Pytania pomocnicze - ELM.01
Montaż, uruchamianie i obsługiwanie układów automatyki przemysłowej
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 637.
Strona 9 z 10.
Po czym rozpoznać na schemacie moduł wejściowy PLC?
Moduł wejściowy jest połączony z czujnikami lub przetwornikami i przekazuje sygnały do sterownika PLC. Na schemacie jego wyjścia prowadzą zwykle do zacisków wejściowych PLC, np. INPUT, I, AI.
Dlaczego urządzenie podłączone do czujnika Pt100 nie jest modułem wyjściowym?
Moduł wyjściowy steruje odbiornikami, np. zaworami, lampkami lub stycznikami. Urządzenie współpracujące z Pt100 przekazuje informację pomiarową do PLC, więc należy do toru wejściowego.
Jaką rolę pełni czujnik Pt100 w układzie automatyki?
Pt100 mierzy temperaturę poprzez zmianę swojej rezystancji. Informacja ta może być następnie przetworzona na sygnał analogowy i odczytana przez sterownik PLC.
Dlaczego między Pt100 a PLC stosuje się dodatkowy przetwornik lub moduł?
Nie każdy sterownik PLC ma bezpośrednie wejście dla czujnika rezystancyjnego Pt100. Przetwornik zamienia rezystancję czujnika na standardowy sygnał, np. 0–10 V albo 4–20 mA.
Czym różni się wejście analogowe PLC od wejścia cyfrowego?
Wejście cyfrowe rozpoznaje zwykle dwa stany, np. 0/1 lub załączone/wyłączone. Wejście analogowe mierzy wartość zmienną w pewnym zakresie, np. napięcie, prąd lub temperaturę po przetworzeniu.
Jak odróżnić zasilacz PLC od modułu wejściowego na schemacie?
Zasilacz dostarcza napięcie zasilające do sterownika, np. 24 V DC. Moduł wejściowy odbiera sygnały z czujników i przekazuje je do wejść PLC.
Co oznacza tor wejściowy w układzie automatyki?
Tor wejściowy obejmuje czujnik, ewentualny przetwornik oraz wejście sterownika PLC. Jego zadaniem jest doprowadzenie informacji z obiektu do programu sterującego.
Na czym polega ruch przerywany w mechanizmie maltańskim?
Człon napędzany porusza się tylko przez krótki czas, gdy kołek napędowy znajduje się w rowku. Przez pozostałą część cyklu pozostaje zatrzymany.
Jaką funkcję pełni kołek napędowy w mechanizmie maltańskim?
Kołek wchodzi w rowek członu napędzanego i wymusza jego obrót o określony kąt. Po wyjściu z rowka napędzany element przestaje się obracać.
Dlaczego mechanizm maltański nie służy do multiplikacji obrotów?
Jego głównym zadaniem nie jest zwiększanie prędkości ani zmiana przełożenia, lecz zamiana ruchu ciągłego na ruch skokowy. Przełożenie jest tu skutkiem geometrii, a nie podstawową funkcją mechanizmu.
Gdzie w automatyce przemysłowej można spotkać ruch przerywany?
Występuje np. w stołach indeksujących, podajnikach detali, maszynach pakujących i urządzeniach montażowych. Pozwala zatrzymać element w kolejnych pozycjach roboczych.
Jak odróżnić mechanizm maltański od zwykłej przekładni zębatej?
Przekładnia zębata zwykle przekazuje ruch w sposób ciągły. Mechanizm maltański ma tarczę z kołkiem i element z rowkami, przez co powoduje ruch skokowy z przerwami.
Co oznacza określenie człon napędzany w mechanizmie?
Człon napędzany to element, który otrzymuje ruch od innego elementu, czyli członu napędzającego. W tym pytaniu jest nim czerwony element w kształcie krzyża.
Co oznacza symbol M 3~ na schemacie elektrycznym?
Oznacza silnik trójfazowy prądu przemiennego. Litera M wskazuje silnik, a zapis 3~ zasilanie trójfazowe AC.
Dlaczego silnik elektryczny jest elementem wykonawczym?
Ponieważ po otrzymaniu zasilania lub sygnału sterującego wykonuje pracę mechaniczną. Zamienia energię elektryczną na ruch.
