Pytania pomocnicze - ELM.03

Ponieważ deformacja elementu powoduje odkształcenie tensometru, a to zmienia jego rezystancję. Zmiana rezystancji może być dokładnie zmierzona i przeliczona na odkształcenie.

Działa na zasadzie zmiany rezystancji przewodnika lub folii pomiarowej pod wpływem rozciągania albo ściskania.

Mostek Wheatstone’a umożliwia wykrywanie bardzo małych zmian rezystancji tensometru i zamianę ich na mierzalny sygnał napięciowy.

Czujnik tensometryczny mierzy odkształcenie przez zmianę rezystancji. Czujnik indukcyjny wykorzystuje zmianę pola elektromagnetycznego i najczęściej służy do wykrywania metalowych obiektów lub przemieszczeń.

Tensometry umożliwiają pomiar odkształceń, naprężeń, siły, nacisku, masy oraz momentu obrotowego.

Zmiany rezystancji są bardzo małe, dlatego sygnał z mostka tensometrycznego ma niewielką wartość i zwykle wymaga wzmacniacza pomiarowego.

Wskaźnik lepkości informuje, jak bardzo lepkość oleju zmienia się wraz z temperaturą. Im wyższy wskaźnik, tym stabilniejsze właściwości oleju podczas pracy układu.

Olej HM zawiera dodatki przeciwzużyciowe, a olej HV ma dodatkowo dodatki zwiększające wskaźnik lepkości. Dlatego HV lepiej sprawdza się przy zmiennych temperaturach pracy.

Tworzą warstwę ochronną na współpracujących powierzchniach i ograniczają tarcie. Dzięki temu zmniejszają zużycie pomp, zaworów i siłowników.

Olej HV stosuje się tam, gdzie układ pracuje w zmiennych temperaturach i wymagana jest dobra ochrona przed zużyciem. Jest typowy dla maszyn mobilnych i instalacji narażonych na zmiany warunków otoczenia.

HL oznacza olej hydrauliczny z dodatkami antyutleniającymi i chroniącymi przed korozją. Nie zawiera jednak dodatków przeciwzużyciowych charakterystycznych dla HM.

Olej HH jest olejem mineralnym bez dodatków uszlachetniających. Nie zapewnia odpowiedniej ochrony przed korozją, utlenianiem ani zużyciem elementów.

Cewka przy AC ma nie tylko rezystancję uzwojenia, ale też reaktancję indukcyjną. Całkowite ograniczenie prądu opisuje impedancja Z = sqrt(R^2 + XL^2).

W stanie ustalonym dla prądu stałego częstotliwość wynosi 0 Hz, więc XL = 2πfL = 0. Prąd ogranicza wtedy tylko rezystancja uzwojenia.

Straty cieplne powstają w rezystancji drutu nawojowego. Idealna indukcyjność magazynuje energię w polu magnetycznym, ale nie zamienia jej trwale na ciepło.

Najpierw liczy się impedancję: Z = sqrt(R^2 + XL^2) = R sqrt(2). Następnie prąd: I = U / Z = U / (R sqrt(2)).

Przy AC moc strat wynosi U^2 / (2R), ponieważ impedancja ma wartość R sqrt(2). Przy DC moc wynosi U^2 / R, więc stosunek PDC/PAC = 2.

W oznaczeniach znamionowych napięcia AC zwykle podaje się wartość skuteczną RMS. To dlatego można porównywać 24 V AC z 24 V DC pod względem mocy.

Cewka może pobrać większy prąd niż znamionowy, co zwiększa nagrzewanie uzwojenia. Może to doprowadzić do przegrzania, uszkodzenia izolacji lub spalenia cewki.

W obwodzie szeregowym rezystancje dodaje się bezpośrednio. Dla rezystorów 2 Ω, 3 Ω i 5 Ω rezystancja zastępcza wynosi 10 Ω.

Należy sprawdzić biegunowość źródeł względem przyjętego kierunku obiegu oczka. Jeśli źródła wymuszają prąd w tym samym kierunku, wspomagają się; jeśli w przeciwnych, odejmują się.

