Pytania pomocnicze - ELE.01

Na schemacie występuje miernik oznaczony MΩ, czyli megaomomierz. Rezystancję izolacji mierzy się w megaomach, ponieważ prawidłowa izolacja powinna mieć bardzo dużą rezystancję.

Rezystancja izolacji dotyczy oporu między odizolowanymi częściami, np. między uzwojeniami lub uzwojeniem a korpusem. Rezystancja uzwojenia to mała rezystancja przewodu nawojowego mierzona między początkiem i końcem tej samej fazy.

Końcówki miernika są podłączone do zacisków należących do różnych uzwojeń, a nie do korpusu silnika. Oznacza to sprawdzanie, czy izolacja między uzwojeniami nie jest uszkodzona.

Jedna końcówka miernika byłaby podłączona do zacisku uzwojenia, a druga do metalowego korpusu lub zacisku ochronnego PE. Taki pomiar sprawdza przebicie izolacji do obudowy.

Zwykły omomierz pracuje przy niskim napięciu i może nie wykryć osłabionej izolacji. Miernik rezystancji izolacji przykłada napięcie probiercze, np. 500 V lub 1000 V DC.

Są to początki i końce trzech uzwojeń fazowych silnika. U1-U2, V1-V2 i W1-W2 odpowiadają poszczególnym fazom uzwojenia stojana.

Silnik musi być odłączony od zasilania, zabezpieczony przed przypadkowym załączeniem i odłączony od układów mogących zakłócić pomiar. Po pomiarze uzwojenia należy rozładować.

Polega na równoległym połączeniu zestyku pomocniczego stycznika z przyciskiem START. Po załączeniu stycznika jego zestyk pomocniczy podtrzymuje zasilanie cewki.

Zestyk rozwierny w stanie spoczynku przewodzi prąd, a po naciśnięciu przerywa obwód cewki. Dzięki temu naciśnięcie STOP lub przerwa w przewodzie powodują bezpieczne wyłączenie stycznika.

Oznacza on praktycznie zwarcie, czyli ciągłość połączenia między punktami pomiarowymi. W obwodach sterowania wskazuje, że przewód lub zamknięty zestyk przewodzi.

Oznacza przerwę w obwodzie albo otwarty zestyk. Trzeba ocenić, czy dany element w chwili pomiaru powinien być zamknięty, czy otwarty.

Przycisk START jest zwykle zwierny, więc w stanie nienaciśniętym ma przerwę. Wynik ∞ Ω jest wtedy prawidłowy, jeśli pomiar wykonano bez naciskania przycisku.

Kluczowy jest wynik S1:22 – K1:13 = ∞ Ω. Oznacza on brak połączenia z gałęzią zestyku pomocniczego K1 odpowiedzialną za samopodtrzymanie.

Silnik może uruchamiać się podczas trzymania przycisku START. Po zwolnieniu przycisku stycznik odpada i silnik się zatrzymuje.

Transformator przekształca energię elektryczną prądu przemiennego w energię elektryczną o innych parametrach, np. innym napięciu i prądzie. Nie zmienia rodzaju energii na mechaniczną ani chemiczną.

Do działania transformatora potrzebny jest zmienny strumień magnetyczny, który indukuje napięcie w uzwojeniu wtórnym. Prąd stały po ustaleniu nie wytwarza zmiennego strumienia.

Transformator zamienia energię elektryczną na energię elektryczną o innych parametrach. Silnik elektryczny zamienia energię elektryczną na energię mechaniczną.

Prądnica przekształca energię mechaniczną w elektryczną. Transformator nie wytwarza energii elektrycznej z ruchu, tylko zmienia jej parametry.

Podczas ładowania akumulator zamienia energię elektryczną na chemiczną. Podczas rozładowania energia chemiczna jest zamieniana na elektryczną.

Oznacza to, że napięcie po stronie wtórnej jest odpowiednio większe lub mniejsze niż po stronie pierwotnej. Zależy to głównie od stosunku liczby zwojów uzwojeń.

Ponieważ urządzenie może zostać przypadkowo ponownie załączone przez inną osobę, automatykę lub zdalne sterowanie. Dlatego konieczne jest zabezpieczenie przed ponownym podaniem napięcia.

