Pytania pomocnicze - ELE.02

Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 719.
Strona 5 z 12.

Po czym najłatwiej rozpoznać żarówkę halogenową na zdjęciu?

Najczęściej po małej kapsułce kwarcowej z żarnikiem umieszczonej wewnątrz większej bańki. Sam gwint, np. E27, nie przesądza o rodzaju źródła światła.

Czym żarówka halogenowa różni się od zwykłej żarówki wolframowej?

Obie mają żarnik wolframowy, ale halogenowa zawiera gaz z dodatkiem halogenu. Dzięki temu może pracować w wyższej temperaturze i zwykle daje jaśniejsze, bielsze światło.

Dlaczego w odpowiedzi nie należy wybierać źródła luminescencyjnego?

Źródła luminescencyjne, np. świetlówki, działają na zasadzie wyładowania w gazie i świecenia luminoforu. Na zdjęciu widać żarnik w kapsułce, a nie rurkę świetlówkową.

Dlaczego pokazane źródło światła nie jest lampą sodową?

Lampy sodowe są lampami wyładowczymi, zwykle stosowanymi w oświetleniu ulicznym i przemysłowym. Mają inną budowę oraz często dają charakterystyczne żółtopomarańczowe światło.

Czy rodzaj trzonka określa typ źródła światła?

Nie. Ten sam trzonek, np. E27, może występować w żarówkach tradycyjnych, halogenowych, LED lub świetlówkach kompaktowych.

Jakie są typowe wady żarówek halogenowych?

Mocno się nagrzewają i zużywają więcej energii niż źródła LED. Wymagają też ostrożności przy montażu, szczególnie w wersjach z odkrytą kapsułką kwarcową.

Jak odczytać zapis 300/500 V na przewodzie?

Pierwsza wartość, 300 V, oznacza napięcie między żyłą a ziemią. Druga wartość, 500 V, oznacza napięcie między poszczególnymi żyłami przewodu.

Co oznacza symbol U0 w oznaczeniu napięcia znamionowego przewodu?

U0 oznacza napięcie znamionowe między żyłą przewodu a ziemią lub uziemioną osłoną. Jest to pierwsza liczba w zapisie U0/U.

Co oznacza symbol U w zapisie U0/U?

U oznacza napięcie znamionowe między dwiema żyłami przewodu. Jest to druga liczba w zapisie, np. 500 V w oznaczeniu 300/500 V.

Co oznacza zapis 3x1 mm² w oznaczeniu YDYp 3x1 mm²?

Oznacza trzy żyły przewodu, z których każda ma przekrój znamionowy 1 mm². Nie określa to napięcia, lecz liczbę i przekrój żył.

Dlaczego w oznaczeniu przewodu podaje się dwie wartości napięcia?

Ponieważ izolacja przewodu musi wytrzymać napięcie zarówno między żyłą a ziemią, jak i między żyłami. Te dwie sytuacje mają różne wartości znamionowe.

Jakie znaczenie ma wartość skuteczna napięcia w oznaczeniach przewodów?

W instalacjach prądu przemiennego napięcia znamionowe podaje się jako wartości skuteczne. Pozwalają one porównywać działanie napięcia przemiennego z napięciem stałym pod względem efektu cieplnego.

Po czym rozpoznać oprawę przeznaczoną do oświetlenia ogólnego?

Ma szeroki rozsył światła i oświetla dużą część pomieszczenia. Najczęściej jest montowana na suficie, np. jako żyrandol, plafon lub panel LED.

Dlaczego lampka biurkowa nie jest typową oprawą do oświetlenia ogólnego?

Lampka biurkowa oświetla głównie mały obszar roboczy. Jest przeznaczona do oświetlenia miejscowego, a nie całego pomieszczenia.

Czym różni się oświetlenie ogólne od miejscowego?

Oświetlenie ogólne zapewnia podstawowe światło w całym pomieszczeniu. Oświetlenie miejscowe doświetla wybrany fragment, np. biurko, blat lub stanowisko pracy.

Dlaczego żyrandol często nadaje się do oświetlenia ogólnego?

Żyrandol zwykle jest montowany centralnie na suficie i ma kilka źródeł światła. Dzięki temu może równomiernie oświetlać dużą część wnętrza.

