Pytania pomocnicze - ELE.01
Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 2632.
Strona 36 z 40.
Dlaczego przed otwarciem drzwi rozdzielnicy należy wyłączyć napięcie?
Po otwarciu rozdzielnicy można uzyskać dostęp do części czynnych znajdujących się pod napięciem. Wyłączenie zasilania ogranicza ryzyko porażenia prądem i zwarcia.
Jaka czynność powinna być wykonana jako pierwsza przy przeglądzie instalacji wymagającym otwarcia rozdzielnicy?
W pierwszej kolejności należy wyłącznikiem głównym wyłączyć napięcie zasilające. Dopiero potem wykonuje się dalsze czynności zabezpieczające.
Czy samo wyłączenie wyłącznika głównego zawsze wystarcza do bezpiecznej pracy?
Nie zawsze. Po wyłączeniu należy zwykle zabezpieczyć aparat przed ponownym załączeniem i sprawdzić brak napięcia.
Na czym polega zabezpieczenie przed niepożądanym załączeniem?
Polega na uniemożliwieniu przypadkowego ponownego włączenia zasilania, np. przez blokadę wyłącznika, kłódkę lub tabliczkę ostrzegawczą.
Dlaczego uziemienie stojana silnika nie jest pierwszą czynnością przy takim przeglądzie?
Najpierw trzeba odłączyć napięcie zasilające. Uziemianie wykonuje się tylko w określonych sytuacjach i nie zastępuje wyłączenia zasilania.
Jaka jest różnica między oględzinami a pomiarami instalacji elektrycznej?
Oględziny polegają głównie na wzrokowej ocenie stanu instalacji, połączeń, osłon i oznaczeń. Pomiary wymagają użycia przyrządów i potwierdzają parametry elektryczne instalacji.
Po co sprawdza się brak napięcia po wyłączeniu zasilania?
Sprawdzenie braku napięcia potwierdza, że odłączony obwód rzeczywiście nie jest zasilany. Chroni to przed skutkami uszkodzenia aparatu łączeniowego lub błędnej identyfikacji obwodu.
Na czym polega pośredni pomiar natężenia prądu?
Pośredni pomiar prądu polega na zastosowaniu przekładnika prądowego, który zamienia duży prąd obwodu głównego na mniejszy prąd doprowadzany do amperomierza, np. 5 A lub 1 A.
Dlaczego amperomierza w układzie z przekładnikiem prądowym nie wolno demontować podczas pracy układu?
Demontaż amperomierza może rozewrzeć obwód wtórny przekładnika prądowego. Wtedy na jego zaciskach może pojawić się wysokie napięcie grożące przebiciem izolacji i porażeniem.
Co oznacza przebicie izolacji w instalacji elektrycznej?
Przebicie izolacji to utrata jej właściwości ochronnych, przez co prąd może popłynąć niekontrolowaną drogą, np. przez obudowę urządzenia lub ciało człowieka.
Jak należy przygotować układ pomiarowy do bezpiecznego demontażu amperomierza?
Należy wyłączyć zasilanie, zabezpieczyć obwód przed przypadkowym załączeniem, sprawdzić brak napięcia oraz postępować zgodnie z instrukcją pracy przy przekładnikach prądowych.
Jakie jest podstawowe zagrożenie dla człowieka przy pracy pod napięciem w rozdzielnicy?
Podstawowym zagrożeniem jest porażenie prądem elektrycznym, które może spowodować skurcze mięśni, oparzenia, zaburzenia rytmu serca, a nawet śmierć.
Czym różni się bezpośredni pomiar prądu od pośredniego?
W pomiarze bezpośrednim amperomierz jest włączony bezpośrednio w mierzony obwód. W pomiarze pośrednim stosuje się przekładnik prądowy, a amperomierz mierzy prąd w jego obwodzie wtórnym.
Dlaczego w rozdzielnicach przemysłowych często stosuje się przekładniki prądowe?
Ponieważ w obwodach głównych płyną duże prądy, których nie można bezpiecznie i praktycznie mierzyć zwykłym amperomierzem. Przekładnik umożliwia pomiar mniejszego, proporcjonalnego prądu.
Dlaczego podczas impregnowania uzwojeń potrzebna jest wentylacja wyciągowa?
Podczas impregnacji mogą wydzielać się opary lakierów, żywic i rozpuszczalników. Wentylacja wyciągowa usuwa je ze strefy pracy i ogranicza zagrożenie dla zdrowia oraz ryzyko pożaru.