Oznacza zastosowanie takich środków, które uniemożliwiają ponowne załączenie zasilania podczas wykonywania prac. Mogą to być blokady, kłódki, tabliczki ostrzegawcze lub system LOTO.

Powinna jasno informować, że nie wolno załączać urządzenia, ponieważ trwają prace. Przykładowy napis to: „Nie załączać — pracują ludzie”.

LOTO to procedura blokowania i oznakowania źródeł energii. Jej celem jest zabezpieczenie urządzenia przed przypadkowym lub nieuprawnionym uruchomieniem.

Brak napięcia sprawdza się po wyłączeniu urządzenia i zabezpieczeniu go przed przypadkowym załączeniem. Do tego używa się odpowiedniego wskaźnika napięcia.

Powiadomienie ma znaczenie organizacyjne, ale nie uniemożliwia fizycznie załączenia napięcia. Bez blokady lub oznaczenia nadal istnieje ryzyko niebezpiecznego załączenia.

Może dojść do porażenia prądem, poparzenia łukiem elektrycznym, uszkodzenia sprzętu lub urazu mechanicznego spowodowanego nagłym uruchomieniem maszyny.

Klasa II zapewnia ochronę przez podwójną lub wzmocnioną izolację, dlatego nie wymaga przewodu ochronnego PE. Jest bezpieczniejsza przy pracy narzędziami przenośnymi w różnych warunkach.

Urządzenie klasy II ma izolację podstawową oraz dodatkową lub izolację wzmocnioną. Jego obudowa nie musi być połączona z przewodem ochronnym.

Urządzenia klasy II oznacza się symbolem dwóch kwadratów: jeden kwadrat umieszczony w drugim. Symbol ten informuje o podwójnej lub wzmocnionej izolacji.

Klasa I wymaga połączenia części przewodzących dostępnych z przewodem ochronnym PE. Klasa II nie wymaga PE, ponieważ ochronę zapewnia podwójna lub wzmocniona izolacja.

Klasa 0 zapewnia jedynie izolację podstawową i nie ma zacisku ochronnego. Taki poziom ochrony jest niewystarczający dla przenośnych elektronarzędzi.

Urządzenia klasy III są zasilane bardzo niskim napięciem bezpiecznym, np. SELV lub PELV. Ochrona wynika z niskiej wartości napięcia zasilania.

Tak, ponieważ urządzenie klasy II nie korzysta z przewodu ochronnego PE. Nadal jednak instalacja i gniazdo muszą być sprawne oraz zgodne z przepisami.

Komutator przełącza kierunek prądu w uzwojeniach twornika podczas obrotu wirnika. Dzięki temu moment elektromagnetyczny działa w stałym kierunku.

Komutator jest częścią wirującą, zbudowaną z izolowanych segmentów miedzianych. Szczotki są elementami nieruchomymi, które dociskają do komutatora i doprowadzają lub odbierają prąd.

Segmenty umożliwiają przełączanie połączeń uzwojeń twornika w odpowiednich chwilach obrotu. Izolacja między segmentami zapobiega zwarciom.

Komutator jest połączony z uzwojeniem twornika znajdującym się na wirniku. Poszczególne działki komutatora są połączone z odpowiednimi zezwojami uzwojenia.

Typowe objawy to nadmierne iskrzenie pod szczotkami, nierówna praca silnika, grzanie się komutatora oraz widoczne przypalenia lub rowki na jego powierzchni.

Komutator składa się z wielu odizolowanych segmentów i przełącza kierunek prądu. Pierścienie ślizgowe są zwykle ciągłymi pierścieniami i służą głównie do doprowadzania prądu do wirnika bez komutacji.

W połączeniu trójkąt koniec jednego uzwojenia jest połączony z początkiem następnego, np. U2 z V1, V2 z W1, W2 z U1. Zasilanie doprowadza się do trzech węzłów tego zamkniętego obwodu.

W trójkącie uzwojenia tworzą zamknięty obwód, a każde uzwojenie jest podłączone między dwie fazy. W gwieździe początki lub końce uzwojeń łączy się razem w punkt wspólny.

U1, V1, W1 oznaczają początki trzech uzwojeń fazowych stojana, a U2, V2, W2 ich końce. Odpowiednie mostkowanie tych zacisków pozwala uzyskać połączenie w gwiazdę lub trójkąt.