Czym różni się element wykonawczy od elementu pomiarowego?
Element pomiarowy mierzy wielkość fizyczną i przekazuje informację, np. czujnik temperatury. Element wykonawczy wpływa na proces, np. uruchamia napęd lub otwiera zawór.
Jaką funkcję pełni sterownik PLC względem elementu wykonawczego?
Sterownik PLC podejmuje decyzję na podstawie programu i sygnałów wejściowych. Następnie przez wyjścia steruje elementami wykonawczymi, np. silnikiem lub zaworem.
Jakie urządzenia oprócz silnika mogą być elementami wykonawczymi?
Mogą to być siłowniki pneumatyczne, zawory elektromagnetyczne, grzałki, styczniki, przekaźniki oraz elektrozawory. Wszystkie wykonują fizyczne działanie w procesie.
Czym różni się element regulujący od wykonawczego?
Element regulujący wpływa na wartość regulowanej wielkości, często przez zmianę przepływu lub mocy. Element wykonawczy jest pojęciem szerszym i obejmuje urządzenia realizujące polecenia sterowania, np. silniki i siłowniki.
Do czego służy obcinak do przewodów koncentrycznych?
Służy do równego przecinania kabli koncentrycznych bez nadmiernego zgniatania ich warstw. Używa się go przed dalszym przygotowaniem kabla i montażem złącza.
Czym przewód koncentryczny różni się od zwykłego przewodu jednożyłowego?
Przewód koncentryczny ma żyłę środkową, izolator, ekran oraz płaszcz zewnętrzny. Taka budowa umożliwia przesyłanie sygnałów z ograniczeniem zakłóceń elektromagnetycznych.
Dlaczego ważne jest równe obcięcie przewodu koncentrycznego?
Równe cięcie ułatwia poprawny montaż złącza i zmniejsza ryzyko uszkodzenia ekranu lub żyły środkowej. Ma to wpływ na jakość połączenia i transmisji sygnału.
Czym obcinak do przewodów koncentrycznych różni się od ściągacza izolacji?
Obcinak przecina cały przewód na długość, natomiast ściągacz izolacji usuwa wybrane warstwy izolacji bez przecinania całego kabla. To dwa różne etapy przygotowania przewodu.
Jakie złącza często montuje się na przewodach koncentrycznych?
Na przewodach koncentrycznych często montuje się złącza typu F, BNC, IEC lub SMA. Dobór złącza zależy od zastosowania instalacji i rodzaju kabla.
Dlaczego nie należy zgniatać przewodu koncentrycznego podczas cięcia?
Zgniecenie może zmienić geometrię przewodu, uszkodzić ekran lub izolator. Może to pogorszyć impedancję i jakość przesyłanego sygnału.
Po czym rozpoznać obcinak do przewodów pneumatycznych?
Zwykle ma kształt małych nożyc lub gilotynki z płaską podstawą i ostrzem ustawionym tak, aby przeciąć przewód prostopadle. Nie ma szczęk zaciskowych ani elementów do zdejmowania izolacji.
Dlaczego przewód pneumatyczny powinien być ucięty prostopadle?
Prostopadłe i równe cięcie zapewnia prawidłowe uszczelnienie przewodu w szybkozłączce. Krzywe lub poszarpane cięcie może powodować nieszczelność.
Czym różni się obcinak do przewodów pneumatycznych od ściągacza izolacji?
Obcinak przecina cały przewód z tworzywa. Ściągacz izolacji usuwa tylko warstwę izolacyjną z przewodu elektrycznego, nie służy do cięcia rurek pneumatycznych.
Do czego służą przewody pneumatyczne w układach automatyki?
Przewody pneumatyczne doprowadzają sprężone powietrze do elementów układu, np. zaworów, siłowników i chwytaków. Umożliwiają przesyłanie energii pneumatycznej.
Jakie skutki może mieć niewłaściwe przycięcie przewodu pneumatycznego?
Może dojść do nieszczelności, spadku ciśnienia, wysunięcia przewodu ze złączki lub niestabilnej pracy siłownika pneumatycznego.
Dlaczego nie powinno się ciąć przewodów pneumatycznych zwykłymi szczypcami?