Jaki jest główny cel impregnowania uzwojeń silnika elektrycznego?
Impregnacja wzmacnia izolację uzwojeń, chroni je przed wilgocią i zmniejsza drgania przewodów. Dzięki temu zwiększa trwałość naprawionego silnika.
Dlaczego oświetlenie z układem antystroboskopowym nie jest najważniejszym wyposażeniem przy impregnacji uzwojeń?
Oświetlenie antystroboskopowe jest ważne głównie przy obserwacji wirujących elementów maszyn. Przy impregnacji uzwojeń największym zagrożeniem są opary chemiczne, więc potrzebny jest wyciąg.
Dlaczego suwnica o udźwigu 500 kg nie jest konieczna przy silnikach o mocy do 4,5 kW?
Silniki o takiej mocy zwykle nie wymagają ciężkiego transportu suwnicą o dużym udźwigu. Pytanie dotyczy zagrożeń chemicznych na stanowisku impregnacji, a nie transportu ciężkich maszyn.
Do czego służy chodnik elektroizolacyjny i dlaczego nie jest odpowiedzią w tym pytaniu?
Chodnik elektroizolacyjny chroni pracownika przed porażeniem prądem przez izolację od podłoża. Przy impregnowaniu uzwojeń kluczowe jest jednak usuwanie oparów, a nie praca pod napięciem.
Jakie substancje mogą powodować zagrożenie podczas impregnacji uzwojeń?
Zagrożenie mogą powodować lakiery elektroizolacyjne, żywice, rozcieńczalniki i rozpuszczalniki. Ich opary mogą być szkodliwe, drażniące lub łatwopalne.
Jakie środki ochrony indywidualnej mogą być potrzebne przy impregnowaniu uzwojeń?
Stosuje się m.in. rękawice ochronne, okulary ochronne, odzież roboczą, a w razie potrzeby ochronę dróg oddechowych. Dobór zależy od karty charakterystyki używanego impregnatu.
Dlaczego przy pracy z podnośnika hydraulicznego stosuje się szelki bezpieczeństwa?
Ponieważ pracownik wykonuje pracę na wysokości i istnieje ryzyko upadku z kosza podnośnika. Szelki z linką ograniczają skutki upadku lub mu zapobiegają.
Czy buty z gumową podeszwą chronią przed upadkiem z wysokości?
Nie. Mogą zmniejszać ryzyko poślizgu lub częściowo izolować od podłoża, ale nie zabezpieczają pracownika przed wypadnięciem z podnośnika.
Do czego powinna być przypięta linka zabezpieczająca szelek?
Do wyznaczonego punktu kotwiczenia przewidzianego przez producenta podnośnika lub stanowiska pracy. Nie należy przypinać jej do przypadkowych elementów.
Jakie zagrożenie jest najważniejsze w opisanej pracy przy lampach ulicznych?
Najważniejsze jest ryzyko upadku z wysokości podczas pracy w koszu podnośnika. Dlatego kluczowym środkiem ochrony są szelki z linką zabezpieczającą.
Czy okulary ochronne mogą być potrzebne przy wymianie źródeł światła?
Mogą być przydatne, np. przy ryzyku odprysków szkła, ale nie rozwiązują głównego zagrożenia w tym pytaniu, czyli pracy na wysokości.
Kiedy praca jest traktowana jako praca na wysokości?
Gdy pracownik wykonuje czynności na powierzchni znajdującej się powyżej poziomu podłogi lub ziemi i występuje ryzyko upadku. Typowym przykładem jest praca z kosza podnośnika.
Czym różni się ochrona podstawowa od ochrony dodatkowej przeciwporażeniowej?
Ochrona podstawowa chroni przed dotykiem części czynnych w normalnych warunkach pracy, np. przez izolację roboczą lub osłony. Ochrona dodatkowa działa w razie uszkodzenia, np. przez szybkie wyłączenie zasilania.
Dlaczego izolacja robocza nie jest odpowiedzią w tym pytaniu?
Izolacja robocza należy do środków ochrony przed dotykiem bezpośrednim, czyli ochrony podstawowej. Pytanie dotyczy ochrony dodatkowej w czasie eksploatacji sieci.
Jak działa szybkie wyłączenie napięcia?
Po wystąpieniu uszkodzenia, np. zwarcia do obudowy, zabezpieczenie automatycznie odłącza zasilanie. Skraca to czas występowania niebezpiecznego napięcia dotykowego.
Jakie urządzenia mogą realizować samoczynne wyłączenie zasilania?
