Pytania pomocnicze - ELE.09
Obsługa i konserwacja urządzeń dźwigowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 646.
Strona 2 z 11.
Po co stosuje się przeciwwagę w dźwigu ciernym?
Przeciwwaga równoważy masę kabiny i część ładunku, dzięki czemu silnik musi pokonać mniejsze siły. Zmniejsza to zużycie energii i obciążenie układu napędowego.
Jak oblicza się typową masę przeciwwagi w dźwigu ciernym?
Typowo przyjmuje się: masa przeciwwagi = masa kabiny + 0,5 udźwigu nominalnego. Oznacza to równoważenie pustej kabiny i połowy maksymalnego ładunku.
Czym jest udźwig nominalny dźwigu?
Udźwig nominalny to maksymalna dopuszczalna masa ładunku, jaką dźwig może bezpiecznie przewozić zgodnie z dokumentacją techniczną.
Dlaczego masa przeciwwagi nie jest zwykle równa masie kabiny z pełnym udźwigiem?
Gdyby przeciwwaga równoważyła pełny udźwig, układ byłby korzystny tylko przy maksymalnym obciążeniu kabiny. Przy pustej kabinie powstałaby duża nierównowaga w przeciwną stronę.
Kiedy dźwig cierny jest najlepiej zrównoważony?
Najlepsze zrównoważenie występuje zwykle wtedy, gdy kabina jest obciążona około połową udźwigu nominalnego. Wtedy masa kabiny z ładunkiem jest zbliżona do masy przeciwwagi.
Jaki wpływ ma przeciwwaga na zużycie energii przez dźwig?
Przeciwwaga zmniejsza różnicę mas, którą musi pokonać napęd. Dzięki temu silnik pobiera mniej energii niż w układzie bez przeciwwagi.
Do czego służy ściągacz do łożysk?
Służy do zdejmowania łożysk, tulei, kół pasowych i podobnych elementów osadzonych na wałach. Pozwala wykonać demontaż bez uderzania i bez uszkadzania części.
Dlaczego nie należy zdejmować łożyska z wału silnika przez uderzanie młotkiem?
Uderzenia mogą uszkodzić wał, wirnik, obudowę silnika lub samo łożysko. Mogą też spowodować przekoszenie elementu i utrudnić dalszy demontaż.
Jak rozpoznać ściągacz do łożysk na ilustracji?
Ma ramiona chwytające demontowany element oraz centralną śrubę dociskową. Ramiona mogą być dwa lub trzy, często są zakończone hakami.
Jak działa śruba centralna w ściągaczu do łożysk?
Śruba opiera się o koniec wału i podczas dokręcania wytwarza siłę wypychającą. Dzięki temu łożysko zsuwa się z wału.
Jak dobrać ściągacz do łożyska?
Należy dobrać rozmiar i rozstaw ramion do średnicy łożyska oraz zapewnić pewne zaczepienie łap. Narzędzie musi umożliwiać osiowe działanie siły.
Jakie zagrożenia występują przy nieprawidłowym użyciu ściągacza?
Może dojść do ześlizgnięcia się ramion, uszkodzenia wału lub pęknięcia demontowanego elementu. Dlatego ściągacz trzeba prawidłowo ustawić i dokręcać równomiernie.
Na czym polega codzienna obsługa techniczna dźwigu budowlanego?
Polega na podstawowym sprawdzeniu stanu dźwigu przed rozpoczęciem pracy oraz obserwacji jego działania podczas eksploatacji. Ma wykryć widoczne usterki i zagrożenia.
Dlaczego codzienną obsługę techniczną wykonuje operator dźwigu?
Operator bezpośrednio obsługuje urządzenie i przed pracą musi upewnić się, że dźwig działa bezpiecznie. To on jako pierwszy zauważa nieprawidłowości w pracy urządzenia.
Czym różni się praca operatora dźwigu od pracy konserwatora?
Operator obsługuje dźwig i wykonuje bieżące kontrole codzienne. Konserwator zajmuje się konserwacją, przeglądami, regulacją i usuwaniem usterek.
Czy kierownik budowy wykonuje codzienną obsługę techniczną dźwigu?
Nie. Kierownik budowy odpowiada za organizację i bezpieczeństwo prac, ale codzienną obsługę techniczną dźwigu wykonuje operator.
