Pytania pomocnicze - ELE.01

Przewody instalacyjne, np. YDYp, są przeznaczone do układania na stałe. Przy częstym zginaniu, przesuwaniu lub drganiach mogą ulec uszkodzeniu mechanicznemu.

Przewód oponowy ma elastyczną i odporną powłokę zewnętrzną, która chroni żyły przed uszkodzeniami mechanicznymi. Nadaje się do urządzeń przenośnych i ruchomych.

Oznaczenie żo informuje, że przewód ma żyłę ochronną zielono-żółtą. Służy ona do połączenia urządzenia z przewodem ochronnym PE.

ALYd jest przewodem aluminiowym jednodrutowym, a więc ma małą odporność na wielokrotne zginanie. Jest przeznaczony raczej do połączeń stałych.

Przewód giętki ma żyły wielodrutowe, dzięki czemu dobrze znosi zginanie. Przewód jednodrutowy jest sztywniejszy i powinien być stosowany głównie w instalacjach stałych.

Ma to znaczenie przy zasilaniu maszyn, elektronarzędzi, urządzeń warsztatowych i odbiorników pracujących w pobliżu silników lub mechanizmów drgających.

Na początku wirnik stoi, więc poślizg jest maksymalny, a silnik zachowuje się jak silnie obciążony transformator. Powoduje to pobór prądu znacznie większego od prądu znamionowego.

Napięcie na każdym uzwojeniu jest mniejsze niż przy połączeniu w trójkąt. W sieci 400 V wynosi około 230 V na uzwojenie.

Po rozpędzeniu silnika przełącza się go w trójkąt, aby uzwojenia otrzymały napięcie znamionowe i silnik mógł pracować z pełną mocą.

Moment rozruchowy maleje około trzykrotnie. Dlatego metoda ta nie nadaje się do rozruchu maszyn wymagających dużego momentu od samego startu.

Nadaje się do napędów startujących z małym obciążeniem, np. pomp, wentylatorów, sprężarek odciążonych przy starcie lub obrabiarek uruchamianych bez obciążenia.

Silnik powinien mieć sześć zacisków uzwojeń: U1, V1, W1 oraz U2, V2, W2. Pozwala to przełączać uzwojenia między gwiazdą i trójkątem.

Nie. Jego zadaniem jest ograniczenie prądu rozruchowego, a nie poprawa sprawności silnika podczas normalnej pracy.

W trójkącie koniec jednego uzwojenia jest połączony z początkiem następnego, np. U1-W2, V1-U2, W1-V2. Nie występuje jeden wspólny punkt połączenia końców uzwojeń.

Decyduje kolejność faz zasilających uzwojenia stojana. Zmiana kolejności faz zmienia kierunek wirującego pola magnetycznego.

Należy zamienić miejscami dwa dowolne przewody fazowe zasilające silnik. Zamiana dwóch faz powoduje odwrócenie kierunku obrotów.

Nie. Sposób skojarzenia uzwojeń wpływa m.in. na napięcia i prądy uzwojeń, ale kierunek obrotów zależy od kolejności faz.

Początki uzwojeń oznacza się jako U1, V1, W1, a końce jako U2, V2, W2. Te oznaczenia pozwalają poprawnie wykonać połączenie w gwiazdę lub trójkąt.

Uzwojenia są połączone kolejno w zamknięty obwód, więc nie powstaje jeden wspólny punkt wszystkich końców uzwojeń. Punkt wspólny jest charakterystyczny dla połączenia w gwiazdę.

Najpierw należy sprawdzić mostki uzwojeń, czyli czy jest gwiazda czy trójkąt. Następnie trzeba ocenić kolejność faz i porównać ją z kierunkiem obrotów zaznaczonym na rysunku.

Odłącznik służy do odizolowania części obwodu i zapewnienia widocznej przerwy izolacyjnej. Nie jest przeznaczony do samoczynnego wyłączania przeciążeń ani zwarć.

Odłącznik zwykle nie ma układu skutecznego gaszenia łuku elektrycznego. Rozłączanie prądu roboczego mogłoby spowodować niebezpieczny łuk i uszkodzenie urządzenia.