Szczypce mogą spłaszczyć przewód i zostawić nierówną krawędź. To pogarsza szczelność połączenia ze złączką pneumatyczną.
Do czego służy ściągacz izolacji w pracach elektrycznych i automatyce?
Ściągacz izolacji służy do usuwania zewnętrznej warstwy izolacyjnej z przewodu bez uszkadzania żyły przewodzącej. Jest używany przed montażem przewodu w zacisku, złączce, tulejce lub aparacie elektrycznym.
Jak odróżnić ściągacz izolacji od zaciskarki do tulejek?
Ściągacz izolacji ma szczęki lub mechanizm nacinający i zsuwający izolację z przewodu. Zaciskarka do tulejek ma gniazdo lub matrycę, która zgniata tulejkę na odizolowanej końcówce przewodu.
Dlaczego podczas ściągania izolacji nie wolno uszkodzić żyły przewodu?
Uszkodzenie żyły zmniejsza przekrój przewodu, osłabia połączenie i może powodować przegrzewanie się zacisku. W instalacjach automatyki może to prowadzić do niestabilnej pracy układu lub awarii.
Czym różni się ściągacz automatyczny od prostego noża monterskiego?
Ściągacz automatyczny sam dopasowuje lub ustawia nacięcie izolacji i równomiernie ją zdejmuje. Nóż monterski wymaga większej wprawy i łatwiej nim naciąć żyłę przewodu.
Do czego służy zaciskarka RJ-45 i dlaczego nie jest tym samym narzędziem co ściągacz izolacji?
Zaciskarka RJ-45 służy do zaciskania wtyków sieciowych na przewodach komputerowych. Ściągacz izolacji usuwa izolację z przewodu, ale nie wykonuje połączenia styków we wtyku.
Jak przygotować przewód linkowy przed podłączeniem do zacisku śrubowego lub sprężynowego?
Najpierw należy zdjąć izolację na odpowiednią długość, a następnie zwykle założyć i zacisnąć tulejkę kablową. Zapobiega to rozwarstwianiu żył linki i poprawia jakość połączenia.
Do czego służy zabezpieczenie E-ring?
Zabezpieczenie E-ring służy do blokowania elementów na wałku, sworzniu lub osi. Zapobiega ich zsunięciu się w kierunku osiowym.
Jak rozpoznać szczypce do zabezpieczeń E-ring?
Mają końcówki przystosowane do uchwycenia i nasunięcia spinki E-ring na rowek wałka. Nie mają typowych cienkich bolców charakterystycznych dla szczypiec do pierścieni Segera.
Czym różni się E-ring od pierścienia Segera?
E-ring ma kształt zbliżony do litery E i montuje się go bocznie przez wciśnięcie w rowek. Pierścień Segera zwykle ma otwory montażowe i zakłada się go szczypcami z bolcami.
Dlaczego do E-ring stosuje się specjalne narzędzie?
Specjalne szczypce ułatwiają prawidłowe ustawienie i wciśnięcie spinki w rowek. Zmniejszają ryzyko odskoczenia zabezpieczenia lub uszkodzenia elementu.
Gdzie w maszynach można spotkać zabezpieczenia E-ring?
Stosuje się je na małych wałkach, sworzniach, osiach rolek, cięgnach i przegubach. Są używane tam, gdzie trzeba szybko zabezpieczyć element przed przesunięciem.
Dlaczego narzędzie z rysunku nie służy do montażu kołków rozprężnych?
Kołki rozprężne montuje się zwykle przez wciskanie lub wbijanie w otwór, a nie przez zakładanie sprężystej spinki na rowek wałka. Kształt szczęk narzędzia wskazuje na obsługę zabezpieczeń osadczych.
Jak dobrać przekaźnik programowalny na podstawie tabeli katalogowej?
Należy porównać wymagania układu z parametrami urządzenia: napięcie zasilania, rodzaj wyjść, dopuszczalny prąd i napięcie obciążenia. Wybrane urządzenie musi spełniać wszystkie warunki jednocześnie.
Dlaczego w tym zadaniu poprawny jest kod 002?
Kod 002 ma zasilanie 24 V DC oraz wyjścia przekaźnikowe o obciążalności 10 A / 250 V AC. Spełnia więc wymaganie zasilania 24 V DC i obciążenia nieprzekraczającego 8 A przy 250 V AC.