Co powinien zrobić operator, gdy podczas codziennej kontroli zauważy usterkę?
Powinien przerwać lub nie rozpoczynać pracy dźwigu oraz zgłosić usterkę osobie odpowiedzialnej, np. przełożonemu lub konserwatorowi. Nie powinien samodzielnie usuwać usterek, jeśli nie ma do tego uprawnień.
Czy dowolny pracownik budowy może wykonać codzienną obsługę techniczną dźwigu?
Nie. Czynności te wykonuje osoba uprawniona do obsługi dźwigu, czyli operator. Pracownik bez odpowiednich kwalifikacji nie powinien obsługiwać ani kontrolować urządzenia.
Co oznacza luz osiowy w hamulcu wciągnika?
Luz osiowy to dopuszczalne przesunięcie elementów hamulca wzdłuż osi mechanizmu. Jego prawidłowa wartość zapewnia skuteczne hamowanie i prawidłową pracę układu.
Między jakimi elementami ustawia się kąt wyznaczający luz osiowy w opisanym hamulcu?
Kąt ustawia się między zderzakiem a jednym z zębów koła ręcznego. W pytaniu są to elementy oznaczone jako zderzak (3) oraz ząb (2A lub 2B).
Dlaczego nakrętka nie jest elementem wyznaczającym kąt luzu osiowego?
Nakrętka służy do mocowania lub zabezpieczenia elementów podczas regulacji. Instrukcja wskazuje, że kąt wyznaczają zderzak i ząb koła ręcznego, a nie nakrętka.
Co należy zrobić, gdy wymagany kąt nie może być ustawiony przez samo przestawienie zderzaka?
Należy zdemontować koło ręczne i ponownie je osadzić w takim położeniu, aby po założeniu zderzaka uzyskać wymagany kąt względem jednego z zębów.
Dlaczego po regulacji hamulca trzeba wykonać test z ładunkiem?
Test potwierdza, że hamulec działa skutecznie w warunkach obciążenia. Jest to konieczne ze względów bezpieczeństwa obsługi wciągnika.
Jaką rolę pełni koło ręczne w regulacji opisanego hamulca?
Koło ręczne ma zęby, względem których ustawia się zderzak. Położenie koła wpływa więc na możliwość uzyskania wymaganego kąta regulacyjnego.
Do czego służy ogranicznik prędkości w dźwigu?
Służy do wykrycia przekroczenia dopuszczalnej prędkości kabiny lub przeciwwagi. Po zadziałaniu wyłącza napęd i inicjuje uruchomienie chwytaczy.
Jaki jest prawidłowy wynik próby ogranicznika prędkości?
Prawidłowym wynikiem jest wyłączenie zespołu napędowego oraz uruchomienie chwytaczy po osiągnięciu prędkości granicznej.
Czym różni się ogranicznik prędkości od chwytaczy?
Ogranicznik prędkości wykrywa nadmierną prędkość i inicjuje reakcję zabezpieczającą. Chwytacze wykonują mechaniczne zatrzymanie kabiny lub przeciwwagi na prowadnicach.
Dlaczego ogranicznik prędkości jest elementem bezpieczeństwa?
Chroni użytkowników przed skutkami niekontrolowanego ruchu kabiny. Działa niezależnie od normalnego sterowania jazdą dźwigu.
Czy ogranicznik prędkości odpowiada za blokowanie drzwi dźwigu?
Nie. Za kontrolę zamknięcia i blokadę drzwi odpowiadają zamki bezpieczeństwa drzwi, a nie ogranicznik prędkości.
Czy ogranicznik prędkości kontroluje masę ładunku w kabinie?
Nie. Kontrola przeciążenia jest realizowana przez układ pomiaru obciążenia, a ogranicznik prędkości reaguje na nadmierną prędkość ruchu.
Co oznacza udźwig nominalny dźwigu?
Udźwig nominalny to maksymalna masa ładunku i osób, jaką dźwig może przewozić podczas normalnej eksploatacji zgodnie z dokumentacją techniczną.
Jak obliczyć 125% udźwigu nominalnego?
Udźwig nominalny należy pomnożyć przez 1,25. Dla dźwigu o udźwigu 800 kg obciążenie próbne 125% wynosi 1000 kg.