Źródła 20 V i 10 V są połączone przeciwnie, więc ich napięcia się odejmują. Napięcie wypadkowe wynosi 20 V - 10 V = 10 V.

Najpierw oblicza się napięcie wypadkowe źródeł, a następnie dzieli je przez rezystancję zastępczą. W tym przypadku I = 10 V / 10 Ω = 1 A.

Jest to różnica potencjałów elektrycznych między punktami A i B. Można ją obliczyć, sumując wzrosty i spadki napięć na elementach znajdujących się między tymi punktami.

Prąd w obwodzie ma wartość 1 A, więc na rezystorze 5 Ω występuje spadek napięcia 5 V. Punkt po lewej stronie źródła 10 V ma potencjał o 10 V wyższy niż punkt B, a punkt A jest jeszcze o 5 V wyżej, więc UAB = 15 V.

Prawo Ohma pozwala obliczyć spadki napięć na rezystorach, a drugie prawo Kirchhoffa pozwala zestawić te spadki ze źródłami napięcia w całym oczku obwodu.

Elektrozawór zawiera cewkę elektryczną, która może być pod napięciem. Odłączenie zasilania chroni przed porażeniem i przypadkowym uruchomieniem zaworu.

Może dojść do porażenia prądem, zwarcia lub niekontrolowanego przesterowania zaworu. Skutkiem może być również nagły ruch siłownika pneumatycznego.

Tak. Po zabezpieczeniu strony elektrycznej należy odpowietrzyć układ, aby uniknąć gwałtownego wypływu powietrza i niekontrolowanego ruchu elementów wykonawczych.

Odłączenie napięcia oznacza wyłączenie źródła zasilania i usunięcie energii elektrycznej z obwodu. Samo wypięcie przewodów bez wcześniejszego wyłączenia zasilania może być niebezpieczne.

Cewka po podaniu napięcia wytwarza pole elektromagnetyczne, które przestawia mechanizm zaworu. W ten sposób sygnał elektryczny steruje przepływem sprężonego powietrza.

Najpierw należy odłączyć napięcie zasilające, następnie zabezpieczyć układ przed ponownym załączeniem, odpowietrzyć instalację i dopiero wtedy odłączać przewody oraz demontować element.

Siła zależy od ciśnienia powietrza oraz czynnej powierzchni tłoka. Oblicza się ją ze wzoru F = p · S.

Podczas pchania działa cała powierzchnia tłoka. Podczas ciągnięcia powierzchnia czynna jest mniejsza, ponieważ część powierzchni zajmuje tłoczysko.

Dla ruchu wysuwania, czyli pchania, powierzchnia czynna wynosi S = πD²/4, gdzie D to średnica tłoka.

Dla ruchu wsuwania, czyli ciągnięcia, powierzchnia czynna wynosi S = π(D² - d²)/4, gdzie D to średnica tłoka, a d to średnica tłoczyska.

Jeśli D = 2d, to stosunek wynosi D² : (D² - d²) = 4d² : 3d² = 4 : 3. Ciśnienie i czynnik π/4 skracają się w ilorazie.

Obie siły są obliczane przy tym samym ciśnieniu, więc ciśnienie występuje zarówno w liczniku, jak i w mianowniku. Przy wyznaczaniu stosunku sił skraca się.

Nie. Siła zależy od pola powierzchni, a pole koła zależy od kwadratu średnicy. Dwukrotne zwiększenie średnicy daje czterokrotnie większą powierzchnię.

Siła teoretyczna wynika bezpośrednio ze wzoru F = p · S. Siła rzeczywista jest mniejsza, ponieważ występują straty, np. tarcie uszczelnień i opory ruchu.

Oznacza, że złącze baza-emiter jest spolaryzowane w kierunku przewodzenia. Tranzystor otrzymuje sygnał sterujący na bazę.

Tak małe napięcie kolektor-emiter jest typowe dla tranzystora w stanie nasycenia. Tranzystor zachowuje się wtedy jak zamknięty klucz.

Tranzystor wzmacnia możliwości prądowe wyjścia sterownika i załącza prąd cewki przekaźnika. Dzięki temu PLC nie musi bezpośrednio zasilać obciążenia.

