Pytania pomocnicze - ELE.01

Przewód AFL to przewód aluminiowo-stalowy. Ma stalowy rdzeń nośny oraz zewnętrzne warstwy drutów aluminiowych przewodzących prąd.

Stal zapewnia dużą wytrzymałość mechaniczną na rozciąganie. Dzięki temu przewód może być zawieszony między słupami na dużych rozpiętościach.

Aluminium przewodzi prąd elektryczny. Jest lekkie i ma dobrą przewodność, dlatego tworzy zewnętrzne warstwy przewodu.

W liniach napowietrznych izolację między przewodami zapewnia głównie powietrze oraz odpowiednie odstępy. Dlatego przewody fazowe często nie mają izolacji z tworzywa.

Polwinit to tworzywo izolacyjne, a nie materiał konstrukcyjny rdzenia nośnego. W przewodzie gołym AFL rdzeń musi przenosić obciążenia mechaniczne, dlatego wykonuje się go ze stali.

W środku znajduje się zwykle stalowy rdzeń, a wokół niego widoczne są druty aluminiowe. Rdzeń odpowiada za wytrzymałość, a aluminium za przewodzenie prądu.

Silnik trójfazowy wymaga trzech przewodów fazowych L1, L2, L3 oraz przewodu ochronnego PE. Przewód neutralny N zwykle nie jest potrzebny do jego pracy.

Oznacza, że przewód ma 4 żyły, a każda z nich ma przekrój 2,5 mm².

YDY jest przewodem instalacyjnym stosowanym do połączeń stałych. H05VV-F jest przewodem giętkim, częściej używanym do urządzeń ruchomych lub przenośnych.

Jest to napięcie znamionowe izolacji przewodu. Musi być odpowiednie do napięcia pracy instalacji, np. sieci 400/230 V.

Oznacza możliwość pracy uzwojeń przy odpowiednim połączeniu w gwiazdę lub trójkąt, zależnie od napięcia sieci. W sieci 400 V taki silnik zwykle łączy się w gwiazdę, jeśli uzwojenia są na 230 V.

PE zapewnia ochronę przeciwporażeniową. W razie uszkodzenia izolacji umożliwia zadziałanie zabezpieczenia i ogranicza niebezpieczne napięcie na obudowie silnika.

Oprócz przekroju ważne są także: materiał żył, liczba żył, napięcie znamionowe izolacji, sposób ułożenia, obciążalność prądowa i przeznaczenie przewodu.

W silniku szeregowym prąd rozruchowy płynie przez twornik i uzwojenie wzbudzenia, co daje duży strumień magnetyczny i bardzo duży moment. Dlatego dobrze nadaje się do ruszania z ciężkim obciążeniem.

W silniku szeregowym uzwojenie wzbudzenia jest połączone szeregowo z twornikiem, a w bocznikowym równolegle. Silnik szeregowy ma znacznie większy moment rozruchowy, natomiast bocznikowy lepiej utrzymuje stałą prędkość.

Oznacza to, że podczas startu silnik może chwilowo wytworzyć większy moment niż podczas normalnej pracy znamionowej. Jest to potrzebne przy ruszaniu ciężkich mechanizmów.

Silnik synchroniczny jest maszyną prądu przemiennego i nie jest typowym wyborem do prostego układu zasilanego napięciem stałym. Ponadto nie charakteryzuje się naturalnie tak dużym momentem rozruchowym jak silnik szeregowy prądu stałego.

Silnik asynchroniczny jest silnikiem prądu przemiennego. Do pracy wymaga zmiennego pola magnetycznego, które powstaje przy zasilaniu napięciem przemiennym.

Stosuje się je tam, gdzie potrzebny jest duży moment przy rozruchu, np. w trakcji elektrycznej, rozrusznikach, dźwignicach i napędach ciężkich mechanizmów.

Przy małym obciążeniu jego prędkość może gwałtownie wzrosnąć. Może to doprowadzić do uszkodzenia wirnika lub komutatora.