Mogą to być bezpieczniki topikowe, wyłączniki nadprądowe oraz wyłączniki różnicowoprądowe. Ich zadaniem jest szybkie przerwanie obwodu przy uszkodzeniu.
Jaki związek ma impedancja pętli zwarciowej z ochroną przez szybkie wyłączenie?
Impedancja pętli zwarciowej wpływa na wartość prądu zwarciowego. Jeśli jest zbyt duża, zabezpieczenie może nie zadziałać w wymaganym czasie.
Dlaczego przewód ochronny PE jest ważny dla tej ochrony?
Przewód PE zapewnia drogę przepływu prądu uszkodzeniowego. Dzięki temu zabezpieczenie może wykryć uszkodzenie i odłączyć zasilanie.
Czy bariery ochronne są ochroną dodatkową?
Nie. Bariery ochronne ograniczają dostęp do części czynnych i są środkiem ochrony podstawowej przed dotykiem bezpośrednim.
Dlaczego przewód uziemiający ochronnika przepięciowego powinien mieć jak najmniejszą rezystancję?
Mała rezystancja umożliwia szybkie odprowadzenie prądu przepięciowego do ziemi. Dzięki temu zmniejsza się napięcie, które mogłoby uszkodzić chronione urządzenia.
Jak długość przewodu uziemiającego wpływa na skuteczność ochronnika przepięciowego?
Im krótszy przewód, tym mniejsza jego impedancja podczas przepięcia. Zbyt długi przewód powoduje większy spadek napięcia i pogarsza ochronę.
Dlaczego bardzo mały przekrój przewodu uziemiającego jest niekorzystny?
Mały przekrój zwiększa rezystancję przewodu i może ograniczać przepływ dużego prądu impulsowego. Może też prowadzić do przegrzewania przewodu.
Czy w przewodzie uziemiającym ochronnika przepięciowego powinno się montować dławik?
Nie. Dławik zwiększa impedancję obwodu, a w ochronie przepięciowej dąży się do jak najłatwiejszego odprowadzenia prądu przepięciowego.
Jaka jest rola ochronnika przepięciowego w instalacji domowej?
Ochronnik przepięciowy ogranicza chwilowe wzrosty napięcia do wartości bezpieczniejszej dla urządzeń. Nadmiar energii przepięcia kieruje do przewodu ochronnego lub uziemienia.
Czym różni się rezystancja uziemienia od rezystancji przewodu uziemiającego?
Rezystancja uziemienia dotyczy połączenia uziomu z ziemią. Rezystancja przewodu uziemiającego dotyczy samego przewodu łączącego ochronnik z szyną PE lub uziomem.
Dlaczego połączenia ochronnika przepięciowego powinny być wykonane starannie?
Luźne, skorodowane lub źle dokręcone zaciski zwiększają rezystancję połączenia. To obniża skuteczność ochrony i może powodować nagrzewanie się połączeń.
Dlaczego najpierw należy uwolnić poszkodowanego spod działania prądu?
Dopóki poszkodowany ma kontakt ze źródłem napięcia, prąd nadal może przepływać przez jego ciało. Dotknięcie go bez odłączenia zasilania grozi porażeniem ratownika.
Jak bezpiecznie przerwać działanie prądu na poszkodowanego?
Najlepiej wyłączyć zasilanie wyłącznikiem, wyciągnąć wtyczkę lub odłączyć zabezpieczenie. Jeśli to niemożliwe, należy odsunąć przewód lub poszkodowanego materiałem izolacyjnym, np. suchym drewnem.
Czego nie wolno robić podczas udzielania pomocy osobie rażonej prądem?
Nie wolno dotykać poszkodowanego gołymi rękami, jeśli nadal znajduje się pod napięciem. Nie należy też używać mokrych przedmiotów ani metalowych narzędzi.
Co należy zrobić po odłączeniu poszkodowanego od prądu?
Trzeba ocenić przytomność i oddech poszkodowanego oraz wezwać pomoc. Jeśli nie oddycha prawidłowo, należy rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową.
Kiedy wykonuje się resuscytację krążeniowo-oddechową po porażeniu prądem?
RKO wykonuje się wtedy, gdy poszkodowany jest nieprzytomny i nie oddycha prawidłowo. Nie jest to pierwsza czynność, jeśli osoba nadal znajduje się pod działaniem prądu.
Jak uszkodzona izolacja robocza może doprowadzić do porażenia?
