana osoby nadzorującej gospodarkę wodno-ściekową powoduje cofnięcie pozwolenia?
Nie. Sama zmiana osoby odpowiedzialnej organizacyjnie nie oznacza, że korzystanie z pozwolenia jest niebezpieczne lub niezgodne z prawem.
Jakie pozwolenia mogą dotyczyć wprowadzania zanieczyszczeń do środowiska?
Najczęściej są to pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, pozwolenia wodnoprawne dotyczące ścieków oraz pozwolenia zintegrowane.
Co powinien zrobić organ, gdy podmiot narusza warunki pozwolenia?
Organ może wezwać podmiot do usunięcia naruszeń, a w razie ich dalszego występowania ograniczyć lub cofnąć pozwolenie.
Dlaczego odpowiedź o bezprzedmiotowości pozwolenia jest myląca?
Bezprzedmiotowość dotyczy raczej stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia, a nie jego cofnięcia z powodu zagrożenia.
Jak dobrać właściwą stawkę opłaty z tabeli?
Należy odszukać w tabeli wiersz zgodny z rodzajem kotła, rodzajem paliwa oraz zakresem nominalnej mocy cieplnej kotła. Dopiero z tego wiersza odczytuje się stawkę jednostkową.
Dlaczego w tym zadaniu 30 ton można zapisać jako 30 Mg?
Ponieważ 1 tona metryczna jest równa 1 megagramowi, czyli 1 t = 1 Mg. Nie trzeba więc wykonywać dodatkowego przeliczenia liczbowego.
Jaki wzór stosuje się do obliczenia opłaty za emisję z jednostki spalonego paliwa?
Stosuje się wzór: opłata = ilość spalonego paliwa × stawka jednostkowa. Jednostki Mg skracają się, a wynik otrzymuje się w złotych.
Dlaczego poprawna odpowiedź wynosi 136,50 zł?
Dla kotła opalanego drewnem o mocy do 5 MW stawka wynosi 4,55 zł/Mg. Po pomnożeniu 30 Mg × 4,55 zł/Mg otrzymuje się 136,50 zł.
Co oznacza nominalna moc cieplna kotła?
To moc cieplna, z jaką kocioł jest zaprojektowany do pracy w normalnych warunkach. W zadaniach służy do wybrania właściwego przedziału stawek w tabeli.
Jakiego błędu należy unikać przy obliczaniu tej opłaty?
Nie wolno wybierać stawki dla innego paliwa niż podane w treści zadania. W tym przypadku należy użyć stawki dla drewna, a nie dla węgla, koksu czy oleju.
Czym są punktowe źródła emisji zanieczyszczeń?
Są to źródła, z których zanieczyszczenia są emitowane z konkretnego, możliwego do wskazania miejsca, np. z komina kotłowni, elektrociepłowni lub instalacji przemysłowej.
Dlaczego komunikacja nie została wliczona do emisji ze źródeł punktowych?
Komunikacja, czyli ruch pojazdów po drogach, jest źródłem liniowym. Emisja zachodzi wzdłuż trasy przejazdu, a nie z jednego punktowego emitora.
Jak obliczono emisję całkowitą pyłu ze źródeł punktowych w tym zadaniu?
Zsumowano emisje wszystkich źródeł poza komunikacją: 7 + 4 + 1811 + 6746 = 8568 Mg/rok.
Co oznacza jednostka Mg/rok?
Mg/rok oznacza megagramy na rok. Jeden megagram to jedna tona, więc 8568 Mg/rok to 8568 ton pyłu emitowanego w ciągu roku.
Jaka jest różnica między źródłem punktowym a liniowym?
Źródło punktowe emituje zanieczyszczenia z jednego miejsca, np. komina. Źródło liniowe emituje je wzdłuż linii, np. drogi, po której poruszają się pojazdy.
Jakiego błędu należy unikać przy sumowaniu emisji z tabeli?
Nie wolno automatycznie sumować wszystkich wartości z tabeli. Trzeba najpierw sprawdzić, których rodzajów źródeł dotyczy pytanie.
Dlaczego odpowiedź 8595 Mg nie jest poprawna?
Wartość 8595 Mg powstaje po dodaniu także emisji z komunikacji: 8568 + 27. Komunikacja nie jest jednak źródłem punktowym, lecz liniowym.
Dlaczego podczas pracy z kwasami konieczne są okulary ochronne?
Okulary chronią oczy przed rozpryskami kwasu. Kontakt kwasu z okiem może spowodować ciężkie uszkodzenia, a nawet utratę wzroku.
Jaką funkcję pełni fartuch kwasoodporny?
Fartuch kwasoodporny chroni odzież i ciało przed przypadkowym polaniem kwasem. Powinien być wykonany z materiału odpornego na substancje żrące.
Dlaczego rękawice są wymagane przy pracy z kwasami?
Rękawice zabezpieczają dłonie przed oparzeniem chemicznym. Muszą być dobrane do rodzaju kwasu, ponieważ nie każdy materiał jest odporny na każdą substancję.
Czy nakrycie głowy zawsze jest potrzebne podczas pracy z kwasem?
Nie. Nakrycie głowy nie jest standardowym środkiem ochrony przy pracy z kwasami, chyba że wynika to z dodatkowych zagrożeń na stanowisku pracy.
Co należy zrobić w przypadku oblania skóry kwasem?
Należy natychmiast spłukiwać skażone miejsce dużą ilością wody i zdjąć zanieczyszczoną odzież. Następnie trzeba zgłosić wypadek i skorzystać z pomocy medycznej.
Jakie informacje o środkach ochrony można znaleźć w karcie charakterystyki substancji?
Karta charakterystyki podaje wymagane środki ochrony indywidualnej, zagrożenia substancji, zasady pierwszej pomocy oraz sposób bezpiecznego magazynowania i postępowania w razie awarii.