Czy reflektor punktowy nadaje się do oświetlenia ogólnego?

Pojedynczy reflektor punktowy zwykle nie, ponieważ świeci wąsko i kierunkowo. Może być częścią oświetlenia ogólnego tylko wtedy, gdy zastosuje się kilka odpowiednio rozmieszczonych opraw.

Jakie oprawy najczęściej stosuje się do oświetlenia ogólnego w pomieszczeniach mieszkalnych?

Najczęściej stosuje się żyrandole, plafony, oprawy sufitowe i panele LED. Ważne jest, aby światło było rozproszone i obejmowało większość pomieszczenia.

Po czym można rozpoznać podtynkowe gniazdo komputerowe na zdjęciu montażowym?

Najczęściej po obecności ośmiu cienkich żył skrętki w kolorowych parach oraz zacisków IDC/LSA z oznaczeniami kolorystycznymi. Od frontu takie gniazdo ma złącze RJ45.

Czym różni się gniazdo komputerowe od gniazda antenowego?

Gniazdo komputerowe podłącza się do skrętki 8-żyłowej, a gniazdo antenowe do kabla koncentrycznego z żyłą środkową i ekranem. Mają też inne złącza i inne zastosowanie.

Dlaczego w gnieździe RJ45 trzeba zachować właściwą kolejność żył?

Kolejność żył wpływa na poprawność transmisji danych. Nieprawidłowe rozszycie może powodować brak połączenia, błędy transmisji lub spadek prędkości sieci.

Jakie przewody stosuje się do wykonania instalacji sieci komputerowej?

Najczęściej stosuje się skrętkę komputerową UTP, FTP lub F/UTP odpowiedniej kategorii, np. kat. 5e, kat. 6 lub wyższej. Dobór zależy od wymaganej prędkości i warunków instalacji.

Do czego służą standardy T568A i T568B?

Określają kolejność podłączenia kolorowych żył skrętki do styków złącza RJ45 lub gniazda komputerowego. Dzięki temu instalacja jest wykonana w sposób powtarzalny i zgodny z zasadami transmisji.

Dlaczego łącznik świecznikowy nie pasuje do przedstawionego sposobu podłączenia?

Łącznik świecznikowy służy do sterowania dwoma obwodami oświetleniowymi i ma zaciski dla przewodów fazowych oraz powrotnych. Nie podłącza się do niego ośmiu żył skrętki komputerowej.

Co oznacza skrót IP na obudowie urządzenia elektrycznego?

IP oznacza stopień ochrony obudowy przed dostępem do części niebezpiecznych, wnikaniem ciał stałych oraz wody. Oznaczenie składa się zwykle z dwóch cyfr, np. IP44, IP65.

Co oznacza pierwsza cyfra w kodzie IP?

Pierwsza cyfra określa ochronę przed dostępem do części niebezpiecznych oraz przed wnikaniem ciał stałych, np. pyłu. Wartość 0 oznacza brak takiej ochrony.

Co oznacza druga cyfra w kodzie IP?

Druga cyfra określa ochronę przed wnikaniem wody. Wartość 0 oznacza brak ochrony przed wodą i wilgocią.

Jak należy interpretować oznaczenie IP00?

IP00 oznacza brak ochrony przed dostępem do części niebezpiecznych, brak ochrony przed ciałami stałymi oraz brak ochrony przed wodą. Takie urządzenie wymaga dodatkowej obudowy lub zabezpieczenia zależnie od miejsca montażu.

Czy stopień ochrony IP określa ochronę przed porażeniem elektrycznym?

Nie bezpośrednio. Stopień IP dotyczy głównie obudowy i jej odporności na ciała stałe oraz wodę, natomiast ochrona przed porażeniem wynika m.in. z klasy ochronności, uziemienia, izolacji i zastosowanych zabezpieczeń.

Dlaczego dobór odpowiedniego stopnia IP jest ważny w instalacjach elektrycznych?

Nieodpowiedni stopień IP może doprowadzić do przedostania się pyłu lub wilgoci do urządzenia, co grozi uszkodzeniem, zwarciem albo niebezpieczną pracą instalacji. Stopień IP dobiera się do warunków środowiskowych.