Przy wyłączonym tranzystorze napięcie U_CE byłoby zwykle wysokie, często zbliżone do napięcia zasilania obciążenia. Wynika to z braku przewodzenia między kolektorem a emiterem.

Nie. Są to typowe wartości dla sprawnego tranzystora bipolarnego pracującego w nasyceniu.

Pojedynczy pomiar może nie określić jednoznacznie stanu pracy elementu. Dopiero porównanie U_BE, U_CE i U_BC pozwala ocenić, czy tranzystor jest zatkany, aktywny, nasycony lub uszkodzony.

Oznacza, że tranzystor ma dwa podstawowe stany pracy: wyłączenie i załączenie. W układach sterowania wykorzystuje się go głównie do przełączania obciążeń.

Pracownik ma prawo do 5-minutowej przerwy po każdej godzinie pracy przy monitorze ekranowym.

Tak. Przerwa 5-minutowa po każdej godzinie pracy przy monitorze jest wliczana do czasu pracy.

Nie. Jest to przerwa w pracy przy monitorze, a nie skrócenie dobowego wymiaru czasu pracy.

Celem jest ograniczenie zmęczenia wzroku oraz przeciążenia organizmu wynikającego z długotrwałej pracy siedzącej.

Najważniejsze są odpowiednie ustawienie monitora, regulowane krzesło, właściwa wysokość biurka, dobre oświetlenie i ograniczenie odblasków.

Przepisy przewidują 5 minut przerwy po każdej godzinie pracy przy monitorze, a nie 10 minut.

Hałas powstaje głównie podczas gwałtownego wypływu sprężonego powietrza, pracy zaworów, siłowników i sprężarek. Dodatkowym źródłem mogą być nieszczelności instalacji.

Najbardziej narażony jest narząd słuchu. Długotrwały hałas może prowadzić do pogorszenia lub trwałej utraty słuchu.

Stosuje się ochronniki słuchu, np. nauszniki przeciwhałasowe lub zatyczki do uszu. Dobór zależy od poziomu hałasu i warunków pracy.

Stosuje się tłumiki hałasu na wylotach powietrza, obudowy dźwiękochłonne, prawidłowe ciśnienie robocze oraz usuwa nieszczelności.

Hałas utrudnia komunikację i odbiór sygnałów ostrzegawczych. Może też powodować zmęczenie oraz spadek koncentracji.

Bezpośrednio kojarzy się przede wszystkim z zagrożeniem dla słuchu, ale może też sygnalizować usterkę, np. nieszczelność lub nieprawidłowe odpowietrzanie.

Najpierw trzeba zadbać o bezpieczeństwo i odłączyć poszkodowanego od źródła prądu, np. wyłączając zasilanie. Nie wolno dotykać osoby porażonej gołymi rękami, dopóki pozostaje pod napięciem.

Taka pozycja pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych i ogranicza ryzyko zachłyśnięcia. Jest właściwa dla osoby nieprzytomnej, która oddycha samodzielnie.

RKO rozpoczyna się wtedy, gdy poszkodowany jest nieprzytomny i nie oddycha prawidłowo. Jeśli oddycha, nie wykonuje się ucisków klatki piersiowej ani sztucznego oddychania.

Porażenie prądem może spowodować zaburzenia rytmu serca, oparzenia i inne skutki niewidoczne od razu. Osoba nieprzytomna zawsze wymaga pilnej oceny medycznej.

Należy udrożnić drogi oddechowe i przez około 10 sekund obserwować ruchy klatki piersiowej, nasłuchiwać oddechu oraz wyczuwać powietrze na policzku. Brak prawidłowego oddechu oznacza konieczność rozpoczęcia RKO.

Sztuczne oddychanie stosuje się u osoby, która nie oddycha prawidłowo. W treści pytania podano, że poszkodowany jest nieprzytomny, lecz oddycha, więc właściwa jest stabilna pozycja boczna i wezwanie pomocy.

Nie jest to właściwe postępowanie w pierwszej kolejności. Osobę nieprzytomną należy zabezpieczyć, kontrolować jej oddech i wezwać ratownictwo medyczne.