Uszkodzona izolacja może spowodować pojawienie się napięcia na częściach dostępnych urządzenia. Dotknięcie takiego elementu może zamknąć obwód przez ciało człowieka.
Co oznacza określenie „bocznikowy” w nazwie silnika?
Oznacza, że uzwojenie wzbudzenia jest połączone równolegle, czyli bocznikowo, z uzwojeniem twornika.
Dlaczego silnik bocznikowy zalicza się do silników prądu stałego?
Ponieważ jego twornik i uzwojenie wzbudzenia są zasilane prądem stałym. Jest to jedna z odmian silników DC.
Czym różni się silnik bocznikowy od silnika szeregowego prądu stałego?
W silniku bocznikowym uzwojenie wzbudzenia jest połączone równolegle z twornikiem, a w silniku szeregowym — szeregowo. Powoduje to inne właściwości rozruchowe i regulacyjne.
Jaką prędkość obrotową ma silnik bocznikowy przy zmianach obciążenia?
Silnik bocznikowy utrzymuje dość stałą prędkość obrotową. Przy wzroście obciążenia prędkość zwykle maleje tylko nieznacznie.
Czy silnik bocznikowy jest silnikiem synchronicznym?
Nie. Silnik synchroniczny należy do maszyn prądu przemiennego, natomiast silnik bocznikowy jest maszyną prądu stałego.
Gdzie stosuje się silniki bocznikowe?
Stosuje się je w napędach wymagających względnie stałej prędkości obrotowej, np. w niektórych obrabiarkach, wentylatorach lub układach regulowanych prądu stałego.
Co oznacza zdolność łączeniowa łącznika elektrycznego?
Jest to zdolność łącznika do bezpiecznego załączania, przewodzenia i wyłączania prądu przy określonym napięciu i warunkach pracy.
Dlaczego stycznik zalicza się do rozłączników?
Ponieważ stycznik może załączać i wyłączać obwód pod obciążeniem, czyli podczas przepływu prądu roboczego.
Czym różni się rozłącznik od odłącznika?
Rozłącznik może rozłączać prąd roboczy pod obciążeniem. Odłącznik służy głównie do izolacyjnego odłączenia obwodu i nie powinien rozłączać prądu obciążenia.
Czym różni się rozłącznik od wyłącznika?
Rozłącznik rozłącza prądy robocze, natomiast wyłącznik może wyłączać także prądy zakłóceniowe, na przykład zwarciowe.
Jaką funkcję pełni stycznik w układach sterowania silników?
Stycznik umożliwia zdalne i częste załączanie oraz wyłączanie silnika. Jego cewka jest sterowana z obwodu sterowniczego, a styki główne łączą obwód mocy.
Dlaczego bezpiecznik nie jest właściwą odpowiedzią w tym pytaniu?
Bezpiecznik nie jest łącznikiem roboczym do normalnego załączania i wyłączania odbiornika. Jego głównym zadaniem jest zabezpieczenie obwodu przed skutkami przeciążenia lub zwarcia.
Czy stycznik służy do ochrony zwarciowej obwodu?
Nie. Stycznik służy do łączenia obwodu roboczego, a ochronę zwarciową zapewniają inne aparaty, np. bezpieczniki lub wyłączniki nadprądowe.
Jak obliczyć prędkość synchroniczną silnika indukcyjnego?
Należy zastosować wzór `ns = 60 · f / p`, gdzie `f` to częstotliwość zasilania, a `p` to liczba par biegunów.
Dlaczego wirnik silnika indukcyjnego obraca się wolniej niż pole magnetyczne stojana?
Ponieważ do indukowania prądu w wirniku potrzebna jest różnica prędkości między polem wirującym a wirnikiem. Ta różnica nazywa się poślizgiem.
Jak zamienić poślizg podany w procentach na wartość do wzoru?
Poślizg procentowy należy podzielić przez 100. Na przykład 20% to `s = 0,2`.
Jaka jest prędkość synchroniczna silnika o 3 parach biegunów zasilanego napięciem 50 Hz?
Wynosi `ns = 60 · 50 / 3 = 1000 obr/min`.
Jak obliczyć rzeczywistą prędkość obrotową wirnika przy znanym poślizgu?
Stosuje się wzór `n = ns · (1 - s)`, gdzie `ns` to prędkość synchroniczna, a `s` to poślizg.
Jak liczba par biegunów wpływa na prędkość synchroniczną silnika?
Im większa liczba par biegunów, tym mniejsza prędkość synchroniczna. Zależność jest odwrotnie proporcjonalna.