Dlaczego kod 003 nie jest poprawny mimo zasilania 24 V DC?
Kod 003 ma wyjścia tranzystorowe o obciążalności tylko 0,5 A / 24 V DC. Nie nadaje się do sterowania obciążeniem 8 A przy napięciu do 250 V AC.
Co oznacza zapis 10 A / 250 V AC przy wyjściu przekaźnikowym?
Oznacza maksymalny znamionowy prąd 10 A, który styk wyjściowy może przełączać przy napięciu 250 V prądu przemiennego. W praktyce obciążenie nie powinno przekraczać tych wartości.
Czy napięcie zasilania przekaźnika programowalnego jest tym samym co napięcie obciążenia na wyjściu?
Nie. Napięcie zasilania dotyczy samego urządzenia sterującego, np. 24 V DC. Napięcie obciążenia dotyczy obwodu sterowanego przez wyjście, np. 250 V AC.
Kiedy stosuje się wyjścia przekaźnikowe zamiast tranzystorowych?
Wyjścia przekaźnikowe stosuje się, gdy trzeba przełączać większe prądy lub odbiorniki AC. Wyjścia tranzystorowe są lepsze do szybkiego przełączania małych obciążeń DC.
Dlaczego nie wolno dobierać urządzenia tylko po jednej wartości z tabeli?
Spełnienie jednego warunku, np. napięcia zasilania, nie gwarantuje poprawnego doboru. Trzeba sprawdzić także typ wyjść oraz dopuszczalne napięcie i prąd obciążenia.
Co oznacza zapis 300/500 V na przewodzie sterowniczym?
Oznacza napięcie znamionowe przewodu. 300 V dotyczy napięcia między żyłą a ziemią, a 500 V napięcia między żyłami.
Dlaczego przed zastosowaniem przewodu należy sprawdzić jego napięcie znamionowe?
Przewód musi być dobrany do napięcia występującego w obwodzie. Przekroczenie napięcia znamionowego może spowodować przebicie izolacji i awarię układu.
Jak odczytać z przewodu jego dopuszczalne napięcie pracy?
Należy odszukać nadruk na płaszczu przewodu, np. 300/500 V. Jest to bezpośrednia informacja o maksymalnym napięciu pracy przewodu.
Co oznacza oznaczenie 25G1,5 na przewodzie?
Oznacza przewód z 25 żyłami o przekroju 1,5 mm². Litera G informuje, że przewód zawiera żyłę ochronną zielono-żółtą.
Do czego służą przewody sterownicze w układach automatyki?
Służą do łączenia elementów systemu sterowania, takich jak czujniki, przekaźniki, styczniki, moduły PLC i pulpity operatorskie.
Czym różni się napięcie między żyłą a ziemią od napięcia między żyłami?
Napięcie między żyłą a ziemią odnosi się do potencjału pojedynczej żyły względem uziemienia. Napięcie między żyłami występuje bezpośrednio między dwoma przewodami roboczymi.
Co oznacza symbol V w oznaczeniach materiału płaszcza przewodu?
Symbol V oznacza polichlorek winylu, czyli PVC. Jest to popularne tworzywo stosowane jako izolacja lub płaszcz przewodów.
Czym różni się oznaczenie V2 od V3?
V2 oznacza PVC odporne na wysokie temperatury, a V3 oznacza PVC odporne na niskie temperatury. Różnica dotyczy warunków pracy przewodu.
Dlaczego odpowiedź N4 nie jest poprawna w tym pytaniu?
N4 oznacza chloropren termoodporny, a nie polichlorek winylu. Pytanie dotyczy PVC, więc należy wybrać oznaczenie zaczynające się od V.
Jaką funkcję pełni płaszcz ochronny przewodu?
Płaszcz ochronny zabezpiecza przewód przed uszkodzeniami mechanicznymi, wilgocią, temperaturą i czynnikami chemicznymi. Jest zewnętrzną warstwą kabla lub przewodu.
Jak zapamiętać oznaczenie PVC odpornego na wysoką temperaturę?
Warto kojarzyć literę V z PVC, a cyfrę 2 z odmianą wysokotemperaturową. Dlatego PVC odporne na wysokie temperatury to V2.