Symbol S3 oznacza pracę przerywaną okresową. Silnik pracuje cyklicznie: okres pracy z obciążeniem przeplata się z okresem postoju.

S1 oznacza pracę ciągłą, czyli silnik może pracować stale przy określonym obciążeniu. S3 oznacza pracę przerywaną, w której wymagane są przerwy na chłodzenie.

Oznacza, że silnik może pracować przez 40% czasu cyklu, a przez pozostałe 60% powinien pozostawać w przerwie. Przykładowo w cyklu 10-minutowym pracuje 4 minuty i odpoczywa 6 minut.

Rodzaj pracy decyduje o dopuszczalnym czasie obciążenia silnika i jego nagrzewaniu. Nieprzestrzeganie oznaczenia może prowadzić do przegrzania i uszkodzenia uzwojeń.

Silnik przeznaczony do pracy ciągłej ma oznaczenie S1. Może pracować długo przy znamionowym obciążeniu, aż osiągnie ustaloną temperaturę pracy.

Pracy dorywczej, czyli krótkotrwałej, odpowiada oznaczenie S2. Po czasie pracy silnik powinien mieć przerwę wystarczającą do ostygnięcia.

Najważniejszą cechą są żyły o kształcie sektorów koła, czyli wycinków koła. Po złożeniu tworzą one zwartą, okrągłą konstrukcję kabla.

Żyły sektorowe lepiej wypełniają wnętrze kabla niż żyły okrągłe. Dzięki temu kabel może mieć mniejszą średnicę zewnętrzną i bardziej zwartą budowę.

Kabel sektorowy rozpoznaje się po kształcie żył, natomiast kabel ekranowany po obecności warstwy ekranu, np. taśmy, oplotu lub drutów metalowych. Są to różne cechy konstrukcyjne.

Izolacja oddziela elektrycznie żyły od siebie i od pozostałych elementów kabla. Zapobiega zwarciom oraz umożliwia bezpieczną pracę przy określonym napięciu.

Powłoka zewnętrzna chroni kabel przed wilgocią, uszkodzeniami mechanicznymi i wpływem środowiska. Jest wspólną osłoną całej konstrukcji kabla.

Przewód oponowy jest elastyczny i przeznaczony często do zasilania urządzeń przenośnych. Kabel sektorowy ma zwykle zwartą konstrukcję do układania na stałe i żyły o przekroju sektorowym.

Energia czynna jest zamieniana na pracę, ciepło lub światło. Energia bierna krąży między źródłem a odbiornikiem i jest związana z polami magnetycznymi lub elektrycznymi.

Energię bierną mierzy się w varh, kvarh lub Mvarh. W praktyce najczęściej spotyka się oznaczenie kvarh.

Należy szukać symbolu licznika z oznaczeniem varh albo kvarh. To odróżnia go od licznika energii czynnej oznaczanego Wh lub kWh.

Licznik energii biernej sumuje energię bierną w czasie, np. w kvarh. Watomierz mierzy chwilową moc czynną w watach.

Pomiar energii biernej pozwala kontrolować obciążenie sieci mocą bierną. W zakładach przemysłowych jej nadmiar może powodować dodatkowe opłaty.

Najczęściej są to silniki indukcyjne, transformatory, dławiki i elektromagnesy. Urządzenia te potrzebują pola magnetycznego do pracy.

kvarh oznacza kilowoltoamperogodzinę bierną. Jest to jednostka energii biernej, analogiczna do kWh dla energii czynnej.

Ponieważ zmienia częstotliwość napięcia zasilającego silnik. Prędkość pola wirującego, a więc i prędkość silnika, zależy od częstotliwości.

Od częstotliwości napięcia zasilania oraz liczby par biegunów silnika. Opisuje to wzór n_s = 60 · f / p.

Nie. Podstawową funkcją falownika jest regulacja częstotliwości napięcia zasilania. Napięcie może być również odpowiednio dobierane, ale nie jest główną odpowiedzią w tym pytaniu.

Falownik służy głównie do sterowania pracą silnika, zwłaszcza jego prędkością. Czujnik zaniku fazy zabezpiecza układ przed pracą przy braku jednej z faz.