Dlaczego przy sprawdzaniu sprzężenia ciernego stosuje się obciążenie większe niż nominalne?
Obciążenie większe od nominalnego pozwala sprawdzić zapas bezpieczeństwa układu napędowego i upewnić się, że liny nie ślizgają się po kole ciernym w trudnych warunkach pracy.
Czym grozi poślizg lin na kole ciernym?
Poślizg lin może powodować utratę kontroli nad ruchem kabiny, wydłużenie drogi hamowania, niedokładne zatrzymanie oraz zagrożenie dla pasażerów.
Jaką rolę pełni przeciwwaga w dźwigu ciernym?
Przeciwwaga równoważy część masy kabiny i ładunku, zmniejszając obciążenie napędu oraz wpływając na warunki sprzężenia ciernego między linami a kołem ciernym.
Jakie elementy mają największy wpływ na skuteczność sprzężenia ciernego?
Najważniejsze są stan lin nośnych, stan rowków koła ciernego, napięcie lin, masa kabiny i przeciwwagi oraz współczynnik tarcia między liną a kołem.
Kiedy wykonuje się badania odbiorcze dźwigu?
Badania odbiorcze wykonuje się przed pierwszym dopuszczeniem dźwigu do eksploatacji, a także po istotnych modernizacjach lub naprawach wymagających ponownego sprawdzenia urządzenia.
Do czego służy ogranicznik prędkości w dźwigu?
Ogranicznik prędkości kontroluje prędkość ruchu kabiny. Po przekroczeniu dopuszczalnej wartości inicjuje zadziałanie chwytaczy, które zatrzymują kabinę na prowadnicach.
Jaką wartość należy zapamiętać dla zadziałania ogranicznika prędkości uruchamiającego chwytacze?
Należy zapamiętać wartość 115% prędkości nominalnej. Ogranicznik powinien zadziałać przy prędkości nie mniejszej niż ta wartość.
Czym są chwytacze dźwigowe?
Chwytacze to urządzenia bezpieczeństwa, które mechanicznie zatrzymują kabinę lub przeciwwagę na prowadnicach. Działają w sytuacji nadmiernej prędkości lub zagrożenia niekontrolowanym ruchem.
Dlaczego próg zadziałania ogranicznika prędkości jest większy niż prędkość nominalna?
Podczas normalnej pracy dźwig może mieć niewielkie odchylenia prędkości, dlatego ogranicznik nie powinien działać przy każdej małej zmianie. Próg powyżej prędkości nominalnej zapobiega niepotrzebnym zadziałaniom.
Jak obliczyć 115% prędkości nominalnej dźwigu?
Prędkość nominalną należy pomnożyć przez 1,15. Na przykład dla 0,8 m/s wartość 115% wynosi 0,92 m/s.
Co może się stać po zadziałaniu ogranicznika prędkości?
Ogranicznik prędkości może uruchomić mechanizm chwytaczy, które zatrzymają kabinę. Po takim zdarzeniu dźwig wymaga kontroli przez uprawniony personel przed ponownym uruchomieniem.
Na czym polega przegląd dzienny wciągnika?
Polega na kontroli wzrokowej i podstawowym sprawdzeniu działania wciągnika przed użyciem. Jego celem jest wykrycie widocznych uszkodzeń lub wad mogących zagrażać bezpieczeństwu.
Kiedy wykonuje się przegląd dzienny wciągnika?
Przegląd dzienny wykonuje się przed każdym użyciem wciągnika lub przed rozpoczęciem pracy. Dotyczy wciągników regularnie eksploatowanych.
Czym różni się przegląd dzienny od przeglądu wstępnego?
Przegląd wstępny wykonuje się przed pierwszym użyciem nowego lub naprawionego wciągnika. Przegląd dzienny wykonuje się podczas normalnej eksploatacji, przed kolejnymi użyciami.
Czym różni się przegląd dzienny od przeglądu regularnego?
Przegląd dzienny jest częstą kontrolą wykonywaną przed użyciem, głównie wzrokową. Przegląd regularny wykonuje się okresowo, np. co pół roku lub co rok, zależnie od intensywności eksploatacji.
Kto może wykonać przegląd dzienny wciągnika?