Odłącznik zapewnia przerwę izolacyjną i służy głównie do separacji obwodu. Wyłącznik może załączać i wyłączać prądy robocze, a odpowiednie wyłączniki także prądy zwarciowe.

Odłącznik rozłącza obwód mechanicznie, zwykle ręcznie, ale nie działa samoczynnie przy przeciążeniu. Bezpiecznik samoczynnie przerywa obwód po przekroczeniu dopuszczalnego prądu.

Oznacza fizyczne rozdzielenie styków, które można potwierdzić wzrokowo. Jest to ważny warunek bezpieczeństwa przy pracach bez napięcia.

Najpierw należy wyłączyć wyłącznik, który przerywa prąd roboczy. Dopiero potem otwiera się odłącznik, aby uzyskać widoczną przerwę izolacyjną.

Do samoczynnego wyłączania prądów zwarciowych służą m.in. bezpieczniki, wyłączniki nadprądowe i wyłączniki mocy. Odłącznik nie pełni tej funkcji zabezpieczeniowej.

To aparat zabezpieczający obwód przed zbyt dużym prądem. Wyłącza zasilanie przy przeciążeniu lub zwarciu.

Takie zwarcie tworzy obwód o bardzo małej impedancji, więc płynie duży prąd zwarciowy. Wyłącznik wykrywa ten nadmierny prąd i odłącza obwód.

Nie. Do ochrony przed przepięciami stosuje się ograniczniki przepięć, a nie wyłączniki nadmiarowoprądowe.

Przeciążenie to przepływ prądu większego od dopuszczalnego przez dłuższy czas, np. przez zbyt wiele odbiorników. Zwarcie to nagłe połączenie punktów o różnych potencjałach, powodujące bardzo duży prąd.

Przerwanie przewodu neutralnego zwykle nie powoduje wzrostu prądu w chronionym obwodzie. Wyłącznik nadmiarowoprądowy reaguje na nadmierny prąd, a nie na sam brak ciągłości przewodu N.

Nie zawsze. Zwarcie N-PE zwykle nie powoduje tak dużego prądu jak zwarcie L-N; częściej może być wykrywane przez wyłącznik różnicowoprądowy, jeśli występuje prąd różnicowy.

Zależy między innymi od wartości prądu zwarciowego i impedancji pętli zwarciowej. Prąd musi być wystarczająco duży, aby zabezpieczenie wyłączyło obwód w wymaganym czasie.

Praska zapewnia odpowiedni nacisk i właściwy kształt zacisku. Zwykłe szczypce mogą uszkodzić końcówkę lub wykonać połączenie o zbyt dużej rezystancji.

Dobór zależy od przekroju przewodu, typu końcówki, materiału żyły oraz wymaganej matrycy zaciskowej. Narzędzie musi być przeznaczone do danego zakresu przekrojów.

Powinna mocno trzymać przewód, nie mieć pęknięć i zapewniać dobry styk elektryczny. Połączenie nie może się luzować ani nadmiernie nagrzewać.

Klucz dynamometryczny służy do dokręcania śrub i zacisków z określonym momentem. Nie służy do zaciskania końcówek na przewodach.

Szczypce boczne są przeznaczone głównie do cięcia przewodów. Ich użycie do zaciskania może przeciąć żyły lub wykonać nietrwałe połączenie.

Należy zdjąć izolację na odpowiednią długość, nie uszkadzając żył. Następnie wprowadza się żyłę do tulei końcówki i zaciska właściwą praską.

Połączenie w gwiazdę zmniejsza napięcie na każdym uzwojeniu, a więc ogranicza prąd rozruchowy. Dzięki temu sieć zasilająca jest mniej obciążona podczas startu silnika.

Oznacza, że napięcie fazowe między przewodem fazowym a neutralnym wynosi 230 V, a napięcie międzyfazowe między dwoma fazami wynosi 400 V.

W połączeniu w trójkąt każde uzwojenie jest podłączone do napięcia międzyfazowego, czyli w tej sieci otrzymuje 400 V.