Po czym rozpoznać wyłącznik instalacyjny nadprądowy w danych katalogowych?

Typowe dane to prąd znamionowy In, charakterystyka wyzwalania B, C lub D oraz szerokość modułowa. Przykładowe oznaczenie to B16, czyli charakterystyka B i prąd znamionowy 16 A.

Co oznacza charakterystyka B wyłącznika nadprądowego?

Charakterystyka B określa próg zadziałania członu zwarciowego. Stosuje się ją głównie w obwodach oświetleniowych i gniazdowych o małych prądach rozruchowych.

Dlaczego podane parametry nie dotyczą wyłącznika różnicowoprądowego?

Wyłącznik różnicowoprądowy opisuje się przede wszystkim prądem znamionowym i prądem różnicowym zadziałania, np. 30 mA. Nie oznacza się go charakterystyką B, C lub D.

Co oznacza szerokość aparatu podana w modułach?

Oznacza liczbę standardowych jednostek szerokości zajmowanych przez aparat w rozdzielnicy. Jeden moduł ma zwykle 17,5 mm.

Jakie aparaty najczęściej montuje się na szynie TH 35?

Na szynie TH 35 montuje się aparaty modułowe, np. wyłączniki nadprądowe, różnicowoprądowe, ograniczniki przepięć, styczniki modułowe i lampki kontrolne.

Czym różni się wyłącznik nadprądowy od bezpiecznika topikowego?

Wyłącznik nadprądowy można ponownie załączyć po zadziałaniu, jeśli usunięto przyczynę przeciążenia lub zwarcia. Bezpiecznik topikowy po przepaleniu wkładki trzeba wymienić.

Do czego służą przewody szynowe w instalacjach elektrycznych?

Przewody szynowe służą do przewodzenia dużych prądów w rozdzielnicach, szafach i urządzeniach elektroenergetycznych. Mają postać sztywnych szyn, zwykle z miedzi lub aluminium.

Dlaczego przewody szynowe montuje się na izolatorach wsporczych?

Izolatory wsporcze podtrzymują szyny mechanicznie i jednocześnie izolują je elektrycznie od konstrukcji lub obudowy. Zapewnia to bezpieczeństwo i prawidłową pracę toru prądowego.

Czym różni się przewód szynowy od przewodu kabelkowego?

Przewód szynowy jest sztywną szyną prądową przeznaczoną do dużych prądów, a przewód kabelkowy jest przewodem giętkim lub wielożyłowym w izolacji i powłoce. Przewody kabelkowe prowadzi się zwykle w trasach kablowych, rurach lub korytach.

Gdzie najczęściej spotyka się izolatory wsporcze?

Izolatory wsporcze spotyka się głównie w rozdzielnicach, stacjach transformatorowych i układach szynowych. Utrzymują one elementy pod napięciem w odpowiedniej odległości od części uziemionych.

Jakie materiały stosuje się do wykonania przewodów szynowych?

Najczęściej stosuje się miedź lub aluminium. Materiały te mają dobrą przewodność elektryczną i nadają się do przewodzenia dużych prądów.

Dlaczego kable uzbrojone nie są typowo montowane na izolatorach wsporczych?

Kable uzbrojone mają własną izolację, powłokę i pancerz ochronny, dlatego prowadzi się je w ziemi, kanałach lub trasach kablowych. Izolatory wsporcze są typowe dla szyn prądowych, a nie dla kabli.

Dlaczego przewodów na łatwopalnym podłożu nie prowadzi się w rurach z PVC?

PVC jest tworzywem sztucznym i pod wpływem wysokiej temperatury może się odkształcać, topić lub palić. Nie zapewnia takiej ochrony przeciwpożarowej jak metal.

Jaką funkcję pełni rura instalacyjna w instalacji elektrycznej?

Rura instalacyjna chroni przewody przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz wpływem otoczenia. W określonych warunkach może też ograniczać ryzyko rozprzestrzeniania się ognia.

Co oznacza łatwopalne podłoże w kontekście instalacji elektrycznej?

To podłoże wykonane z materiału, który może łatwo się zapalić, np. drewna, sklejki lub płyt drewnopochodnych. Wymaga ono szczególnej ochrony przewodów.

Dlaczego rury metalowe są bezpieczniejsze od gumowych przy układaniu przewodów na drewnie?