Wykonuje go obsługa wyznaczona przez użytkownika. W razie wykrycia wady jej znaczenie dla bezpieczeństwa powinna ocenić osoba wykwalifikowana.
Co należy zrobić po wykryciu uszkodzenia podczas przeglądu dziennego?
Nie należy użytkować wciągnika, jeśli uszkodzenie może zagrażać bezpieczeństwu. Należy zgłosić usterkę i w razie potrzeby skierować urządzenie do szczegółowego przeglądu.
Jak odczytać z tabeli wartość graniczną wymiaru haka?
Należy znaleźć wiersz odpowiadający nośności haka, a następnie kolumnę z wymaganym wymiarem, np. C. Wartość na przecięciu wiersza i kolumny jest wartością graniczną.
Co oznacza wartość graniczna wymiaru haka?
Jest to dopuszczalna wartość wymiaru określona przez producenta lub procedurę przeglądu. Po jej przekroczeniu hak nie powinien być użytkowany.
Dlaczego nośność haka jest ważna przy ocenie jego stanu?
Dla różnych nośności haki mają inne wymiary standardowe i inne wartości graniczne. Nie wolno porównywać wymiarów haka 3,2 t z wartościami dla haka 5 t lub 1,6 t.
Kiedy hak dźwigowy należy wycofać z eksploatacji?
Hak należy wycofać, gdy ma pęknięcia, trwałe odkształcenia, uszkodzone zabezpieczenie albo gdy jego wymiary przekraczają wartości graniczne.
Jaką decyzję należy podjąć, gdy wymiar C haka 3,2 t wynosi dokładnie 41 mm?
Jeżeli procedura mówi, że wymiar C nie może przekraczać 41 mm, to wartość dokładnie 41 mm jest jeszcze dopuszczalna.
Dlaczego podczas przeglądu haka nie wystarczy sprawdzić tylko jednego wymiaru?
Hak może być uszkodzony w różnych miejscach, dlatego ocenia się kilka wymiarów oraz stan ogólny elementu. Spełnienie jednego kryterium nie gwarantuje pełnej sprawności haka.
Jak rozpoznać, która czynność nie należy do zakresu prac konserwacyjnych w zadaniu z tabelą?
Należy porównać każdą odpowiedź z pozycjami w tabeli. Czynność, której nie ma w podanym zakresie, jest odpowiedzią na pytanie o to, czego zakres nie obejmuje.
Dlaczego kontrola wytrzymałości konstrukcji nośnej nie jest poprawnie zaliczona do podanego zakresu konserwacji?
W przedstawionym fragmencie nie wymieniono takiej czynności. Tabela obejmuje głównie przeglądy elementów mechanicznych, elektrycznych i bezpieczeństwa, ale nie kontrolę wytrzymałości konstrukcji nośnej.
Jakie elementy linowe są wymienione w zakresie konserwacji dźwigu?
Wymieniono kontrolę stanu i mocowania lin nośnych oraz linki ogranicznika prędkości. Są to elementy ważne dla bezpiecznego prowadzenia i zabezpieczenia ruchu kabiny.
Jakie urządzenia bezpieczeństwa są uwzględnione w podanym zakresie prac?
Zakres obejmuje m.in. ogranicznik prędkości, chwytacze, wyłączniki krańcowe i końcowe, wyłącznik zatrzymania oraz układ ryglowania drzwi.
Co obejmuje przegląd drzwi przystankowych w konserwacji dźwigu?
Obejmuje sprawdzenie stanu i działania drzwi, układu ryglowania oraz zamków mechanicznych. Ma to zapobiegać otwarciu drzwi w niebezpiecznych warunkach.
Jaką rolę pełni przegląd szafy sterowniczej w konserwacji dźwigu?
Pozwala sprawdzić stan elementów sterowania, takich jak styczniki, przekaźniki i połączenia przewodów. Ma to znaczenie dla prawidłowej i bezpiecznej pracy układu sterowania.
Dlaczego w tym pytaniu nie wystarczy znać ogólnych zasad konserwacji dźwigów?
Pytanie odnosi się do konkretnego fragmentu dokumentu. Odpowiedź trzeba wskazać na podstawie wymienionych pozycji, a nie na podstawie ogólnych skojarzeń z eksploatacją dźwigu.