W sieci 400/690 V napięcie międzyfazowe wynosi 690 V. Po przełączeniu w trójkąt uzwojenia silnika dostałyby 690 V zamiast 400 V, co byłoby nieprawidłowe.

Oprócz zmniejszenia prądu rozruchowego zmniejsza się również moment rozruchowy. Dlatego ten sposób nie nadaje się do maszyn startujących pod dużym obciążeniem.

Silnik musi mieć wyprowadzone początki i końce trzech uzwojeń oraz być przystosowany do pracy w trójkącie przy napięciu międzyfazowym danej sieci.

Należy sprawdzić, czy uzwojenie wzbudzenia szeregowego D1-D2 jest połączone szeregowo z twornikiem A1-A2. W maszynie szeregowej przez oba uzwojenia płynie ten sam prąd.

A1 i A2 to zaciski twornika, czyli części maszyny związanej z komutatorem i uzwojeniem twornika.

D1 i D2 oznaczają zaciski uzwojenia szeregowego wzbudzenia. To uzwojenie włącza się w szereg z twornikiem.

W maszynie szeregowej uzwojenie wzbudzenia jest połączone szeregowo z twornikiem. W maszynie bocznikowej uzwojenie wzbudzenia jest podłączone równolegle do obwodu twornika lub zasilania.

Przy rozruchu płynie duży prąd twornika, a ten sam prąd płynie przez uzwojenie wzbudzenia. Powoduje to silny strumień magnetyczny i duży moment elektromagnetyczny.

Przy małym obciążeniu prąd maleje, a wraz z nim strumień wzbudzenia. Silnik może wtedy nadmiernie zwiększyć prędkość obrotową, co grozi uszkodzeniem.

Stosuje się je tam, gdzie potrzebny jest duży moment rozruchowy, np. w trakcji elektrycznej, dźwignicach, wciągarkach i rozrusznikach.

Kombinerki nie zapewniają właściwego uchwytu ani ochrony dłoni. Mogą spowodować zwarcie, uszkodzenie wkładki lub porażenie prądem.

Jest to izolowany uchwyt z osłoną dłoni, przystosowany do zaczepienia wkładki NH. Na ilustracjach egzaminacyjnych często ma postać masywnego, czarnego uchwytu.

To element bezpiecznika przemysłowego, który przerywa obwód po przekroczeniu dopuszczalnego prądu. Ma metalowe styki w kształcie noży, wsuwane w podstawę bezpiecznikową.

Należy sprawdzić jej prąd znamionowy, typ, charakterystykę i zdolność wyłączania. Trzeba też ustalić przyczynę przepalenia poprzedniej wkładki.

Najważniejsze zagrożenia to porażenie prądem, zwarcie, łuk elektryczny i oparzenia. Dlatego stosuje się właściwy uchwyt oraz środki ochrony indywidualnej.

Nie wolno tego robić bez analizy instalacji. Zbyt duży prąd znamionowy może pozbawić obwód skutecznej ochrony przed przeciążeniem lub zwarciem.

Na początku wirnik stoi, więc nie występuje jeszcze siła elektromotoryczna przeciwna. Prąd twornika ogranicza wtedy głównie mała rezystancja uzwojenia, dlatego może osiągnąć bardzo dużą wartość.

Rozrusznik włącza się szeregowo w obwód twornika, czyli między zasilanie a zaciski A1–A2. Nie włącza się go szeregowo z uzwojeniem wzbudzenia.

Uzwojenie wzbudzenia wytwarza strumień magnetyczny potrzebny do pracy silnika. W silniku bocznikowym jest ono połączone równolegle do źródła zasilania.

Zaciski twornika są zwykle oznaczane A1 i A2. Zaciski uzwojenia wzbudzenia bocznikowego oznacza się najczęściej E1 i E2.

Ograniczyłby prąd wzbudzenia i osłabił strumień magnetyczny. Może to pogorszyć rozruch, zwiększyć prędkość obrotową i doprowadzić do niebezpiecznej pracy silnika.

Wraz ze wzrostem prędkości pojawia się siła elektromotoryczna przeciwna, która naturalnie ogranicza prąd twornika. Dlatego dodatkowa rezystancja rozrusznika może być stopniowo zmniejszana.