Metal jest niepalny i odporny na wysoką temperaturę. Guma może ulec zapaleniu lub degradacji cieplnej, dlatego nie jest właściwym wyborem w takim przypadku.

Czy peszel z tworzywa sztucznego jest odpowiedni do prowadzenia przewodów na łatwopalnym podłożu?

Nie, w typowym ujęciu egzaminacyjnym peszel z tworzywa nie jest właściwy na łatwopalne podłoże. Należy zastosować rury metalowe.

Jak zapamiętać poprawną odpowiedź w pytaniu o rury na łatwopalnym podłożu?

Wystarczy skojarzyć: łatwopalne podłoże wymaga niepalnej osłony. Dlatego wybiera się rury metalowe.

Dlaczego do twardego betonu stosuje się otwornicę diamentową?

Segmenty diamentowe mają bardzo dużą twardość, dlatego skutecznie ścierają beton i pozwalają wykonać równy otwór. Narzędzia wolframowe są zwykle przeznaczone do materiałów mniej twardych.

Do czego służy otwór wykonywany pod gniazdo elektryczne?

Najczęściej wykonuje się go pod puszkę instalacyjną podtynkową, w której montuje się gniazdo lub łącznik. Otwór musi mieć odpowiednią średnicę i głębokość.

Dlaczego młotek z przecinakiem nie jest najlepszym narzędziem do wykonania otworu pod gniazdo?

Pozwala jedynie wykuć nieregularny otwór i może uszkodzić ścianę. Otwornica zapewnia dokładniejszy, okrągły otwór o wymaganej średnicy.

Co należy sprawdzić przed wierceniem otworu w ścianie?

Należy sprawdzić, czy w miejscu wiercenia nie przebiegają przewody elektryczne, rury lub inne instalacje. Do tego służy m.in. wykrywacz przewodów podtynkowych.

Jaka jest różnica między otwornicą wolframową a diamentową?

Otwornica wolframowa nadaje się głównie do materiałów miększych, np. cegły lub tynku. Otwornica diamentowa jest przeznaczona do materiałów twardych, takich jak beton i żelbet.

Jakie środki ochrony osobistej należy stosować przy wierceniu w betonie?

Należy używać okularów ochronnych, maski przeciwpyłowej oraz w razie potrzeby ochronników słuchu. Wiercenie w betonie wytwarza pył, hałas i odpryski.

Jak odczytać oznaczenie B20 na wyłączniku instalacyjnym?

Litera B oznacza charakterystykę zadziałania wyłącznika, a liczba 20 oznacza prąd znamionowy 20 A. Przy doborze przewodu należy przyjąć, że przewód ma wytrzymać co najmniej 20 A.

Dlaczego w tym zadaniu wybrano przewód YDY, a nie YADY?

YDY oznacza przewód z żyłami miedzianymi, natomiast YADY ma żyły aluminiowe. W treści pytania wymagane są żyły miedziane.

Dlaczego przewód 1,5 mm² nie jest wystarczający dla zabezpieczenia B20?

Z tabeli dla przewodów wtynkowych Cu wynika, że 1,5 mm² ma obciążalność 18 A. To mniej niż 20 A, więc zabezpieczenie B20 nie chroniłoby go prawidłowo przed przeciążeniem.

Dlaczego w instalacji trójfazowej stosuje się przewód pięciożyłowy?

Typowa instalacja trójfazowa w układzie TN-S wymaga trzech przewodów fazowych L1, L2, L3, przewodu neutralnego N oraz przewodu ochronnego PE. Razem daje to pięć żył.

Jaką kolumnę tabeli należy wybrać dla instalacji wtynkowej?

Należy wybrać kolumnę dotyczącą kilku kabli lub przewodów płaszczowych, rurowych i wtynkowych. Sposób ułożenia przewodu wpływa na jego chłodzenie i dopuszczalny prąd.

Jaka jest ogólna zasada doboru przekroju przewodu do zabezpieczenia nadprądowego?

Obciążalność prądowa przewodu powinna być co najmniej równa prądowi znamionowemu zabezpieczenia. W uproszczeniu: przewód nie może być słabszy prądowo niż zabezpieczający go wyłącznik.