Ponieważ uzwojenia są połączone kolejno w zamkniętą pętlę. Nie ma jednego wspólnego punktu, w którym łączyłyby się trzy końce lub początki uzwojeń.

Na każdym uzwojeniu występuje napięcie międzyfazowe sieci. Dla typowej sieci 400/230 V uzwojenie w trójkącie jest zasilane napięciem 400 V.

Należy połączyć parami U1-W2, V1-U2 oraz W1-V2. Do tych trzech punktów podłącza się kolejno przewody fazowe L1, L2 i L3.

Silnik prądu stałego ma zwykle komutator i szczotki. Silnik indukcyjny klatkowy nie ma komutatora ani szczotek, a jego wirnik ma konstrukcję zwartą.

Silnik pierścieniowy ma pierścienie ślizgowe połączone z uzwojeniem wirnika. Silnik klatkowy ma wirnik zwarty z prętów i pierścieni zwierających, bez pierścieni ślizgowych.

Ponieważ wirnik obraca się z prędkością mniejszą od prędkości pola wirującego stojana. Różnica ta jest opisywana przez poślizg.

W wirniku klatkowym indukują się prądy pod wpływem pola magnetycznego stojana. Prądy te wytwarzają moment obrotowy napędzający wał silnika.

Mają prostą i trwałą budowę, są stosunkowo tanie oraz nie wymagają szczotek ani komutatora. Dzięki temu są niezawodne i łatwe w eksploatacji.

Pomocne są: zwarty wirnik, brak komutatora, brak szczotek i brak pierścieni ślizgowych. Często widoczny jest też pakiet blach stojana i wirnika.

Elementy ograniczające napięcie są włączone w obwód zasilania stojana podczas rozruchu. Po przełączeniu na pracę są omijane, a silnik otrzymuje pełne napięcie.

Aby zmniejszyć prąd rozruchowy pobierany z sieci. Chroni to instalację i ogranicza spadki napięcia.

Moment rozruchowy maleje w przybliżeniu proporcjonalnie do kwadratu napięcia. Dlatego ta metoda nie nadaje się do ciężkiego rozruchu.

Rozruch obniżonym napięciem dotyczy zasilania stojana. Zwiększenie rezystancji wirnika stosuje się w silnikach pierścieniowych, gdzie do obwodu wirnika można dołączyć rezystory.

Nie. Zmniejszenie częstotliwości realizuje się zwykle falownikiem i jest to regulacja częstotliwościowa. W pytaniu chodzi o ograniczenie napięcia zasilającego silnik.

Gdy silnik rusza bez dużego obciążenia, a ważne jest ograniczenie prądu rozruchowego. Przykładem mogą być napędy wentylatorów lub pomp o lekkim starcie.

Zmiana liczby par biegunów służy do zmiany prędkości synchronicznej silnika. Wymaga odpowiedniego uzwojenia lub przełączania uzwojeń, a nie elementów szeregowych w zasilaniu.

Stycznik służy do załączania i wyłączania obwodu silnika, ale nie ma członu zwarciowego. Przy zwarciu powinien zadziałać aparat zabezpieczający, np. wyłącznik silnikowy lub bezpiecznik.

Wyłącznik silnikowy chroni silnik przed skutkami zwarć i przeciążeń. Może samoczynnie odłączyć zasilanie, gdy prąd przekroczy dopuszczalną wartość.

Zabezpieczenie zwarciowe działa bardzo szybko przy nagłym, bardzo dużym prądzie. Zabezpieczenie przeciążeniowe reaguje na mniejsze, ale dłużej trwające przekroczenie prądu znamionowego.

Przekaźnik termiczny działa z opóźnieniem i chroni głównie przed przeciążeniem. Do wyłączania dużych prądów zwarciowych potrzebny jest aparat zwarciowy, np. wyłącznik silnikowy.

Podstawą doboru jest prąd znamionowy silnika odczytany z tabliczki znamionowej. Zakres nastawy wyłącznika powinien obejmować tę wartość.

Nie. Wyłącznik różnicowoprądowy wykrywa prąd upływu do ziemi i służy głównie ochronie przeciwporażeniowej lub przeciwpożarowej, a nie ochronie zwarciowej silnika.