Wirnik musi obracać się nieco wolniej niż pole wirujące, aby indukowały się w nim prądy i powstawał moment elektromagnetyczny. Bez poślizgu silnik nie wytwarzałby momentu napędowego.

Tak, falownik może umożliwić łagodny rozruch i ograniczyć prąd rozruchowy. Jednak w tym pytaniu jego podstawową funkcją jest regulacja prędkości przez zmianę częstotliwości.

Porównuje sumę prądów płynących przewodami czynnymi. Gdy pojawi się różnica, czyli prąd upływu, aparat wyłącza zasilanie.

Charakterystyczne są tory fazowe i neutralny przechodzące przez wspólny przekładnik sumujący, mechanizm wyzwalający oraz przycisk testowy oznaczony literą T.

Ponieważ RCD musi porównywać prąd wpływający i wracający z obwodu. Pominięcie przewodu neutralnego uniemożliwiłoby poprawny pomiar prądu różnicowego.

Nie. RCD nie zabezpiecza przed zwarciem ani przeciążeniem, dlatego musi współpracować z wyłącznikiem nadprądowym lub bezpiecznikiem.

Przycisk testowy wytwarza sztuczny prąd różnicowy i sprawdza, czy mechanizm wyłącznika zadziała prawidłowo.

Wyłącznik różnicowoprądowy reaguje na prąd upływu, a wyłącznik silnikowy chroni silnik głównie przed przeciążeniem i zwarciem.

Jest to znamionowy prąd różnicowy zadziałania. Wartość 30 mA jest typowo stosowana jako ochrona uzupełniająca przed porażeniem prądem.

Koniunkcję rozpoznaje się po szeregowym połączeniu styków sterujących. Wyjście zadziała tylko wtedy, gdy wszystkie styki w szeregu będą zamknięte.

Koniunkcja wymaga jednoczesnego spełnienia wszystkich warunków, czyli zwykle styków połączonych szeregowo. Alternatywa działa, gdy spełniony jest co najmniej jeden warunek, czyli styki są zwykle połączone równolegle.

Cewka K1 zostaje załączona po zamknięciu styków S1 i S2. Następnie jej styk pomocniczy K1 załącza lampkę H1.

Negacja oznacza odwrócenie stanu logicznego. W praktyce często realizuje się ją za pomocą styku rozwiernego, który przewodzi w stanie spoczynku i przerywa obwód po zadziałaniu.

W połączeniu szeregowym prąd może płynąć tylko wtedy, gdy każdy element obwodu przewodzi. Wystarczy otwarcie jednego styku, aby cały obwód został przerwany.

Lampka H1 świeci dopiero po załączeniu przekaźnika K1. Dzieje się tak, gdy styk pomocniczy K1 w dolnej gałęzi zostanie zamknięty.

Młotek gumowy zmniejsza ryzyko uszkodzenia izolacji przewodów i przekładek. Metalowy młotek mógłby przeciąć lub zgnieść izolację.

Prowadnik bakelitowy pomaga wprowadzać przewody do żłobka stojana. Bakelit jest materiałem izolacyjnym, więc ogranicza ryzyko zwarcia i uszkodzenia lakieru nawojowego.

Są to żłobki o wąskim otworze od strony szczeliny powietrznej. Utrudniają wkładanie uzwojeń, ale poprawiają własności magnetyczne i mechaniczne maszyny.

Oddzielają przewody uzwojenia od pakietu blach oraz od innych części uzwojenia. Chronią przed zwarciem do rdzenia i między zwojami.

Transformator spawalniczy nie ma związku z montażem uzwojeń w żłobkach, a kocioł impregnacyjny służy do impregnacji po wykonaniu uzwojenia. Nie są to narzędzia do samego układania zezwojów.

Może dojść do zwarcia międzyzwojowego albo zwarcia uzwojenia do rdzenia stojana. W efekcie silnik może się przegrzewać, buczeć lub ulec uszkodzeniu.